Spoorballast storten, Utrecht CS, foto: Gerrit Serné/ProRail

Terugblik 2021 deel 3: Staking, storing en ballaststof

Met het vorderen van 2021 nam ook het ongenoegen toe onder de treindienstleiders van ProRail. In april leek de cao nog het enige twistpunt, maar in de loop van het jaar zou duidelijk worden dat slechts het topje van de ijsberg was.

Er werd vier dagen lang geprotesteerd op verschillende verkeersleidingsposten door het hele land, waardoor in bepaalde regio’s en daarbuiten minder of geen treinen konden rijden. Deze regionale stakingen betekenden dat het treinverkeer pas na 08.00 uur kon worden opgestart het treinverkeer was daardoor op deze dagen tot 10.00 uur ontregeld.

Werkbeleving

De bonden en de infrabeheerder waren het onder meer oneens over de hoogte van de loonsverhoging en de looptijd van de cao. Onderdeel van de oplossing was een onderzoek naar de werkbeleving van de treindienstleiders. Maar eigenlijk wist iedereen de uitkomst daarvan al wel: door personeelstekort is de werkdruk op de posten enorm hoog. Bij vakantie of uitval door ziekte ontstaan onmiddellijk problemen met de planning. Uiteindelijk zouden er dit jaar meerdere keren treinen moeten worden geschrapt omdat er simpelweg niet voldoende treindienstleiders beschikbaar waren om het treinverkeer in goede banen te leiden.

Ook stapte de directeur verkeersleiding Roel Salden op vanwege de problemen op de verkeersleidingsposten. ProRail-directeur John Voppen bekende dat er de afgelopen jaren te weinig aandacht was geweest voor de signalen en beloofde beterschap. Via verschillende programma’s wordt nu hard gewerkt aan nieuwe aanwas. zowel voor de werving als de opleiding van treindienstleiders. Het zal echter even duren voordat de eerste effecten merkbaar worden. In oktober trad Hans Smits aan als de nieuwe directeur verkeersleiding. Het is aan hem om de communicatie tussen werkvloer en directie te herstellen, want daar schortte het de afgelopen jaren aan, was een van zijn eerste bevindingen.

Hans Smits
Hans Smits. Bron: ProRail

Telefoniestoringen

Naast de menselijke factor zorgde ook de techniek voor problemen. Op 31 mei legde een telefoniestoring het treinverkeer in het hele land plat. Iets voor 14.30 uur blokkeerde een storing bij ProRail de communicatie tussen machinisten en treinverkeersleiders. Uit veiligheidsoverwegingen legde de spoorbeheerder het treinverkeer stil, wat veel overlast voor reizigers veroorzaakte. Een aantal reizigers kwam zelfs urenlang in een stilstaande trein vast te staan. Ook het goederenvervoer ondervond hinder van de storing.

Op donderdag 16 september was het opnieuw raak. Dit keer was het probleem binnen enkele uren opgelost. Volgens ProRail ging het weliswaar in beide gevallen om een telefoniestoring waardoor machinisten en verkeersposten niet met elkaar konden communiceren, maar was de oorzaak wel verschillend. De incidenten leidden tot Kamervragen, maar volgens zowel het ministerie als de spoorbeheerder is de kans op herhaling heel klein.

Opwaaiend stof

Eerder, in april ontstond opschudding onder spoorwerkers en vakbonden door een uitzending van Zembla waarin de gezondheidsrisico’s van het werken met kwartshoudende spoorballast werden uitgelicht. In de reportage zijn veel beelden te zien van spoorwerk waarbij het kankerverwekkende stof in grote wolken rond de spoorwerkers waait. ProRail als opdrachtgever en spooraannemers wijzen naar elkaar voor de verantwoordelijkheid. En een reactie waarin ProRail oproept om vaker een stofmasker te dragen schiet bij de sector in het verkeerde keelgat.

Stof-Arm-Los-Trein (SALT) Voestalpine RailPro

Het is immers de spoorbeheerder die het gebruik van deze ballast voorschrijft. In de reportage van Zembla wordt niet stilgestaan bij de acties die de sector heeft ondernomen om stofvorming te voorkomen. Zoals de stofarme loswagons en sproeiwagens. Naar aanleiding van de uitkomsten van een al lopend onderzoek van TNO in opdracht van ProRail wordt besloten met het gebruik van de meest schadelijke ballaststenen te stoppen.

In de tussentijd werden de reisbeperkingen in mei opgeheven en later volgde ook het schrappen van de mondkapjesplicht op perrons en in stations. Opgelucht verwijderden NS en ProRail de stickers en borden, niet wetende dat ze maanden later weer terug moesten keren. NS liet vanaf mei stapsgewijs meer treinen rijden. Waar de vervoerder eind april nog met 90 procent van de treinen voor 35 procent van de gebruikelijke reizigersaantallen reed, werd dat tot halverwege juni opgeschaald naar 98 procent.  Alle treinen reden toen weer behalve die van het nachtnet voor uitgaanspubliek.

Terugblik 2021 deel 2: RailTech Live, Europees Jaar van het Spoor en NABO’s

Terugblik 2021 deel 1: sneeuw en coronarellen teisteren het spoor

Lees terug:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.

Terugblik 2021 deel 3: Staking, storing en ballaststof | SpoorPro.nl
Spoorballast storten, Utrecht CS, foto: Gerrit Serné/ProRail

Terugblik 2021 deel 3: Staking, storing en ballaststof

Met het vorderen van 2021 nam ook het ongenoegen toe onder de treindienstleiders van ProRail. In april leek de cao nog het enige twistpunt, maar in de loop van het jaar zou duidelijk worden dat slechts het topje van de ijsberg was.

Er werd vier dagen lang geprotesteerd op verschillende verkeersleidingsposten door het hele land, waardoor in bepaalde regio’s en daarbuiten minder of geen treinen konden rijden. Deze regionale stakingen betekenden dat het treinverkeer pas na 08.00 uur kon worden opgestart het treinverkeer was daardoor op deze dagen tot 10.00 uur ontregeld.

Werkbeleving

De bonden en de infrabeheerder waren het onder meer oneens over de hoogte van de loonsverhoging en de looptijd van de cao. Onderdeel van de oplossing was een onderzoek naar de werkbeleving van de treindienstleiders. Maar eigenlijk wist iedereen de uitkomst daarvan al wel: door personeelstekort is de werkdruk op de posten enorm hoog. Bij vakantie of uitval door ziekte ontstaan onmiddellijk problemen met de planning. Uiteindelijk zouden er dit jaar meerdere keren treinen moeten worden geschrapt omdat er simpelweg niet voldoende treindienstleiders beschikbaar waren om het treinverkeer in goede banen te leiden.

Ook stapte de directeur verkeersleiding Roel Salden op vanwege de problemen op de verkeersleidingsposten. ProRail-directeur John Voppen bekende dat er de afgelopen jaren te weinig aandacht was geweest voor de signalen en beloofde beterschap. Via verschillende programma’s wordt nu hard gewerkt aan nieuwe aanwas. zowel voor de werving als de opleiding van treindienstleiders. Het zal echter even duren voordat de eerste effecten merkbaar worden. In oktober trad Hans Smits aan als de nieuwe directeur verkeersleiding. Het is aan hem om de communicatie tussen werkvloer en directie te herstellen, want daar schortte het de afgelopen jaren aan, was een van zijn eerste bevindingen.

Hans Smits
Hans Smits. Bron: ProRail

Telefoniestoringen

Naast de menselijke factor zorgde ook de techniek voor problemen. Op 31 mei legde een telefoniestoring het treinverkeer in het hele land plat. Iets voor 14.30 uur blokkeerde een storing bij ProRail de communicatie tussen machinisten en treinverkeersleiders. Uit veiligheidsoverwegingen legde de spoorbeheerder het treinverkeer stil, wat veel overlast voor reizigers veroorzaakte. Een aantal reizigers kwam zelfs urenlang in een stilstaande trein vast te staan. Ook het goederenvervoer ondervond hinder van de storing.

Op donderdag 16 september was het opnieuw raak. Dit keer was het probleem binnen enkele uren opgelost. Volgens ProRail ging het weliswaar in beide gevallen om een telefoniestoring waardoor machinisten en verkeersposten niet met elkaar konden communiceren, maar was de oorzaak wel verschillend. De incidenten leidden tot Kamervragen, maar volgens zowel het ministerie als de spoorbeheerder is de kans op herhaling heel klein.

Opwaaiend stof

Eerder, in april ontstond opschudding onder spoorwerkers en vakbonden door een uitzending van Zembla waarin de gezondheidsrisico’s van het werken met kwartshoudende spoorballast werden uitgelicht. In de reportage zijn veel beelden te zien van spoorwerk waarbij het kankerverwekkende stof in grote wolken rond de spoorwerkers waait. ProRail als opdrachtgever en spooraannemers wijzen naar elkaar voor de verantwoordelijkheid. En een reactie waarin ProRail oproept om vaker een stofmasker te dragen schiet bij de sector in het verkeerde keelgat.

Stof-Arm-Los-Trein (SALT) Voestalpine RailPro

Het is immers de spoorbeheerder die het gebruik van deze ballast voorschrijft. In de reportage van Zembla wordt niet stilgestaan bij de acties die de sector heeft ondernomen om stofvorming te voorkomen. Zoals de stofarme loswagons en sproeiwagens. Naar aanleiding van de uitkomsten van een al lopend onderzoek van TNO in opdracht van ProRail wordt besloten met het gebruik van de meest schadelijke ballaststenen te stoppen.

In de tussentijd werden de reisbeperkingen in mei opgeheven en later volgde ook het schrappen van de mondkapjesplicht op perrons en in stations. Opgelucht verwijderden NS en ProRail de stickers en borden, niet wetende dat ze maanden later weer terug moesten keren. NS liet vanaf mei stapsgewijs meer treinen rijden. Waar de vervoerder eind april nog met 90 procent van de treinen voor 35 procent van de gebruikelijke reizigersaantallen reed, werd dat tot halverwege juni opgeschaald naar 98 procent.  Alle treinen reden toen weer behalve die van het nachtnet voor uitgaanspubliek.

Terugblik 2021 deel 2: RailTech Live, Europees Jaar van het Spoor en NABO’s

Terugblik 2021 deel 1: sneeuw en coronarellen teisteren het spoor

Lees terug:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.