ICE3 Siemens

Wisselende reacties op Groeifonds van 20 miljard

Oppositiepartijen PvdA en GroenLinks vinden de kabinetsplannen voor een Nationaal Groeifonds teleurstellend. In het fonds komt 20 miljard euro. Het kabinet wil de economie er op de lange termijn mee aanwakkeren om zo de welvaart te behouden. De Mobiliteitsalliantie vindt dat het kabinetsbesluit getuigt van moed en ‘een duidelijke visie over het belang van mobiliteit voor onze economie, samenleving en aanpak van de huidige crisis’.

Met het Nationale Groeifonds trekt het kabinet de komende vijf jaar 20 miljard euro uit voor projecten die bijdragen aan de economische groei van Nederland. Een onafhankelijke commissie, met onder meer oud-minister Jeroen Dijsselbloem als lid, beoordeelt de voorstellen.

Groeifonds

Ondernemers, (mkb-)bedrijven, kennisinstellingen en andere partijen mogen investeringsvoorstellen aandragen. Het verantwoordelijke ministerie dient een voorstel vervolgens formeel in. Een investeringsvoorstel heeft een minimumomvang van 30 miljoen euro, er geldt geen maximumomvang per project.

Volgens het kabinet zijn er ‘op korte termijn al kansen voor investeringen die helpen om in de toekomst de welvaart en het verdienvermogen te vergroten’. Deze kabinetsperiode wordt besloten over enkele projecten die hieraan bijdragen. Vanwege de tijd is er voor deze eerste ronde ‘geen brede uitvraag voor projecten gedaan’, maar is gekozen ‘voor het indienen van voorstellen waarvoor al goed uitgewerkte plannen liggen’.

Voor de Mobiliteitsalliantie staat voorop dat de investeringen bijdragen aan de transitie naar een flexibeler vervoerssysteem waarbij de gebruiker centraal staat. Om dit nader in te kunnen vullen heeft de koepelorganisatie afgelopen jaar het Deltaplan Mobiliteit ontwikkeld inclusief een investeringsagenda. Daarbij wordt ingezet op de aanpak van knelpunten in zowel het OV, op de weg, fiets en water als op investeringen in digitaal en fysiek verbinden van vervoersmiddelen zoals Mobility as a Service (MaaS) en vervoershubs.

Reacties

De PvdA vindt het belangrijk dat er in de huidige coronacrisis snel geïnvesteerd wordt. De partij is niet tevreden over de omvang. “Het fonds is meer dan gehalveerd en het kabinet komt met geen enkel concreet project”, aldus PvdA’er Henk Nijboer.

De PvdA kwam vorige maand met een investeringsagenda met in totaal 50 miljard euro aan investeringen die de economie overheid moeten houden tijdens de coronacrisis. Daarin stonden voorstellen van in totaal 10 miljard euro in investeringen in het spoor, waaronder het doortrekken van de Lelylijn, een snelle trein van Utrecht naar Berlijn en het doortrekken van de metro van het centrum van Amsterdam naar Schiphol.

Het kabinet richt zich op verkeerde doelen, meent Jesse Klaver van GroenLinks. “We bevinden ons in een klimaatcrisis. Alle inspanningen moeten worden gericht op de omschakeling van de oude naar de nieuwe economie”, twitterde hij.

Steun

De steun van de oppositie is belangrijk. In de Eerste en Tweede Kamer heeft het kabinet geen meerderheid. Het parlement moet goedkeuring geven aan het investeringsfonds, waar al een jaar over wordt gepraat. Vorig jaar werd in kabinetskringen nog gesproken over een ‘Wopke-Wiebes-fonds’ dat meer dan 50 miljard zou omvatten. Toen kende de begroting nog een flink overschot. Door de coronacrisis is dat een enorm tekort geworden.

In de coalitiepartijen wordt positief gereageerd. Het CDA benadrukt dat het fonds voor alle regio’s beschikbaar is en dat het mkb hiermee wordt gestimuleerd. Eppo Bruins van de ChristenUnie ziet het kabinet investeren in “kennis, innovatie, duurzaamheid en infrastructuur”.

Reactie werkgeversorganisaties

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland vinden het Nationaal Groeifonds ‘een belangrijke stap’. Volgens de werkgevers kan het groeifonds bijdragen aan een sterkere en duurzamere economie en de toekomstige welvaart van alle Nederlanders.

“De energietransitie, infrastructuur en kennisontwikkeling konden niet verder zonder extra publieke investeringen”, zegt voorzitter Hans de Boer van VNO-NCW. Volgens hem kan met het fonds onder meer de basis worden gelegd voor een nieuwe waterstofinfrastructuur en hoogwaardig openbaar vervoer.

“Nederland had echt wat in te halen en onze infrastructuur en kennispositie piepte en kraakte”, zegt Jacco Vonhof, voorzitter van MKB-Nederland. Hij vindt het goed dat ondernemers zelf nieuwe voorstellen mogen aandragen aan de commissie van het Nationale Groeifonds.

Kwetsbaar

Hoewel de Mobiliteitsalliantie positief is over het fonds waarschuwt het tegelijkertijd dat de groeistrategie kwetsbaar is doordat de volgende kabinetten medeverantwoordelijk zijn voor de uitvoering. “Het Groeifonds is geen vrijbrief om af te zien van structurele ophoging van de IenW-begroting of te bezuinigen zoals de afgelopen 10 jaar juist wel is gebeurd”, aldus de organisatie. De Mobiliteitsalliantie roept ook het volgend kabinet om structureel extra geld uit te trekken voor mobiliteit. Drie miljard extra per jaar zou daarbij nodig zijn om Nederland bereikbaar te houden.

Ook Directeur Corina de Jongh van Railforum benadrukte eind vorige maand bij SpoorProTV het belang van doorzetten van de langetermijnplannen voor het spoor. “Het is te begrijpen dat iedereen wordt vrijgemaakt om uit de huidige coronacrisis te komen, maar er moet ook aandacht blijven voor projecten die de toekomstige reizigersgroei gaat opvangen”, vertelde ze. “Waar we in Nederland vaak moeite mee hebben is om projecten van de grond te krijgen met onder meer de planvorming, de besluitvorming, de regelgeving.”

Bekijk hier het interview terug:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten om u de achtergronden bij het nieuws te geven en actualiteiten te duiden. 

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de actie eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

4 reacties op “Wisselende reacties op Groeifonds van 20 miljard”

Pat Rick|09.09.20|13:20

Eindelijk! Want er moet meer ‘sense of urgency’ zijn bij Hoekstra. Ook moet hij meer verwachtingsmanagement doen, want iedereen verwachte veel meer. Want om Nederland vooruit te helpen is meer goedkoop geld nodig, juist een verdubbeling tot 100 miljard ipv een ruime halvering. Een spa in de grond in de Randstad kost al miljarden en krijgt voorrang, terwijl projecten in heel NL moeten komen. Het lijkt dat 20 miljard een conclusie is van een lange discussie met zuinige boekhouders.

Pat Rick|09.09.20|13:21

Een uitgelezen kans om de Lelylijn aan te leggen en deze door te trekken als snelle trein naar Groningen (data centers, windparken, waterstofeconomie), en dan naar Bremen/Hamburg, Kopenhagen/Malmö via de Fehmarnbelttunnel (in aanleg). Het belang van de Wunderline wordt groter en afspraken met Duitsland moeten moeten zorgen voor investeringen vanuit DeutschlandTakt. Groningen moet bereikbaar zijn binnen 1 uur en een kwartier en grote plaatsen zoals Drachten verdienen een station

Pat Rick|09.09.20|13:22

De metropoolregio Amsterdam heeft 2,5 miljoen mensen, maar geen metro voor de regio, alleen voor zichzelf. Stockholm heeft met 2 miljoen een uitgebreidere metro, vaak uithakt in het hardste steen. De lijnen lopen tot 35 km uit het centrum. Warschau met 2,7 miljoen heeft pas sinds 1995 metro en nu al meer bereik. Boekarest is kleiner en armer en heeft toch meer metro. Hoe kan dit? Dit kan niet waar wezen in een rijk land als Nederland

Pat Rick|09.09.20|13:22

Het ontbreekt aan een integrale visie op OV in regio A’dam, die systematisch gerealiseerd wordt. ProRail krijgt geld, maar drukt gewoon 9 sporen door op A’dam CS. En wil eigenlijk vervoersstromen via haar spoor laten lopen, terwijl de grenzen zijn bereikt voor de trein. Dus moet men wafelijzerpolitiek bedrijven: ProRail mag de Lelylijn aanleggen en metro wordt aangelegd tussen Zandvoort, Purmerend, Almere, Hoofddorp. Alleen zo blijft Nederland bereikbaar.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.