Testritten op het A15 tracé van de Betuweroute

Beproevingsritleider test aangepaste infra en treinen

Bij wijzigingen of nieuwbouw van de spoorinfrastructuur of treinen, moet onafhankelijk worden vastgesteld of deze voldoen aan de veiligheidseisen voor het spoor. Dit wordt ook wel certificering genoemd. Onderdeel van het certificeringsproces zijn testritten, waarbij een beproevingsleider de leiding heeft over de testtrein. Uit de testen moet blijken of een nieuw baanvak of een gewijzigde trein geschikt is voor gebruik.

Directeur Joost van Opijnen van SVO-rail is sinds 2006 beproevingsritleider en licht toe hoe het werk eruit ziet. “De reden dat we testritten gaan uitvoeren is dat er een verandering heeft plaatsgevonden. Een baanvak is nieuw of gewijzigd, een trein is aangepast of uitgerust met ETCS of andere software. En dit moet je gecertificeerd krijgen.”

Certificering

De certificering wordt onder meer uitgevoerd door een Notified Body (NoBo), Designated Body (DeBo) of Assesment Body (AsBo), afhankelijk van de eisen waaraan getoetst moet worden. Een beproevingsrit is een test om aan te tonen dat een nieuw of gewijzigd ontwerp volgens de gestelde eisen functioneert. Van Opijnen: “Het certificeringsproces bestaat voor tachtig procent uit papierwerk en labtests. De overige twintig procent bestaat uit tests en dat is het moment dat wij als beproevingsritleiders worden ingeschakeld.”

SVO-rail is al sinds de oplevering van het A15 tracé (zie foto) betrokken bij testritten van locomotieven op de Betuweroute, die werden uitgerust met het Europese beveiligingssysteem ERTMS. Ook voerde het bedrijf baan-trein integratietesten en -duurtesten uit op HSL-Zuid. SVO-rail was betrokken bij wijzigingen in de software van alle Sprinter Light Train (SLT)-treinen van NS en de onderneming voerde baan-trein integratietesten uit op de Hanzelijn. Ook deed men toelatingsritten met de Windhoff-voertuigen van Infraspeed en de High Speed Grinder van Vossloh.

Omdat er weer veel testen aankomen op het gebied van treinbeveiliging en nieuw materieel, besloot SVO-rail nieuwe mensen op te leiden tot beproevingsritleider. Het team bestaat nu uit vijf experts en een operationeel coördinator.

Beproevingsrit

Voorafgaand aan een beproevingsrit vindt een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) plaats. “Daarbij geeft bijvoorbeeld een spoorvervoerder of -beheerder een akkoord op de risico’s en dat daar van tevoren een goed beeld van is. Als dat niet het geval is, dan moeten er mitigerende maatregelen worden genomen.”

Als er akkoord is gegeven op de RI&E, dan kunnen de testritten beginnen. Bij de testritten zit een machinist op de bok, met daarnaast een beproevingsritleider. Ook is er een treindienstleider betrokken bij de tests die aanwijzingen geeft.

“Het komt wel eens voor dat er treinbeveiliging getest moet worden. Dat betekent dat de machinist door een rood sein moet rijden, iets wat tegen zijn of haar natuur is. Dit gebeurt op aanwijzing van de treindienstleider. De beproevingsritleider is daarbij de ogen en oren van de machinist”, zegt Van Opijnen.

Opleiding

Om beproevingsritleider te worden, kunnen spoorprofessionals een cursus volgen die overeenkomsten heeft met de opleiding van machinisten. Deze cursus begint met een psychologische test en een medisch onderzoek. Daarnaast maken ook bedrijfshulpverlening en levensreddende hulp onderdeel uit van de cursus. “Dit is belangrijk omdat de treinen zich soms op plekken begeven waar de hulpdiensten niet makkelijk kunnen komen”, vertelt de directeur.

“Een psychologische test wordt onder meer gedaan om te beoordelen of de cursist is opgewassen tegen strijdigheid van belangen. Een beproevingsritleider zit in de trein om risico’s vast te stellen. Bij proeven met een hogesnelheidstrein in Frankrijk zit bijvoorbeeld soms wel vijftien man in de trein. Dan moet hij of zij ervoor zorgen dat iedereen de juiste instructies krijgt en binnenboord blijft.”

Portfolio

Bijzonder aan SVO-rail is dat de onderneming zowel in de spoorinfrastructuur als -materieel is gespecialiseerd. Bij het bedrijf werken 32 mensen, die gedetacheerd worden bij spoorondernemingen. “Onze experts zijn hbo+ opgeleid en hebben allemaal hun eigen vakgebied zoals energie-, spoorbaan, materieel, beveiliging enzovoorts.” Detachering met overname behoort ook tot de mogelijkheden. Hiervoor wordt dan niet geput uit het vaste team, maar worden mensen van buiten het bedrijf gezocht.

Het bedrijf levert heel diverse experts die helpen om een Programma van Eisen voor railinfra op te stellen, gespecialiseerd zijn in werkvoorbereiding of ondersteuning bieden bij assetmanagement en testprogramma’s. Voor wat het rollend materieel betreft biedt SVO-rail ondersteuning bij modernisering van treinen. Ook houden ze zich bezig met production-engineering. “Je moet je daarbij voorstellen dat onze deskundigen een vertaalslag maken door een hbo-engineer naar het mbo-niveau van een monteur door bijvoorbeeld werkinstructies te maken voor monteurs.”

SVO-rail is gevestigd in het stationsgebouw van Baarn, waar de onderneming tevens spoor 1 tot haar beschikking heeft om tests te starten en uit te voeren.

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.