Een goederentrein op station Utrecht Centraal, foto: ProRail

FNV Spoor: nieuwe communicatiewijze onveilig voor wisselwachters

Er is een conflict gerezen tussen NS en FNV Spoor over de inzet van wisselwachters op station Utrecht Centraal. De nieuwe manier van communiceren die onlangs is ingevoerd leidt volgens de vakbond tot gevaarlijke situaties voor machinisten. Dat geldt in het bijzonder op het emplacement in Utrecht, waar nog wissels bestaan die handmatig omgezet moeten worden tijdens het rangeren.

Tot een paar jaar geleden reden machinisten met hun trein naar het wissel dat omgezet moest worden, stapten uit en zetten het wissel om. Die werkwijze is veranderd in 2010 omdat de hoge in- en uitstap zich daar eigenlijk niet voor leende. Dat werk gebeurt nu door wisselwachters. Dat zijn machinisten die tijdens een rangeerdienst onder meer als taak hebben om handbediende wissels om te leggen. Daarvoor lopen ze in het spoor om het betreffende wissel te bedienen. Hiervoor gelden strikte veiligheidsprocedures.

Portofoons

Door een splitsing in taken als gevolg van de wetgeving zijn eind vorig jaar de treindienstleidingtaken overgegaan van NS naar ProRail. Daardoor is ook de communicatie tussen treindienstleiders, machinisten en wisselwachters veranderd, tot ongenoegen van FNV Spoor. Tot voor kort konden de wisselwachters als extra veiligheidsmaatregel via hun portofoons meeluisteren met gesprekken van collega’s. Zo hoorde ze bijvoorbeeld dat een treindienstleider een rijdend machinist toestemming gaf om te gaan rijden en waren daardoor op de hoogte van de loop van de treinen. Dat gaf extra veiligheid.

Spoorbeheerder ProRail hanteert andere procedures voor de communicatie rond het spoor. Een van de consequenties is dat de wisselwachter niet meer mee kan luisteren met de gesprekken tussen treindienstleiders en rijdend machinisten. Ook is de werkvoorbereider er als extra schakel tussengekomen in de communicatie tussen treindienstleiders en machinisten.

De nieuwe communicatieprocedure leidt voor alle standplaatsen tot verhoogde risico’s en misverstanden, meent FNV Spoor, zoals een “alarmerend aantal STS-passages” (treinen die een stoptonend sein passeren). Voor de wisselwachters op Utrecht Centraal is het volgens de bond extra gevaarlijk. “Door het wegnemen van de portofoons staan zij met niemand meer in contact en moeten zij maar op het dienstkaartje vertrouwen om in te schatten welke trein wanneer waar rijdt om hun persoonlijke veiligheid te waarborgen”, schrijft de bond op de eigen website.

‘Ruis en onduidelijkheid’

De afgelopen weken is er nauw overleg geweest tussen NS en FNV Spoor, waarbij beide partijen lijnrecht tegenover elkaar zijn komen te staan. FNV Spoor heeft haar leden op een gegeven moment opgeroepen om te stoppen met het omleggen van wissels zolang dat niet veilig kon gebeuren. De NS heeft daarop met kerst besloten om per direct tijdelijk te stoppen met het inzetten van wisselwachters. Nu geldt voorlopig weer de oude procedure van voor 2010: machinisten rijden met hun trein naar de om te zetten wissels. NS bevestigt dat. Eerdere maatregelen hebben volgens een NS-woordvoerster geleid tot “ruis en onduidelijkheid”, daarom is besloten om het omleggen van de wissels weer tijdelijk door rijdende machinisten te laten uitvoeren in plaats van door wisselwachters. “Als het gaat om veiligheid gaat, mag er nooit onduidelijk bestaan”, aldus de NS-woordvoerster.

De bond vindt die maatregel veel te rigoureus en spreekt van “paniekvoetbal” door de NS. FNV Spoor ziet het liefst dat zowel treindienstleiders, machinisten als wisselwachters standaard uitgerust worden met een digitale handheld gms-r portofoons. Afgelopen weekend ontving FNV Spoor een boze brief van NS, zo meldt de bond. Volgens de bond staat hierin dat NS vindt dat de bond de normen van goed fatsoen heeft overtreden met termen als “paniekvoetbal”. FNV zegt niet onder de indruk te zijn van die brief. Voor bestuurder Henri Janssen telt maar een ding. “Ze zullen met een oplossing moeten komen.”

Oplossing

De NS laat weten te werken aan een oplossing. Er is een onderzoek ingesteld om te kijken naar de opties. “Vooralsnog gaat het hier om een tijdelijke situatie en wachten we de onderzoeksresultaten af.” Het onderzoek is gericht op de situatie op de Cartesiusweg in Utrecht en er wordt gekeken naar de effecten van de veranderde manier van communiceren: niet alleen de communicatie met de wisselwachters, maar ook die met de rijdende machinisten. “We vinden het belangrijk dat alle collega’s zich veilig voelen tijdens het uitvoeren van hun werk”, zegt de NS. Het beeld het aantal STS-passages toeneemt, zoals FNV Spoor constateert, herkent de NS, althans op rangeerterreinen, maar op de achtergronden en eventuele oorzaak wil het bedrijf niet ingaan. Dat gebeurt zoals gebruikelijk in het jaarververslag volgens de woordvoerster.

Op het emplacement aan de Cartesiusweg bij Utrecht Centraal zijn volgens ProRail nog tien handbediende wissels, die met een voetpomp bediend worden. Ze liggen achter op het rangeerterrein. Ook op andere rangeerterreinen zijn nog wel wat handbediende wissels. Vergeleken met de vrije baan is het risico op die locaties een stuk lager om het spoor te betreden, aldus een woordvoerder, omdat de treinen er stapvoets rijden. Automatiseren van de wissels in Utrecht is volgens hem pas aan de orde als het rangeerterrein op de schop gaat, maar daar moet het ministerie dan eerst geld voor uittrekken.

Auteur: Yvonne Ton

1 reactie op “FNV Spoor: nieuwe communicatiewijze onveilig voor wisselwachters”

Frans Appel|10.01.19|13:05

Wat een bullshitverhaal. Om te beginnen dat in-uitstapverhaal. Dat slaat echt werkelijk nergens op. Kijk maar eens hoe vaak een machinist vanuit de ballast moet instappen. En dan vooral een goederenmachinist. Nog even afgezien van het feit dat het al 150 jaar gebeurde. Tweede: onveilig ? trein komt er aan rijden, stopt voor het wissel en vertelt vanuit de deuropening aan de wisselwachter waar hij heen moet. Vroeger deed de rangeerder dat. Werkte altijd perfect.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.