Traxx-locomotief met rijtuigen voor HSL

Aantal impactvolle spoorinfra-storingen 20 procent gedaald in 2019

Het treinverkeer kreeg afgelopen jaar 436 keer te maken met een impactvolle storing als gevolg van problemen met de infrastructuur, een daling van 20 procent ten opzichte van 2018. Daarnaast scoorde ProRail op alle acht prestatie-indicatoren boven de minimale eisen. Maar daalde de klanttevredenheid van goederenvervoerders. Dat blijkt uit het deze week verschenen jaarverslag 2019 van ProRail.

Van een impactvolle storing is sprake als er tenminste 25 treinen uitvallen of als de treinen samen 25 uur vertraging oplopen. Dat gebeurde in 2019 in totaal 436 keer als gevolg van een storing aan de infrastructuur. In 2018 was dat nog 542 keer. Impactvolle verstoringen aan de spoorinfra mogen volgens de met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vastgestelde prestatie-indicatoren niet meer dan 610 keer per jaar voor komen.

Waalhaven-Zuid

Als voorbeeld van een ernstige verstoring noemt ProRail onder meer het stilleggen van het rangeren van treinen met gevaarlijke stoffen op emplacement Waalhaven-Zuid in het Rotterdamse havengebied. Het niet kunnen rangeren van gevaarlijke stoffen op het spoorgoederenemplacement Waalhaven Zuid had in 2019 veel impact op het goederenproces en heeft dit in 2020 nog steeds.

De Rotterdamse haven kende meerdere infraknelpunten. “Met vervoerders en het Havenbedrijf Rotterdam is prioritering aangebracht in de oplossing van die infraknelpunten”, vermeldt het verslag. “Voor het structureel op orde brengen van de Havenspoorlijn in Rotterdam is inmiddels een eerste beschikking van 30 miljoen euro ontvangen.”

Ondanks de problemen op de Havenspoorlijn bleef ook prestatie-indicator Transitotijd goederenverkeer ruim onder de maximale bodemwaarde. In 7,5 procent van de gevallen mag een goederentrein meer dan een half uur vertraging oplopen. In 2019 was dit 3,4 procent tegenover 3,6 procent in 2018. De rest van de prestatie-indicatoren gaan over geleverde treinpaden, dat waren er 98,5 procent in 2019 (bodemwaarde 97,5 procent) en de punctualiteit van reizigerstreinen.

waalhaventest_1-11-19_01

Reizigerspunctualiteit

De reizigers- en treinpunctualiteit kwamen vorig jaar beide uit boven de met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat afgesproken bodemwaarden. Ook op de HSL is nu sprake van een reizigerspunctualiteit die met 83,4 procent ruim een procentpunt boven de bodemwaarde ligt.

De reizigerspunctualiteit HRN (hoofdrailnet) op 5 of 15 minuten gemeten geeft een indicatie van het percentage
van de reizen dat met minder dan 5 of 15 minuten vertraging is verlopen. Dat wil zeggen dat de reiziger bij aankomst op zijn of haar uitcheckstation minder dan 5 of 15 minuten vertraging had ten opzichte van de reis die de reiziger vanaf het moment van inchecken volgens de reisplanner had kunnen maken.

De punctualiteit op deze trajecten was vorig jaar 92,6 procent op 5 minuten en 97,7 procent op 15 minuten. Dat is gelijk aan de scores in 2018, terwijl er meer treinen hebben gereden en meer reizigers zijn vervoerd. De scores lagen boven de bodemwaarden (5 minuten: 88,9 procent, 15 minuten: 96,7 procent). En daarnaast ook boven de streefwaarden van 91,1 procent voor 5 minuten en 97,3 procent voor 15 minuten.

De Treinpunctualiteit reizigersverkeer totaal was in 2019 met 91,9 procent ruim hoger dan de
bodemwaarde van 86,8 procent en de streefwaarde van 89,9 procent. Daarnaast was de treinpunctualiteit
reizigersverkeer ook hoger dan in 2018 (91,5 procent).

TRAXX-software

De reizigerspunctualiteit op de HSL was in 2019 83,4 procent en daarmee ook boven de bodemwaarde van 82,1 procent, maar lager dan de streefwaarde van 84,1 procent. De punctualiteit van de HSL had volgens ProRail vooral te lijden onder de storingen van het TRAXX-ICR materieel. De belangrijkste oorzaak was een software-update uit 2018 die plotselinge stilstanden van de TRAXX-locomotieven veroorzaakte. Verder kreeg het traject te maken met een landelijke GSM-R-storing en een defecte wissel bij Noorderkempen in België waardoor de Intercity Brussel een aantal dagen via Roosendaal moest omrijden.

Begin maart zijn uiteindelijk de problemen met de TRAXX-software verholpen. ProRail verving daarnaast wielsensoren op HSL-wissels, plaatste een railspoel bij een wissel in Rotterdam, introduceerde nieuwe seinbeelden bij station Rotterdam en Hoofddorp en deed een proef met een nieuwe aanpak voor het afhandelen van strandingen. De maatregelen en scherp toezicht op de operatie hebben volgens de spoorbeheerder gezorgd voor een, voor de HSL, hoog basisniveau. “In periodes zonder grote incidenten scoren we boven de streefwaarde. Incidenten zoals storingen door derden extreem weer, infraverstoringen en materieeldefecten kunnen zorgen voor een terugval in de prestaties.”

Regionale treinen

Voor de regionale series meet ProRail de treinpunctualiteit in plaats van de reizigerspunctualiteit. Dit is het percentage treinaankomsten waarbij het verschil tussen de geplande en de gerealiseerde tijd kleiner is dan drie minuten. Uitgevallen aankomsten en aankomsten van vervangende treinen worden niet meegerekend. Deze indicator wordt niet op alle stations gemeten, maar vooral op de eindpunten van de regionale lijnen.
De regionale treinpunctualiteit was 95,2 procent en lag daarmee zowel boven de bodemwaarde (92,4 procent) als de streefwaarde (93,4%).

Naast impactvolle storingen kreeg het spoor in Nederland afgelopen jaar zes keer te maken met uitzonderlijk grote incidenten. Wanneer de treinpunctualiteit landelijk daalt onder de 75 procent of de uitval van treinen
boven de 10 procent uitkomt, dan ligt daar doorgaans een groot incident aan ten grondslag. Zo werd de dienstregeling op 22 en 30 januari landelijk uitgedund vanwege extreem weer.

OV-stakingen

Op 18 maart leidden stakingen in het openbaar vervoer tot 13,8 procent uitval. En op 28 mei was de uitval door staking zelfs 95,2 procent. In juli hadden het spoor en de treinen last van het zeer warme weer. Op 26 juli dunde NS de treindienst uit in verband met de hoeveelheid overbelaste klimaatinstallaties in de treinen en kwam de uitval op 11,8 procent. Maar ook op de dagen eromheen zorgden veel infra- en materieeldefecten voor uitvalpercentages richting de 10 procent-grens.Lege stationshal Utrecht door OV staking mei 2019, bron: NS

Op 27 november daalde de punctualiteit tot 74,1 procent en ook op 28 november zat het spoor met 75,5 procent vlak boven de grenswaarde van 75 procent. Beide dagen speelden allerlei grote en kleinere infra- en treinstoringen, waaronder defecte bovenleidingen, een stroomstoring, gestrande treinen en diverse aanrijdingen.

Klanttevredenheid

Uit het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek blijkt dat de waardering onder reizigersvervoerders in 2019 licht is gestegen ten opzichte van 2018, en die van goederenvervoerders is gedaald tot onder de bodemwaarde voor de prestatie-indicator Klantoordeel. Volgens ProRail speelt de deelname van de grootste goederenvervoerder in 2019 hierbij een rol. In 2018 deed deze niet mee aan de enquête van het klanttevredenheidsonderzoek.

ProRail als geheel, en de verschillende afdelingen en processen, krijgen van de reizigersvervoerders een gemiddeld cijfer variërend van een 6,0 tot een 7,4. Net als voorgaande jaren zijn reizigersvervoerders het meest kritisch over de processen Functiehandhaving (6,4) en Functiewijzigingen (6,0). Complexe regelgeving en lange
doorlooptijden worden genoemd als voornaamste oorzaken.

De goederenvervoerders geven ProRail als geheel een onvoldoende over 2019, een 5,4. Dit vooral vanwege de infrabeschikbaarheid. Het proces Functiehandhaving wordt beoordeeld met een 4,3. In 2019 was regelmatig sprake van ongeplande buitendienststellingen als gevolg van achterstallig onderhoud. Daarnaast waren er beperkingen als gevolg van tekortkomingen in de omgevingsvergunningen.

Naar aanleiding van gesprekken met de goederenvervoerders zijn volgens ProRail de zeventien grootste infraknelpunten met spoed voor Kerstmis 2019 hersteld. Het overall beeld van de klant is negatief, omdat de infra nog niet op orde is.

STS-passages gestegen

Het aantal roodseinpassages in 2019 is met 142 nagenoeg op het niveau van 2018 (137) gebleven. Dit aantal valt onder de oude definitie. Vanaf januari 2019 worden volgens de definitie van de Inspectie Leefomgeving en Transport  ook de S-bord passages binnen NCBG geregistreerd als roodseinpassage. Dit heeft negen meldingen van S-bord passages opgeleverd. Het totale aantal roodseinpassages volgens de nieuwe definitie komt daarmee op 151. ORBIT, een systeem dat de machinist waarschuwt als de trein door rood dreigt te rijden, is in 2019 in een groot deel van de NS-treinen ingebouwd met als doel bij te dragen aan het terugdringen van het aantal roodseinpassages en het bereiken van het gevaarpunt. Desondanks nam het bereiken van het gevaarpunt in 2019 toch toe tot 32 (2018: 26). Download hier het ProRail jaarverslag_2019.

Lees ook:

Onbeperkt lezen?

Ontwikkel jezelf met vakblad SpoorPro.nl.

Krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

3 reacties op “Aantal impactvolle spoorinfra-storingen 20 procent gedaald in 2019”

Rian van der Borgt|11.05.20|13:36

Interessanter zou het aantal veroorzaakte reizigersvertragingsminuten door die storingen zijn. De impact van 1 storing kan immers nogal wat variëren.

John rdam|11.05.20|14:29

Een bodemwaarde voor punctualiteit op de HSL van slechts 82%??? Daar zit het dus al fout. Ieder ander land zou zich doodschamen voor dergelijke lage normen (en resultaten). Kom daar eens om in Frankrijk op de TGV lijnen, onbestaanbaar. Maar in Nederland vinden we dat ‘acceptabel’. Betekent globaal dat je in 1 op de 5 gevallen niet op tijd aankomt. Op de HSL zijn dat dan meestal gestrande treinen. Die ondanks nieuwe software in heel 2019 iedere dag stilvielen op de HSL.

John rdam|11.05.20|14:33

Met statistiek kun je alles uit verband rukken: die storing op Waalhaven Zuid duurt al een half jaar. Telt die nog steeds als 1 storing? Of staat hij nu al voor 180 x 1 dag geregistreerd?

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.