NS-directeur Roger van Boxtel

NS-topman: Nieuwe verhouding NS en ProRail leidde tot ‘verkeerde energie’

De aankomende deprivatisering van ProRail van bv tot zbo leidde in het begin tot “een verkeerde energie” tussen NS en ProRail. Dat zegt NS-topman Roger van Boxtel in reactie op het wetsvoorstel dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat deze week naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. “Bij de vorming van nieuwe wetgeving gaat iedereen in zijn eigen optimum zitten, waarbij er een soort sfeer van duwen en trekken komt. We zijn uiteindelijk met ProRail om tafel gegaan om te kijken hoe we onder de nieuwe omstandigheden er het beste van kunnen maken.”

Minister Stientje van Veldhoven heeft maandag het wetsvoorstel voor de omvorming van ProRail tot zelfstandig bestuursorgaan naar de Tweede Kamer gestuurd. In de toelichting bij het wetsvoorstel geeft staatssecretaris aan dat de omvorming er zal zorgen “dat de verantwoording over het functioneren van ProRail en de besteding van publieke middelen beter en transparanter plaatsvindt”.

Advies Raad van State

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gaat met de indiening van het wetsvoorstel in tegen een uitdrukkelijk advies van de Raad van State om de omvorming te heroverwegen. In dat advies waarschuwt de hoogste bestuursrechter dat de omvorming van de spoorbeheerder “kosten, inspanningen en risico’s” met zich mee brengen. “Deze risico’s zijn financieel, juridisch of organisatorisch van aard, en kunnen negatieve gevolgen hebben voor het draagvlak voor het beleid voor de spoorsector, de onderlinge verhoudingen, de noodzakelijke nauwe samenwerking, en kunnen uiteindelijk afbreuk doen aan de prestaties van de spoorsector.”

Ook een groot aantal partijen in de spoorsector, waaronder NS, heeft al in 2016 bezwaren geuit tegen de plannen van het ministerie. “Het nut van de structuurverandering is ons niet helemaal duidelijk omdat er een besturingsvraagstuk is en geen ordeningsvraagstuk. We zijn nu inmiddels 1,5 jaar verder en de omvorming van ProRail is in het regeerakkoord gezet. We zijn met ProRail om tafel gegaan om te kijken hoe we onder de nieuwe omstandigheden er het beste van kunnen maken. Maar ik blijf het een ‘second best-oplossing’ vinden.”

Nieuwe verhoudingen

De aankomende wetgeving zorgde er volgens Van Boxtel er in het begin voor dat de partijen zich op zichzelf gingen richten. “In de eerste jaren dat ik ging samenwerken met Pier Eringa (voormalig topman ProRail, red.) ging heel goed. Toen de dreigende fase van nieuwe wetgeving eraan kwam, ging iedereen in zijn eigen optimum zitten. Beide partijen zijn gaan kijken hoe ze er het beste uit konden komen, waarbij er een soort sfeer van duwen en trekken ontstond. En nu is het hopen dat we weer goed met elkaar landen.”

Nieuwe verhoudingen zorgen er volgens de NS-directeur voor dat de aandacht van partijen zich verplaatst. “Er ligt op dit moment een enorme druk op het spoor met de toename van het aantal reizigers. NS en ProRail zijn er in de afgelopen jaren in geslaagd om dit goed te laten verlopen. Waarom zou je dat willen veranderen?”

ProRail en NS zijn volgens Van Boxtel onlosmakelijk aan elkaar verbonden. “De Zwitserse spoorwegen waren hier onlangs op bezoek en die begrijpen niet waarom Nederland het spoorbeheer en spoorvervoer verder uit elkaar trekt. SBB staat te boek als een van de beste spoorbedrijven. Zij zeggen: if it ain’t broke, don’t fix it.”

Gelijkwaardige positie

De NS-topman maakt zich daarnaast zorgen over de veranderende verhouding ten opzichte van ProRail. “Ik vind het belangrijk dat de gelijkwaardige positie ten opzichte van ProRail behouden blijft. Dit is nodig om onze prestaties te verbeteren. NS heeft altijd een grote rol gespeeld in beleidsontwikkeling, bijvoorbeeld in de vormgeving van het gebied rondom en in stations. Dat zijn functies en posities die we ook graag willen houden.” NS en ProRail praten daarover met het ministerie om dit goed vorm te geven.

Met de zbo-wetgeving wordt vooruitgelopen op een groter pakket over de marktordening op het spoor na 2024. Minister Stientje van Veldhoven stuurt later dit jaar een pakket aan maatregelen naar de Tweede Kamer waarin voorstellen staan voor wijze van gunning van het hoofdrailnet, de positie van de HSL-Zuid, de regionale lijnen en de eigendoms-, exploitatie-, en verantwoordelijkheidsdeling op stations.

Lees ook:

Meer weten over de gevolgen die de structuurwijziging van ProRail met zich meebrengt? Neem op 10 maart deel aan het SpoorPro Seminar ‘Omvorming ProRail tot zbo’ in Eenhoorn Meeting Center in Amersfoort.

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

9 reacties op “NS-topman: Nieuwe verhouding NS en ProRail leidde tot ‘verkeerde energie’”

Wiebe Goossen|20.02.20|12:30

Op Jan Publiek komt e.e.a. over als een verandering alleen omdat alweer een aantal jaren niks is veranderd. In plaats van dat het OV een flinke stimulans krijgt door nieuwe en/of verbeterde lijnen, gaat men weer eens zitten pielen in regeltjes en afspraakjes. Is dit nu krachtdadig beleid?

Georg Schenk|20.02.20|13:38

De opmerking van wiebe Goossen kan ik ondersteunen. Wij, Jan Publiek, zien de overheid volop bezig met het aanharken van het veld en het wassen van de gordijnen, in-laats van principiële verbeteringen in de structuren aanbrengen. Ook verbaal zijn zij redelijk goed maar kunnen hun beloften niet houden noch waarmaken. De beloften worden niet gedaan uit kennis van zaken. Na een aantal jaren van samenwerking tussen NS en ProRail was er een goed team ontstaan.De Overheid had geen invloed meer. Dus ?

Georg Schenk|20.02.20|13:44

Gaan ze de twee scheiden. In plaats van zich richten op de werkelijke vraagstukken. Hoe krijgen wij in Nederland het vervoer op orde? Weten wij dat de baanvakken verouderd zijn ? De energie voorziening moet verzwaard worden. De spoorbeveiligingssystemen moet van een beter systeem voorzien worden. Maatregelen tegen de overmatige geluidhinder en trillinghinder moeten genomen worden. De leefomgeving is verschrikkelijk en ook gevaar dreigt met die gevaarlijke stoffen transporten door de dorpen .

Georg Schenk|20.02.20|13:51

Tweede Kamer en Ministerie ga daar wat aan doen. Houw het Team overeind en werk aan de verbetering van de baanvakken en de energievoorziening. Zorg dat de leefomgeving goed wordt. De vele zware treinen door de dorpen zijn hopeloos. Doe iets aan verbeteringen tegen geluid en trillingen. Jan Publiek zou U heel dankbaar zijn. Stop met het aanharken van Nederland en schoonhouden van de vitrage. Nederland heeft meer wezenlijke investeringen nodig. Jan Publiek is trots op zijn land. Het is aan U.

Ton Spies|20.02.20|14:03

Wat? Denken jullie het – net als de Raad van State – beter te weten dan de overheid?
Kijk hoe er met een hoog Bromsnor-gehalte opgetreden wordt bij de Belastingdienst, het UWV, met de milieumaatregelen, de zorg, het onderwijs en het Schadeherstel in Groningen.
Ja, wacht maar af want ook ProRail verschijnt straks in deze opsomming.

Pat Rick|21.02.20|12:17

ProRail moet geen bedrijf zijn, want er geldt gedwongen winkelnering. Het hoeft niet te concurreren maar zo goed mogelijk omgaan met de middelen die het aanbiedt (dus geen CEO, CFO, spotjes op de radio). Het is dus een DIENST en kan beter aangestuurd worden als een drinkwaterbedrijf (schoolvoorbeeld hoe het wel moet). En eigenlijk is ProRail dus een technische dienst.

Eringa had al toegegeven dat er te weinig technische kennis in ProRail, dus moeten technici weer de boventoon gaan voeren

Pat Rick|21.02.20|12:20

Een technische dienst aansturen is veel moeilijker dan een ander bedrijf, want het legt meer verantwoordelijkheid bij NS (of andere operatoren). Blijkbaar kan Van Boxtel dat niet aan en praat hij liever met een andere BV over luchtfietserij zoals het versnellen van de trein naar Berlijn. Weer te weinig van kennis van zaken en weer te veel politiek. D66, waar hij vandaan komt, heeft te veel last van wensdenken en moet echt meer realistischer zijn. Zie ook Uithoflijn-debacle

ruud beijer|21.02.20|20:33

Alles wordt in Nederland kapotgemaakt.
De ellende is begonnen met de privatisering

Wibe van Gent|22.02.20|17:27

Moeilijk om wakker te worden en in te zien dat dit alleen maar kosmetische oplossingen zijn De 2de kamer en de monister zijn het probleem. Niet de spoorsector. En verdere privatisering van het spoor stoppen. Is alleen een politieke hobby. Leidt niet tot beter ooenbaar vervoer.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.