Rood sein, trein

Minder rood sein-passages door invoering ATB Vv

Het komt steeds minder vaak voor dat een trein in Nederland door een rood sein rijdt. Dat blijkt uit het rapport ‘STS-passages 2011’ van de Inspectie leefomgeving en transport. Vooral de uitbreiding van de automatische treinbeïnvloeding naar ATB Vv (verbeterde versie) heeft er voor gezorgd dat het aantal keren dat er door een stoptonend sein is gereden is afgenomen.

Het aantal STS-passages is van 169 in 2010 naar 155 gedaald in 2011. Het begrip passage stoptonend sein, afgekort STS-passage, geeft aan dat een trein een sein heeft gepasseerd met een stoptonende betekenis. In 2006 was het aantal STS-passages op het hoogtepunt. Maar liefst 287 treinen reden in dat jaar door een rood sein. Na 2006 is er een daling ingetreden.

Treinbotsing

In de periode tussen 2007 en 2011 heeft een STS-passage in totaal een keer tot een botsing geleid. Het ging om een grote treinbotsing in Amsterdam. De discussie over de STS-passages laaide in april 2012 weer op nadat er opnieuw een treinongeval in Amsterdam plaatsvond.

Tussen 2007 en 2011 was bij iets meer dan de helft van het aantal STS-passages een reizigerstrein betrokken. Opvallend is dat in 30 procent van de STS-passages een leeg materieeltrein, een losse locomotief of een rangeerdeel betrokken is.

Goederentreinen door rood sein

In dezelfde periode waren er 116 goederentreinen die een rood sein passeerden. Het gemiddelde aantal STS-passages per miljoen treinkilometer is 2,14. Uit toetsing blijkt dat bij goederenvervoerders Rotterdam Rail Feeling (RRF) en Rurtalbahn het werkelijke aantal STS-passages hoger is dan verwacht mag worden. Bij goederenvervoerders DBSchenker/Railion is het werkelijke aantal beduidend lager.

Het aantal STS-passages met de kans op een dodelijk slachtoffer is ook gedaald van 88 in 2007 naar 30 eind 2011. In 2007 was er nog geen ATBvv (Automatische treinbeïnvloeding, verbeterde versie) aanwezig.

Toename STS-passages

Eind jaren negentig bleek dat het aantal STS-passages in enkele jaren sterk was toegenomen. In 1996 reden er 159 treinen door een rood sein en in 2000 waren er dat er al 283. Vanaf het jaar 2006 zette er een daling in van 287 naar 155 in 2011.

De Inspectie Leefomgeving en Transport stelt vast dat vooral de uitbreiding van de automatische treinbeïnvloeding (ATB) ervoor heeft gezorgd dat het aantal STS-passages heeft afgenomen.

STS-passages 2007-2011, Inspectie Leefomgeving en Transport

Doelstelling niet behaald

Door een verbetering aan dat systeem is het mogelijk een trein automatisch te laten stoppen wanneer een rood sein dat opdraagt. Van de 6000 Nederlandse seinen hebben nu 1264 seinen het verbeterde systeem. Naar verwachting zijn er eind dit jaar 1600 seinen met ATB uitgerust.

De doelstelling uit 2003 is echter nog niet gehaald. Er werd destijds vastgesteld dat het aantal STS-passages gehalveerd moesten worden. In 2003 kwam het 265 keer voor dat een trein langs een rood sein reed, dus zou moeten teruggebracht worden naar 133 of minder.

Hoofdoorzaken STS-passage

De vijf hoofdoorzaken voor doorrijden voorbij een rood sein:

1. Machinist en/of conducteur volgden de procedures aan boord onvoldoende of onjuist op.
2. De machinist had het rood sein niet verwacht.
3. Er zijn technische problemen, bijvoorbeeld doordat het spoor glad is.
4. De machinist was afgeleid, bijvoorbeeld door communicatiemiddelen of door 
werkzaamheden aan het spoor.
5. De machinist heeft het rood sein niet goed waargenomen, bijvoorbeeld omdat er 
takken voor het sein hingen of omdat het sein slecht herkenbaar was.

Kleine vervoerders rijden vaker door rood sein

Het valt op dat vooral enkele kleine vervoerders relatief vaak door een rood sein rijden. Als het aantal STS-passages tegen het aantal gereden kilometers wordt afgezet, dan scoren zij een stuk slechter dan de NS.

De vervoerders Connexxion, DB Autozug en Veolia Transport reden in de periode van 2007 en 2011 in verhouding veel vaker door een rood sein dan de NS. DB Autozug maakte 4,52 STS-passages per miljoen gereden kilometer tegenover 2,83 bij Connexxion, 2,20 bij Veolia en 0,56 bij de NS.

Directeurenoverleg Spoorwegveiligheid

ProRail, Keyrail, NS, Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) en Federatie Mobiliteitsbedrijven Nederland (FMN) zijn verenigd in het Directeurenoverleg Spoorwegveiligheid (DSVO). Zij hebben eind 2011 gezamenlijk een verbeterplan opgesteld om het aantal STS-passages terug te dringen. ProRail heeft in april 2012 namens de sector het Verbeterplan STS-passages naar minister Schultz van Haegen gestuurd.

Volgens het DSVO benadrukt de treinbotsing in Amsterdam in april 2012 het belang van voortdurende inspanning om het aantal STS-passages terug te brengen.

ATB verbeterde versie

De spoorbranche werkt sinds 2005 aan ATB Verbeterde versie (ATB Vv). Dit systeem is een aanvulling op het ATB systeem eerste generatie (EG). ATB Vv bewaakt de snelheid bij nadering van een stoptonend sein en grijpt in wanneer de snelheid hoger is dan toegestaan of wanneer de trein alsnog het stop tonende sein passeert.

In 2008 is begonnen met de uitrol van ATB Vv op het spoor. Het effect van deze aanvulling op het ATB-systeem is sinds 2010 meetbaar. In 2011 was ATB Vv bij ongeveer eenvijfde van alle bediende seinen aanwezig en was in ongeveer 95 procent van alle treinen ingebouwd.

Marieke van Gompel

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

1 reactie op “Minder rood sein-passages door invoering ATB Vv”

Klaas Stolte|19.07.12|00:04

Spijtig dat ATB-Vv tot nu toe zo beperkt is ingevoerd.
Barendrecht (2009) en Amsterdam (2012) werden eerst niet gezien als urgent en bij nader inzien wel.
Vreemd genoeg is afweging tegen ERTMS (ook) een remmende factor voor ATB-Vv.
Royale uitrol van ATB-Vv staat in geen verhouding tot ERTMS, zowel in geld als in tijd.
Het zou de bruikbaarheid van de bestaande beveiliging verlengen en de tijd scheppen om de investering in vervanging door ERTMS haalbaar te maken in gelden tijd.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.