Gel Sandite, gladheid, herfst

Gelinstallatie met gps bestrijdt gladheid door herstweer (video)

VIDEO – De gelinstallatie op reizigerstreinen die gladheid op het spoor door herstweer moet voorkomen, is tegenwoordig op afstand bestuurbaar via gps. Om vertragingen door gladheid op het spoor tegen te gaan, is er begonnen met het aanbrengen van een speciale zand- en metaalgel op het spoor. Gladheid op het spoor ontstaat tijdens de herfst door platgereden bladeren bij vochtig weer. Dit zorgt voor een glibberige laag op het spoor. Machinisten trekken daardoor langzamer op en remmen duurt langer. Daardoor kan schade aan wielen en rails ontstaan.

De gel Sandite wordt met een installatie op reizigerstreinen vlak voor de ochtendspits en voor de middagspits aangebracht. Acht treinen met installaties rijden in de dienstregeling op trajecten waar regelmatig gladheid optreedt. Indien nodig rijden ze ook tijdens de avondspits en in het weekend. Twee extra wagons staan stand-by om eventueel buiten de vaste trajecten te rijden. De gelinstallaties worden op het terrein van NedTrain in Amersfoort gevuld.

Installaties met gps

Manager Wim Roelofs van ProRail: De gelinstallaties onder de reizigerstreinen worden met gps bediend. De pomp die de gel aanbrengt, is automatisch bestuurbaar. De machinist op de trein hoeft hier niets voor te doen. Ik schat de kosten van het aanbrengen van de gel op het spoor tussen de vier en zes ton per jaar.”

Roelofs: “Gladheid veroorzaakt vlakke plaatsen op wielbanden en schade aan de infrastructuur. Door het remmen gaat de trein glijden en worden de wielen glad gesleten. Ze kunnen een tot twee centimeter afslijten. Dit zorgt voor schade en een afname van het reizigerscomfort. We zetten Sandite in om onder meer de kosten in het onderhoud te beperken.” Na schade moeten spoorstaven en wielflenzen (een openstaande rand aan treinwielen) opnieuw worden geslepen.

Vertraging

Ondanks deze en andere maatregelen valt niet uit te sluiten dat reizigers door herfstweer vertraging kunnen oplopen. In de herfst zijn er gemiddeld twee tot drie procent meer vertragingen dan normaal.

Bas Herwijer bouwde in opdracht van ProRail de Sandite-installaties: “Sandite wordt gebruikt voor de bestrijding van gladheid als gevolg van bladval. Gladheid ontstaat in de herfst vanwege de combinatie van bladval, luchtvochtigheid en de temperatuur. In de herfst ligt de temperatuur rond de zes graden, een temperatuur waarbij vaak gladheid ontstaat.”

Gel met kwast aanbrengen

Herwijer: “In 1999 zijn we begonnen met het aanbrengen van de gel met een kwast. Daarna hebben we een karretje op een spoorstaaf geplaatst dat de gel aanbracht. De spoormedewerkers moesten destijds heel snel op en neer rennen met het karretje. Daarvoor werden ontzettend veel mensen ingezet. Daarnaast waren er allerlei extra veiligheidsmaatregelen nodig.”

“Tussen 2001 en 2002 hebben we containers gebouwd met Sandite-installaties. Die konden echter alleen ’s nachts rijden. Bovendien konden ze niet overal rijden vanwege buitendienststellingen.” Vanaf 2006 werden er voor het eerst reizigerstreinen ingezet met gelinstallaties. Sinds een paar jaar gebeurt dit met een pomp die via gps wordt aangestuurd. Voorheen zat er nog een persoon naast de machinist die steeds op een knopje drukte. Inmiddels gebeurt dit volautomatisch.

Bladeren opvangen

ProRail neemt ook maatregelen om te voorkomen dat bladeren op de rails terechtkomen. Op een aantal locaties naast het spoor worden rasters geplaatst om de bladeren op te vangen. Dit voorkomt dat bladeren door een voorbijrijdende trein worden meegezogen het spoor op. Daarnaast worden bomen en struiken die dicht op het spoor staan met regelmaat gesnoeid.

Marieke van Gompel

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten om u de achtergronden bij het nieuws te geven en actualiteiten te duiden. 

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de actie eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.