Aanleg spoor

‘Politiek moet aan de slag met aanbevelingen spoorcommissie’

Of ProRail nou samengevoegd moet worden met de NS, ondergebracht moet worden bij Rijkswaterstaat of in een apart directoraat-generaal, moet niet afleiden van de inhoudelijke discussie over het spoor, vindt de parlementaire commissie onderhoud en innovatie spoor. Voorzitter Attje Kuiken (PvdA) deed woensdagmiddag een dringend beroep op de Tweede Kamer om niet te wachten met het doorvoeren van haar aanbevelingen tot de Kamerleden het eens zijn over een eventuele structuurwijziging. “Anders missen we de boot.”

De parlementaire commissie heeft zich niet verdiept in zo’n structuurwijziging. De Kamer zou er eventueel een apart onderzoek naar kunnen doen, adviseerde Kuiken, al lijkt ze er zelf weinig voor te voelen. Elke reorganisatie kost immers veel tijd en die tijd kan beter besteed worden met het aanpakken met alle knelpunten die de commissie schetst in haar eindrapport. Liesbeth van Tongeren van GroenLinks viel haar bij. “Wees terughoudend met zo’n structuurwijzing. Laten we gewoon saaier en degelijker aan de slag gaan.”

ERTMS

Dinsdagmiddag debatteerde de Kamer ook al over visie, spooronderhoud, budgetten, veiligheid en informatievoorziening naar aanleiding van het rapport ‘Wissel op de toekomst’. Een dag later lichtte voorzitter Kuiken haar aanbevelingen nog eens toe en beantwoordde een groot aantal vragen vanuit de verschillende fracties.

Ook als het gaat om de invoering van het Europese veiligheidssysteem ERTMS wil Kuiken graag tempo maken. De commissie ziet geen enkele verdere reden tot uitstel van de minister en de Kamer. Kuiken verwierp dan ook de tegenwerpingen van onder meer Charlie Aptroot (VVD), Farshad Bashir (SP) en Maarten Haverkamp (CDA). De kinderziektes zijn verdwenen, de storingen zijn gedaald tot een acceptabel niveau en het is kapitaalvernietiging om nog grootschalig te investeren in een verouderd systeem als ATB-Vv, betoogde Kuiken. Als de Kamer nu een principebesluit neemt, dan kan ERTMS in vijf tot twintig jaar in hele land ingevoerd zijn. De beste strategie is om aan te sluiten bij grote spoorprojecten die toch al op stapel staan. De kosten schat de commissie in op 900 miljoen euro en mogelijk minder als er slim aanbesteed wordt. Ook ziet ze geen heil in maatregelen als ‘kort volgen’, waarbij meer treinen van hetzelfde baanvak gebruik kunnen maken door ze korter achter elkaar te laten rijden. Dat vergt immers extra seinen, die met de invoering van ERTMS weer overbodig zijn. “Laten we niet in de valkuil stappen om weer te kiezen voor een kortetermijnoplossing”, aldus Kuiken.

Gebrekkig inzicht in geldstromen

In het onderzoeksrapport pleit de commissie juist voor visie en langetermijnoplossingen. Dat geldt zeker ook voor onderhoud van het spoor. Het grootste probleem zit in het gebrekkige inzicht in de geldstromen die gemoeid zijn met spooronderhoud. Na ruim een jaar onderzoek heeft de commissie niet boven water gekregen hoe de geldstromen precies lopen. Duidelijk is wel dat Nederland relatief weinig uitgeeft aan onderhoud vergeleken met andere landen.

Uit het Verantwoordingsonderzoek van de Rekenkamer over 2012 dat vlak voor het Kamerdebat werd gepresenteerd blijkt dat tussen 2005 en 2010 – de periode die de commissie-Kuiken onderzocht – ruim 1 miljard euro niet aan spoor is besteed. De helft van dat bedrag dook later wel weer op in de boeken, er was alleen mee geschoven. Bij de andere helft gaat het echt om onderbesteding, geld dat niet zoals afgesproken aan het spoor is uitgegeven.

Twee keer fout

Gaat het om onwil of onkunde dat de minister blijkbaar niet in staat is om de Kamer tijdig en voldoende te informeren over spoorbudgetten?, wilde Esmé Wiegman (ChristenUnie) van de commissie weten. Kuiken: “Mij maakt het niet zo veel uit. Het is twee keer fout. Daardoor kunnen we ons budgetrecht niet goed uitoefenen.” Dat moet in ieder geval eenvoudiger, vindt de Tweede Kamer. De commissie ziet de oplossing vooral in duidelijkere afspraken die de minister met ProRail moet maken over indicatoren die aangeven hoe het met de kwaliteit, veiligheid en capaciteit op het spoor gesteld is.

Later dit jaar debatteert de Tweede Kamer met minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu over het rapport van de tijdelijke commissie onderhoud en innovatie spoor.

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten bij het zoeken naar de waarheid in de spoorsector.

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding ‘eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Yvonne Ton

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.