Rolf Dollevoet, hoogleraar, TU Delft

‘Miljoenen besparen door betere samenwerking ProRail en vervoerders’

COLUMN – Spoorbeheerder ProRail en de vervoerders zijn in 2013 veel nieuwe samenwerkingsverbanden aangegaan. Dit leek enkele jaren geleden nog onmogelijk te zijn. Met het doorzetten van deze samenwerking zijn op termijn vele miljoenen euro’s te besparen. Dat zegt spoorexpert Rolf Dollevoet van de TU Delft.



Lees hieronder zijn column.

Wanneer we terugkijken naar wat er in de spoorsector is gebeurd in 2013, is het mogelijk om het afgelopen jaar te beoordelen. Helaas resulteert dit meestal in een somber relaas, want dingen die fout gaan blijven altijd beter hangen dan dingen die goed gaan. Daarom wil ik juist de dingen die goed zijn gegaan en specifiek de zaken die een mooie toekomst gaan bieden voor de spoorbranche eruit lichten.

Trein- en infrawereld

Ik zie goede dingen ontstaan tussen de trein- en infrawereld. Pril maar wel reëel zoals wiel/rail conditionering. Dit geeft een geluidsreductie van ongeveer twintig procent minder slijtage aan wiel en stalen infra. 

Het onderzoek naar de inzet van de all Bush uitdraaistijfheidslager toont beter loopgedrag van VIRM aan en minder RCF (scheuren in wiel- en spoorstaafstaal).

Verder is er gewerkt aan energiebesparing tot 20.000 euro per VIRM trein per jaar. 

Differentiatie van de wielprofielen per treintype zorgt voor minder slijpinzetten voor de infra. Daarnaast zijn er infra-vriendelijke specificaties voor de de nieuwe sprintertreinen (SNG) die nu in uitvraag zijn.

Doorbraak

Ook zijn de eerste stappen gemaakt naar een gebruikersvergoeding differentiatie. 

Dit zijn stuk voor stuk nieuwe samenwerkingsverbanden tussen infrabeheerder en vervoerders. 
Voor mij is dit echt een doorbraak omdat dit enkele jaren geleden onmogelijk was.

Dit smaakt naar meer en door deze samenwerking door te zetten zijn vele miljoenen euro’s te besparen op termijn. 

Niet iedereen zal het nu al zien maar er staan dingen te veranderen. Juist samenwerking is van wezenlijk belang om dingen echt te veranderen. Niet alleen praten maar ook echt gaan doen.

RailaHead

Het driedaags spoorsymposium RailaHead te TU Delft is een voorbeeld van kennis delen met iedereen. Kennisdeling van 10 jaar onderzoek Wiel/Rail Contact in Nederland en het kijken in de infra keuken van andere landen laten zien dat bijvoorbeeld China in een record tempo HSL lijnen aan het bouwen van 20.000 kilometer is waar de treinen ook snelheden bereiken van boven de 400 kilometer per uur. Dit is leerzaam en het zijn gigantische aantallen vergeleken met Nederland.

Ook kunnen we leren van de samenwerkingen in het buitenland, zoals het Zweedse model met Charmec onderzoeksinstituut en de Zweedse spoorbeheerder Trafikverket. Positieve samenwerkingsresultaten in de UK naar treinonderzoek-innovatie en heavy haule in Zuid-Afrika kwamen ook aan bod. 

Maatschappij, wetenschap en de spoormarkt moeten een worden om innovaties ook te kunnen implementeren: verankeren. Science Matchmaking is een voorbeeld van hoe de wetenschap dichter bij de spoormarkt komt om kennis en inzet van studenten innovaties een duw in de rug te geven.

Innovatie

I

nnovatie is niet alleen de sub-optimalisatie van de bestaande spullenboel (korte termijn) maar ook studie naar radicale veranderingen om huidige problemen (rond overwegen, stations en wissels) aan te pakken. Deze lange termijnvisie heb ik geprobeerd tijdens mijn intreerede als hoogleraar als stip op de horizon neer te zetten met drie animatiefilmpjes. Een enorme uitdaging maar in mijn ogen een haalbare.

Kennisdeling en opleiding moet er voor zorgen dat spoorvakmanschap niet verloren gaat in Nederland door de komende vergrijzing. Gelukkig wordt de MSc opleiding Rail opgezet aan de TU Delft vanaf september 2015. 

Ook opleiding van vakmensen middels een promotie is belangrijk. Op dit moment zijn 16 PhD-studenten verbonden aan Railbouwkunde TU Delft. 

Intelligent Rail en Whole System Performance zijn sprekende onderzoeksthema’s met verschillende onderzoeksprojecten en bijbehorende promovendi.

Systeemsprong spoor

Toekomstbeelden van de systeemsprong spoor zijn: onderhoud plegen aan het spoor vanuit een rijdende trein en ook de toestand van het spoor dagelijks meten. 

De eerste resultaten zijn veelbelovend. Alle slijtdelen in de infra zouden eenvoudig vanuit een rijdende mobiele werkplaats vervangen moeten kunnen worden. Modulaire infra-constructies. De slijptrein, onderstoppen, kettinghor en de vernieuwingstrein werken op gelijksoortige manier. Daardoor wordt het mogelijk meer treinen op het spoor te laten rijden als het onderhoudswerk infra anders wordt benaderd dan nu.

Dit is een cultuuromslag. Daarom is het zo dat een lange termijn visie alleen maar slaagt als men er ook samen aan gaat werken. 

TU Delft Railbouwkunde neemt hierin het voortouw om de eerste plannen en businesscases uit te werken samen met de spoorbranche en de wereld van rollend materieel. Tenslotte is het wiel/rail contact een huwelijk. Het is geven en nemen, maar je doet het altijd samen.

Processen veranderen

Andere landen denken ook aan een lange termijn systeemsprong (zeg 2025 en verder) waarbij inzet van Europees onderzoeksgeld Horizon 2020 (met name Shift2Rail) wordt gevraagd om deze uitdagingen te realiseren. TU Delft sluit zich hierbij graag aan.

Meer treinen, minder verstoringen, veiliger en ook nog eens goedkoper kan alleen lukken als de processen anders gaan worden. Deze systeemsprong spoor willen wij graag tot stand brengen en voel ik als een plicht richting de reiziger. Die gaat er tenslotte als klant vol van profiteren.

Gelukkig en een innovatief 2014 waar branchebrede samenwerking en het brede systeemdenken de nieuwe woorden worden van ons allemaal.


Rolf Dollevoet, hoogleraar Railbouwkunde aan de TU Delft

Onbeperkt lezen?

Ontwikkel jezelf met vakblad SpoorPro.nl.

Krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.