Altynkol station, bron: Dianne Huijskens

Kazachstan: belangrijke schakel op de Nieuwe Zijderoute

Altynkol Station, aan de grens tussen China en Kazachstan, ligt er vrij rustig bij. De ramen van de gloednieuwe stationsgebouwen weerspiegelen de zon, op deze warme maandagochtend in april. De pas aangelegde perken en de jonge boompjes steken schriel af tegen de majestueuze, witte bergtoppen in de verte. Het planningsschema geeft aan dat er vanmiddag om 14.00 uur weer een goederentrein uit China zal arriveren.

Het is amper te geloven dat hier tien jaar geleden alleen nog maar steppen waren, zonder bebouwing, zonder wegennet, zonder rails. Tegenwoordig rijd je over een moderne snelweg in drie uur tijd van Almaty naar Khorgos aan de grens met China, een reis die over de oude hobbelige weg zeker het dubbele aan tijd kostte. Vanuit Khorgos is er een railverbinding naar het zuiden (Almaty regio en Oezbekistan), naar de Kaspische Zee (Aktau) en naar Rusland, een route die de Europese goederenstromen veelal volgen.

Hoofdrol voor Kazachstan

In september 2013 zette de Chinese president Xi Jinping de plannen voor het Belt and Road Initiative (BRI – een triljoen dollar kostend initiatief om China met West-Europa te verbinden) voor het eerst uiteen in een speech tijdens zijn bezoek aan Kazachstan. En daar zijn de Kazachen maar wat trots op.

Het is voor hen hét bewijs dat hun land een cruciale rol speelt in de verdere ontwikkeling van de Nieuwe Zijderoute. Niet alleen als transitland, maar ook als uitvalsbasis voor buitenlandse bedrijven die handel willen drijven met andere landen in Centraal-Azië. Het al eerder, onder Kazachse vlag, gestarte infrastructuur ontwikkelingsprogramma Nurly Zhol is in 2016 officieel onderdeel geworden van het Chinese Belt and Road Initiative. Daaraan voorafgaand was er in Kazachstan al zo’n 8.000 kilometer wegennet gebouwd of gerepareerd en 3.200 kilometer waterleiding en verwarmingsnetwerk aangelegd.

Van steppe tot dry port

Khorgos Gateway is het vlaggenschip onder al de BRI-projecten in Kazachstan, dat geheel met Kazachs geld tot stand kwam. Met behulp van 4.000 mensen, 5.000 stuks materieel en 90 miljoen kubieke meter zand werd in de afgelopen jaren onontgonnen steppegrond omgetoverd tot een volledig ingericht grensgebied.

Met wisselstations om de containers over te zetten van het smallere Chinese spoor naar de iets bredere Kazachse railmaat, met een douanekantoor, container yards met moderne kranen, terminals, reeferinstallaties, warehouses, graansilo’s en zelfs een geheel nieuwe stad, waar medewerkers met hun gezinnen gratis kunnen wonen: Nurkent.

(Tekst loopt door onder foto)Foto: Khorgos Dry port

Digitale Zijderoute

In Altynkol Station hebben ze, twee uur voor aankomst van de goederentrein uit China, een digitaal melding ontvangen. Daarin staat beschreven wat in welke container geladen is en naar welke eindbestemming die gaat. “Een grote stap voorwaarts,” aldus hoofdingenieur Maksat Mambetkulov. “Het verkort onze handlingstijd voor een trein van 10 uur naar slechts 3 uur en 55 minuten.”

In het eerste kwartaal van 2019 kwamen er 181 goederentreinen vanuit China binnen op dit station (tegen 140 treinen in het eerste kwartaal van 2018). Eindbestemmingen varieerden van Duitsland (67 treinen) tot Rusland (4), van Polen (63) tot Afghanistan (3), van Centraal Azië (42) tot het Midden Oosten (2).

Khorgos East Gate

De treinen die via Altynkol station binnenkomen, vervolgen hun weg naar Khorgos East Gate, op slechts enkele kilometers afstand. “This is where East meets West”, roept een enthousiaste Hicham Belmaachi, terwijl hij wijst naar de twee maten spoorrails die gebroederlijk naast elkaar liggen in de Special Economic Zone (SEZ). Hij is de operationeel directeur van Khorgos East Gate, dat sinds 2011 ontwikkeld wordt. Deze inland terminal (die over 4 tot 5 jaar zijn volle capaciteit bereikt en daarmee de grootste Dry Port van Centraal Azië wordt) is uitgerust met modern materieel voor de overslag van goederen van de ene breedte rail naar de andere, maar ook voor de overslag van trein naar truck en andersom.

Verder is er een logistieke zone (225 hectare) en een industriële zone (224,4 hectare) in ontwikkeling. Het eerste distributiecentrum ter grootte van 20.000 vierkante meter wordt in mei 2019 operationeel. “Bedrijven kunnen hier hun goederen tijdelijk opslaan en klaarmaken voor de eindbestemming, bijvoorbeeld door labels in kleding aan te brengen”, vertelt Belmaachi. “Naast deze mogelijkheden voor ‘Value Added Logistics’ is het ook heel aantrekkelijk dat dit allemaal douanegebied is. Voor goederen die hier tijdelijk worden opgeslagen, hoeven geen invoerrechten betaald te worden. Dat gebeurt pas op het moment dat de goederen aankomen op de eindbestemming.”

(Tekst loopt door onder foto)Operationeel directeur Hicham Belmaachi, foto: Dianne HuijskensHicham Belmaachi, operationeel directeur van Khorgos East Gate.

Meer directe routes

Khorgos East Gate functioneert als een main hub. “Voorheen bleven alle containers die de grens overkwamen gewoon aan boord van de trein. Door deze nieuwe faciliteiten kunnen we cargo per bestemming sorteren, ook als dat verspreid over meerdere treinen aankomt. Zo kunnen we vanuit Khorgos steeds meer directe routes creëren. We kunnen treinen veel regelmatiger laten rijden, wat cruciaal is voor een betrouwbare supply chain. Bovendien werken we hier met moderne IT-systemen, kunnen we containers tracken en klanten informeren over aankomsttijden. Zo wordt de goederenflow steeds transparanter”, aldus Belmaachi.

90 procent van het land in de logistieke zone is inmiddels toegekend aan investeerders: ruim 80 procent internationale (waarvan het grootste deel uit Europa en Dubai), een kleine 20 procent midden- en klein bedrijven uit Kazachstan zelf. Zij profiteren onder andere van de grote silo’s op de speciale graanterminal, waar lokale boeren hun producten kunnen opslaan of laten verwerken tot veevoeder. Deze worden vanuit Khorgos naar het nabije West-China getransporteerd, waar een grote afzetmarkt binnen bereik ligt.

Belastingvrij investeren

Investeerders genieten hier grote voordelen. Bedrijven betalen tot 2035 geen belastingen en kunnen het land gratis leasen. Nog dit jaar worden op de Khorgos East Gate vijf logistieke investeringsprojecten afgerond, gevolgd door nog eens 12 in de periode tot 2023. Tot nu toe heeft deze ontwikkeling zo’n 600 vaste banen opgeleverd. De verwachting is dat dit in 2023 oploopt naar 3.000 en in 2030 naar 10.000 banen.

Kazach Invest is een overheidsinstelling die bedrijven bijstaat tijdens het gehele traject van investeren. Vanaf een eerste idee tot de uitvoering en implementatie, geheel kosteloos. Deputy Chairman Marat Birimzhan benadrukt dat het voor veel bedrijven niet alleen draait om de Kazachse afzetmarkt van 18 miljoen mensen. “Kazachstan ligt veel dichter bij West-China, dan de Oost-Chinese productiesteden in het land zelf. Alleen al in West-China wonen zo’n 300 miljoen mensen.

Tel daar nog eens de 180 miljoen inwoners van de CIS-landen in de Eurasian Customs Union (EACU) bij op, waar invoerrechtenvrij mee kan worden gehandeld. Plus de 56 miljoen uit de andere zuidelijke Aziatische landen. Kazachstan is een platform, van waaruit een gigantische afzetmarkt met een groeiende middenklasse binnen bereik ligt. Dat, in combinatie met de vele belastingvoordelen die wij aanbieden, maakt het zeer aantrekkelijk voor investeerders.”

Relatie met Nederland

Nederland is één van de grootste investeerders in Kazachstan, met name op het gebied van machines voor de agrarische sector. Per 1 mei 2019 opent Kazach Invest een kantoor in Amsterdam. Met 74 projecten in de pijplijn, verdeeld over acht economische topsectoren en uitgewerkt in complete business plannen, hoopt Kazachstan nog meer West-Europese investeerders aan te trekken.

Auteur: Dianne Huijskens

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.