Madeleine van Toorenburg, enquêtecommissie Fyra

Positie Mansveld onhoudbaar na vernietigend Fyra-rapport

De positie van staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu werd woensdag onhoudbaar nadat de bewindsvrouw hevige kritiek kreeg van de Fyra-enquêtecommissie. Die concludeert dat ze de Tweede Kamer meerdere malen onjuist heeft geïnformeerd over de problemen met het V250-treinmaterieel.

Madeleine van Toorenburg, voorzitter van de enquêtecommissie: “De huidige staatssecretaris heeft op verschillende momenten onjuist gehandeld. Zo gaf ze aan dat het niet van haar verwacht werd dat ze op de hoogte zou moeten zijn van de kwaliteit van de Fyra-treinen. Dit werd wel verwacht.” Ook over de veiligheid en het stoppen met de Fyra-treinen heeft de bewindsvrouw de Kamer op een onvolledige of onjuiste manier geïnformeerd, stelde Van Toorenburg.

De Fyra-treinen werden na jarenlange vertragingen eind 2012 in gebruik genomen. Maar al snel vielen diverse V250-treinen uit vanwege gebreken. Mansveld verklaarde in december 2012 aan de Tweede Kamer dat niemand dit had verwacht. Het ministerie bleek echter al langere tijd op de hoogte te zijn van problemen met de treinen.

Certificering

De commissie zegt in het rapport het onzorgvuldig te vinden dat Mansveld in augustus 2013 in antwoord op Kamervragen heeft gemeld dat de vergunningverlening voor de Fyra niets zegt over de productiekwaliteit van ieder afzonderlijk treinstel, aangezien certificering van de productie een belangrijke voorwaarde is voor vergunningverlening.

De staatssecretaris is zelf op dat moment niet op de hoogte van de betrouwbaarheidsproblemen van het Fyra-materieel, maar vond ook dat zij hier niet van op de hoogte hoeft te zijn. Volgens de staatssecretaris is het namelijk niet haar rol om iets te vinden over de betrouwbaarheid van de treinstellen, maar alleen over de uiteindelijk gerealiseerde punctualiteit en uitval. De commissie rekent dit haar zwaar aan en zegt dat zij wel degelijk over de kwaliteit van de hogesnelheidstreinen gaat.

Fyra-treinen

Verder informeerde Mansveld de Kamer op 31 mei 2013 onjuist over het feit dat NS met de Fyra wilde stoppen. Ze meldde alleen dat de NMBS met het V250-materieel wilde stoppen en zei dat NS de besluitvorming nog niet had afgerond, terwijl dat wel het geval is.

Ook minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën kreeg er van langs. Van Toorenburg: “Minister Dijsselbloem heeft de Kamer onjuist geïnformeerd over het doorverkopen van de treinen.” Hij gaf onjuiste informatie over de opbrengst van de twaalf V250-treinen die terug werden gestuurd naar treinfabrikant AnsaldoBreda.

HSL-dossier

Volgens van Toorenburg zijn het niet alleen de bewindspersonen van nu die in de fout zijn gegaan in het HSL-dossier. “Het heeft ons teleurgesteld dat het een proces is”, stelde ze. “Jarenlang hebben achtereenvolgens bewindspersonen de kamer onjuist en onvolledig geinformeerd. Het is aan de kamer om daar consequenties aan te verbinden.”

Ook de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ging in de fout. ILT door de treinen alleen op papier te toetsen, zonder dat er een fysieke inspectie plaatsvond. De commissie stelt dat de inspectie wel degelijk bevoegdheden heeft om treinmaterieel correct te inspecteren. Van Toorenburg verwijst naar het verhoor van de directeur-generaal van de ILT. “Hij zei dat de ILT niet over veiligheid zou moeten gaan. We vielen haast van onze stoel. Natuurlijk gaat de ILT wel over de veiligheid.” Van Toorenburg zegt dat de rol van de ILT moet veranderen. “We moeten ervoor zorgen dat de ILT een waakhond wordt. Nu is het alleen nog maar het testen van processen.”

Reiziger

De commissie stelt dat het HSL-project is mislukt, omdat andere belangen steeds voorrang kregen boven het belang van de reiziger. NS en de staat zijn hierin vooral de schuldigen, zo concludeert ze. “De staat vond vooral de financiële opbrengsten belangrijk. En NS wilde vooral de eigen monopoliepositie op het Nederlandse spoor behouden.”

Van Toorenburg: “De aanleg van de HSL Zuid heeft meer gekost dan was voorzien en was later klaar dan gepland. In plaats van dat er een goede, betaalbare verbinding is tussen de Randstad en België, staan reizigers nog altijd in de kou. Beloftes zijn er om na te komen. De beloofde verbinding na de Thalys moet er komen.”

Lees hier het volledige rapport.

Marieke van Gompel

Lees ook:

Staatssecretaris Mansveld stapt op na kritisch Fyra-rapport

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.