Een trein van NS en Arriva op station Groningen

Staatssecretaris en Kamermeerderheid keren zich tegen spoorconcurrentie

Regionale vervoerders waaronder Arriva hebben reeds een kortgeding aangespannen tegen de staat over de onderhandse gunning. 2021, Marieke van Gompel / ProMedia

Een overgrote meerderheid van de Tweede Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat (IW) is nog altijd tegen meer concurrentie op het spoor. Dat bleek dinsdagavond tijdens het Commissiedebat Hoofdrailnetconcessie. Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Vivianne Heijnen sloot zich aan bij de commissie en stelde de Kamerleden gerust door te stellen dat ze in de voortzetting van de onderhandse gunning voor het alleenrecht nog steeds kiest voor NS.

De stelling die Heijnen dinsdagavond tijdens het Commissiedebat in de Haagse Groen van Prinsterenzaal innam zal tegen het zere been van Brussel zijn. De Europese Commissie heeft namelijk besloten dat concurrerende vervoersbedrijven ook mogen meedingen naar een stukje eigen spoor.

Europese Commissie

Heijnen wil echter niets weten van concurrentie op het spoor en benadrukt in het debat dat NS ook vanaf begin 2025, wanneer de huidige spoorconcessie is afgelopen, kan rekenen op steun om het hoofdnetwerk op het spoor te blijven faciliteren. De commissieleden zijn vrijwel eensgezind en denken dat meer marktwerking leidt tot “versnippering” en wil niet dat het kabinet “zwicht voor Europese druk”.

De Europese Commissie heeft daarentegen bij monde van Eurocommissaris voor Transport Adina Vălean al laten weten juridische stappen tegen Nederland te overwegen als Heijnen en de Kamer voet bij stuk blijft houden.

De VVD zit op dezelfde lijn als Eurocommissaris Vălean en blijft groot voorstander van vrije marktwerking op het Nederlandse spoor. VVD-Kamerlid Fahid Minhas stelt dat regionale vervoerders ook een kans moeten krijgen omdat ze “betere prestaties” zouden kunnen leveren dan NS. Minhas betoogt verder dat er “hardere eisen” moeten worden gesteld aan NS, “om ervoor te zorgen dat de NS betere prestaties gaat leveren.”

Marktanalyse

Om toch een beetje tegemoet te komen aan Brussel en de VVD geeft Heijnen aan dat ze “voor de vorm” een marktanalyse wil laten uitvoeren over vrije marktwerking op het spoor. SP-Kamerlid Mahir Alkaya heeft daar echter geen boodschap aan en stelt dat een marktanalyse achterwege gelaten kan worden. “We moeten niet zwichten voor Brussel”, aldus Alkaya.

GroenLinks-Kamerlid Kauthar Bouchallikht waarschuwt dat de Europese plannen zelfs zouden kunnen leiden tot “een ontmanteling van de NS”. De PvdA gaat nog een stap verder en wil niet alleen dat NS mag blijven profiteren van een onderhandse gunning, maar wil ook dat de trein goedkoper wordt. “Openbaar vervoer is een basisrecht voor iedereen”, aldus Kamerlid Habtamu de Hoop.

Kort geding

De regionale vervoerders zullen dinsdagavond met argusogen naar het Commissiedebat hebben gekeken, ook al was het op voorhand al duidelijk dat een meerderheid zich tegen de door Europa ingegeven versoepelingsplannen zou stemmen. Onlangs gaven Arriva, Transdev/Connexxion, Keolis, QBuzz en EBS,  verenigd in de Federatie Mobiliteitsbedrijven (FMN), al aan een kort geding aan te spannen tegen de staat om te voorkomen dat de NS opnieuw het alleenrecht krijgt om het grootste deel van het spoor te bedienen.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start abonnement

Auteur: Kenneth Steffers

Kenneth Steffers is (politiek) verslaggever, journalist en redacteur voor SpoorPro.nl

5 reacties op “Staatssecretaris en Kamermeerderheid keren zich tegen spoorconcurrentie”

A C F Sierts|03.11.22|06:52

Regering en Tweede Kamer hebben in de voorgaande 25 jaar in ruime meerderheid voor concurrentie en marktwerking gekozen, de wet- en regelgeving daarvoor ligt al vele vele vele jaren vast. Als de Kamer het bij nader inzien anders had gewilt, dan had men al veel eerder de wet moeten aanpassen. Reeds 10 jaar terug (vorige HR-concessie-discussie) was al duidelijk dat dat vrijwel zeker de laatste keer zou zijn. Als je dan 10 jaar niks doet, dan sta je anno nu voor een wettelijk feit. Wet = wet.

A C F Sierts|03.11.22|07:17

Het is overduidelijk dat regering en Tweede Kamer nu bezig zijn met (m.i. bijna lachwekkende) blamestorming richting Brussel. Nee beste beleidsmakers, bestuurders en volksvertegenwoordigers: dit is wat U wilde, dit is wat U decennialang in meerderheid heeft gesteund & niet meer heeft teruggedraaid. Lees de beleidsdocumenten, de Handelingen en oude media-artikelen er maar op na. Ter vergelijk: in Belgie wilde men dit niet. De feiten spreken voor zich.

Illya Vaes|03.11.22|14:15

En intussen mag NS dus verderklooien wat het wil, de lakse concessie wordt niet gehandhaafd (laat staan dichtgetimmerd zoals de provincies wel doen bij alle anderen dan NS) en men weet nu zéker dat men overal mee wegkomt. Echt superonderhandelingsstrategie hoor, regering en tweede kamer.

Pat Rick|04.11.22|10:59

Men heeft heeft ‘marktwerking’ verwisseld met ‘bedrijfsmatig werken’. Dat laatste is goed voor het algemeen belang en Nederland. Dat eerste wordt gepromoot door buitenlandse spoorbedrijven die hier winst willen maken. Men zou ProRail moeten inrichten als de waterleidingbedrijven, zodat de beste kwaliteit geleverd wordt tegen de laagste kosten. Het OV moet ook saai worden en doen wanneer je het nodig heeft. Zonder veel managers maar met veel inhoudelijke mensen die wel bijdragen.

Pat Rick|04.11.22|10:59

Men moet weer naar een integraal OV-systeem. Hierbij is het beter als de regionale lijnen teruggaan naar NS (want de regionale vervoerders als dochters van buitenlandse staatsbedrijven maken er soms een potje van, en opereren te versnipperd). Geeft een betere aansluiting op de IC-lijnen en buitenlandse lijnen. Veel sprinterlijnen in de Randstad kunnen dan naar Randstadrail, die met hogere frequenties (en lagere kosten) kan rijden en men kan beter aansluiten op metro, tram, bus.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.