Directeur Monika Heiming van de European Infrastructure Managers (EIM)

Monika Heiming: Jaar van het spoor moet meer zijn dan marketingcampagne

“Het is een uitstekend idee om 2021 uit te roepen tot Europees jaar van het spoor, de timing had niet beter kunnen zijn”, vindt Monika Heiming, directeur van de Europese brancheorganisatie voor spoorbeheerders EIM Rail. De coronacrisis toonde volgens haar aan dat het spoor onmisbaar is, maar ook dat er werk nodig is om het beter bestand te maken tegen toekomstige crises. “Daarvoor is vlees op de botten nodig. Laten we er voor waken dat het blijft bij enkel een slappe marketingcampagne, hier horen ook passende investeringen bij in de infrastructuur.”

Heiming lichtte woensdag haar ideeën bij het Europees jaar van het Spoor toe in de uitzending van SpoorProTV. Volgens de EIM-directeur gaat het de politieke bewustwording van het spoor vergroten en dat was volgens haar hard nodig. “Het biedt een enorme kans, maar daar is wel vlees op de botten voor nodig. Dus niet alleen een, laten we zeggen flitsende, marketingcampagne waarmee we elkaar er van overtuigen hoe geweldig het spoor wel niet is. We moeten de gewone burger zien te bereiken en laten zien wat we de afgelopen jaren hebben gedaan, waar de toegevoegde waarde zit en hoe mooi en handig het is om goederen op de trein te zetten en te reizen met de trein.”

Glas halfvol

Dat corona ook volgend jaar nog een grote impact zal hebben op onder meer de spoorsector, is volgens Heiming geen belemmering voor het Jaar van het Spoor. “Het glas is in mijn ogen half vol en niet half leeg. Corona heeft de noodzaak laten zien om de economie draaiend te houden. En dat het spoor daarbij goed van pas komt. Het heeft ook laten zien dat er nog steeds een aantal gaten te vullen zijn bij het creëren van een centrale markt. De liberalisering is gaande maar ik denk dat er nog het nodige gestroomlijnd moet worden. COVID-19 toont exact aan wat er nog moet gebeuren om het spoor fit te maken voor. Ik zou niet willen zeggen de volgende pandemie, maar wel om de weerbaarheid te vergroten. En daarom is de timing van het Europees jaar van het spoor geweldig.”

Er moeten echter nog wel nog wel inhoud en concrete acties aan toegevoegd worden, vindt Heiming. De Europese Green Deal en met name de onlangs gepresenteerde mobiliteitsstrategie van de Europese Commissie zijn hiervoor volgens haar al een stap in de richting. Wat kunnen spoorbeheerders zelf doen om het maximale uit het Europees jaar van het spoor te halen?

Sexier beeld

“Rijdende treinen schetsen misschien een sexyer beeld van het spoor dan de infrastructuur, maar treinen kunnen alleen rijden wanneer de infra er ligt. Daarom is het voor ons heel belangrijk om te benadrukken dat we er klaar voor zijn om de modal shift te laten plaatsvinden. Dat we klaar zijn voor meer treinverkeer. Maar dat we daarvoor wel meer capaciteit nodig hebben. Zowel fysieke en digitale capaciteit. Dat is wat ons betreft de belangrijkste boodschap. Goede investeringen in de fysieke assets en de digitale assets en we moeten er ook van doordrongen zijn dat er sprake is van een meer multimodale aanpak, daarom is meer connectiviteit nodig tussen de verschillende schakels in de keten.”

ERTMS is daarbij onmisbaar. “Zonder ERTMS kunnen we digitalisering vergeten. Het is de grootvader, het dna en het eerste grootschalige digitale lange termijn-project in het spoor en we moeten er voor zorgen dat het doorgaat. Een aantal jaren geleden zeiden mensen nog ‘moeten we er niet mee ophouden, het is zo kostbaar’. Wij zeiden nee, we zijn het keerpunt allang gepasseerd en kunnen niet meer terug. Dus we moeten er voor zorgen dat het gaat werken. De rol van het Europees spooragentschap ERA is exact de goede om alles samen te brengen en te harmoniseren. Maar wat we moeten doen is versnellen, de kosten naar beneden brengen en het hele systeem meer compatibel maken.”

Strategische rol

EIM zelf gaat het Europees jaar van het spoor gebruiken om te benadrukken wat de toegevoegde waarde voor de maatschappij is van alle projecten waar het aan werkt. “Dat gaat verder dan alleen vertellen wat er gaat rijden over welk traject. Met een aantal van onze leden kijken we naar de verdere toegevoegde waarde van de investeringen die gedaan worden in spoorinfra. Dat het de modal shift mogelijk maakt, sneller is dan andere modaliteiten en de concurrentiekracht vergroot. Maar ook dat spoorinfrastructuur op EU-niveau een strategische rol inneemt, geopolitiek is het ook belangrijk omdat er niet alleen hier aan het spoor gewerkt wordt. Ook buiten Europa bouwen ze aan nieuwe internationale verbindingen. We moeten de verschillende economieën beter met elkaar verbinden en mensen naar de verschillende steden brengen.”

ICE in sneeuwVoor EIM is het Jaar van Spoor dus een manier om de bredere toegevoegde waarde voor de maatschappij, de economie, het klimaat en innovatie voor het voetlicht te brengen. Vanuit de leden wordt er volgens Heiming onder meer door ProRail gewerkt aan een ‘Europese Trein’. Deze trein of wagon zou komende zomer een tournee door Europa moeten gaan maken met Europese beleidsmakers aan boord. Het team van Eurocommissaris Frans Timmermans mag hierbij niet ontbreken. Alleen al de technische realisatie van een rit naar verschillende Europese steden met dezelfde trein zou een doorbraak kunnen betekenen.

TEN-T en ATO

Gaat het Europees jaar van het spoor ver genoeg? “Nee natuurlijk niet, er zijn heel veel marketinginitiatieven gepland en wordt veel bewustwording gecreëerd, maar zoals ik al zei: eer is vlees op de botten voor nodig om alle ambities waar te maken. Een goed Europees subsidieprogramma moet daar voor zorgen. Investeringsprogramma’s voor het versnellen van de TEN-T corridors en de spoorgoederentrajecten, dat is wat we nodig hebben.”

“Daarnaast is er ook een toegewijd programma voor digitalisering nodig. Dat is extreem belangrijk, voor Automatic Train Operation bijvoorbeeld. Maar ook cyberveiligheid is een belangrijk onderwerp waar de komend jaar mee verder gaan. Het is extreem belangrijk om de toenemende datastroom binnen de eigen organisatie van infrabeheerders te beschermen, maar ook onderling en tussen klanten en leveranciers.”

Het verdubbelen van de investeringen tot nu toe zou ideaal zijn, zegt Heiming. “600 miljoen euro voor onderzoek lijkt een groot bedrag, maar er is echt meer voor nodig om alle onderwerpen die aandacht verdienen goed te behandelen. Multimodale ticketing, financiering, connectiviteit en passagiersrechten bijvoorbeeld. Daarnaast moeten we assertiever worden. De spoorsector is tot nu toe vrij timide. Maar we moeten meer uitdragen dat we energie-efficient zijn, sowieso efficient zijn, concurrerend zijn en trots op wat we tot nu toe bereikt hebben.”

Kijk hier de uitzending van SpoorProTV en het volledige interview met Monika Heiming terug:

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.