Stadler GTW 2/8 Spurt van Arriva in Leeuwarden. Bron: Roel Hemkes

Arriva: batterijtreinen in Friesland over drie jaar al mogelijk

Over drie jaar kunnen er tussen Leeuwarden en Harlingen en tussen Leeuwarden en Stavoren batterijtreinen rijden. Dat zegt Arriva-directeur Anne Hettinga. “De technische ontwikkelingen gaan snel.”

Arriva heeft de concessie in het noorden van Nederland op de route Leeuwarden-Groningen en in de provincies Friesland en Groningen vanaf 2020 tot 2035. De vervoerder gaat bij de start van de concessie rijden met 18 nieuwe hybride Wink-treinen van Stadler. Deze treinen rijden op zowel HVO als batterijvoeding, maar kunnen zich ook in enkele minuten opladen door middel van bovenleidingen. Dan hebben ze geen HVO meer nodig als aanvullende brandstof en zijn ze geschikt voor gedeeltelijk geëlektrificeerd spoor.

Er waren al plannen om de 51 GTW’s waar Arriva nu mee rijdt, in 2020 een grondige revisie te geven. De treinen worden dan van binnen en van buiten gerenoveerd en omgebouwd. Ook deze treinen hebben dan de mogelijkheid om op batterijvoeding te rijden. “Door versneld te investeren in de benodigde batterijcapaciteit en de vereiste laadpunten, kunnen eind 2021 al batterijtreinen rijden van Leeuwarden naar Harlingen en Stavoren,” zegt Arriva.

Zestien dieseltreinen moeten worden omgebouwd. De dieselmotoren en generatoren worden dan uit de treinen gehaald en vervangen door batterijen.

Uitstootvrij

De provincie Friesland wil dat in 2025 al het openbaar vervoer volledig uitstootvrij is. De provincie vindt het aanleggen van bovenleidingen geen optie. “We hebben gekeken naar volledig elektrificatie, maar dat is zo omvangrijk en duur,” zegt woordvoerder Gerrit Hofstra van de provincie Friesland. Dat zou mogelijk honderden miljoenen euro’s gaan kosten.

De provincie heeft daarom Ricardo en Arcadis laten kijken naar verschillende soorten duurzame treinen, onder andere batterijtreinen met aanvullende energiebronnen zoals waterstof en methanol. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de combinatie van batterijtreinen met oplaadpunten in de vorm van bovenleidingen de meest voordelige optie was. “Nu wordt er waarschijnlijk gekozen voor een systeem waarbij op stations Harlingen, Leeuwarden, Stavoren en Sneek, een soort oplaadpalen worden geplaatst. Dat zijn kleine bovenleidingsstructuren, waardoor de treinen zich snel weer op kunnen laden.”

Daarom kiest de provincie nu voor batterijtreinen. “Deze techniek is al redelijk beproefd. Er is ook gekeken naar waterstoftreinen en dat was ook een mogelijkheid geweest, maar de batterijtrein is wat verder doorontwikkeld. Er rijdt bijvoorbeeld al zo’n trein in de buurt van Hastings in Engeland. Met deze technologie kunnen we daarom veilig en goed aan de slag. De techniek van de waterstoftrein staat nog in de kinderschoenen. Dat zou pas een decennium later zijn beslag krijgen en dan zit je in 2030. Daarom is dat geen optie.”

De provincie heeft ook gekeken naar het soort stroom dat deze bovenleidingen zou gebruiken. Het plan is nu om hier zonnepanelen voor te gebruiken. “Dan is het ook op die manier duurzaam. We willen zo circulair en duurzaam ogelijk zijn. Vooral op het gebied van openbaar vervoer. We staan daarom open voor experimenten.”

Infrastructuur

Dat betekent dat de infrastructuur moet worden aangepast, maar op welke manier kon ProRail nog niet zeggen. “Deze plannen van provincie Friesland, in samenwerking met Groningen, zijn in ontwikkeling en onderdeel van hiervan is dat we uitzoeken welke aanpassingen in spoorinfra nodig zijn,” zegt ProRail-woordvoerder Aldert Baas. “Uiteraard is het een en ander afhankelijk van welke soort treinen, met welke specificaties worden ingezet. Wij willen daar met de betrokkenen graag verder in komen.”

Hettinga zegt dat Arriva niet alleen in de treinen wil investeren, maar ook in de laadstations. Hij heeft daar nog niet met spoorbeheerder ProRail over gesproken.

De provincie maakt eind 2019 definitief een besluit of de batterijtreinen gaan rijden. De verwachting is dat dit ongeveer 180 miljoen euro gaat kosten. 66 miljoen euro komt van de provincie Friesland.

Lees ook:

Auteur: Carlijn Kruidhof

Carlijn Kruidhof is redacteur bij SpoorPro, RailTech en RailFreight. Ze schrijft ook voor de andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.