Nokia en SBB testen het Future Railway Mobile Communication System

‘ERTMS-aanbesteding biedt ruimte voor nieuwe spoortechnieken’

Het is goed dat er in de eerste ERTMS-aanbesteding voor de spoorinfrastructuur aandacht is voor adaptiviteit. Dit geeft ruimte om tijdens de uitrol van het Europese beveiligingssysteem nieuwe ontwikkelingen zoals het Future Railway Mobile Communication System, Automatic Train Operation en ERTMS hybrid Level 3 mee te nemen. Dat zegt professor Railverkeerskunde Rob Goverde van de Technische Universiteit Delft in een reactie op de aanbesteding van het ‘ERTMS Central Safety System’ (CSS) dat dinsdag op de markt is gezet. 

De opdracht betreft in eerste instantie de uitrol van ERTMS Baseline 3, Level 2 (B3R2) op de zeven baanvakken die gepland staan om voor 2030 te worden uitgerold. De leverancier die het contract krijgt zal over een langere periode verantwoordelijk zijn voor het beheer en de toekomstige ontwikkeling. De optionele looptijd van het contract is twaalf jaar, waarvan acht jaar vast en twee keer een verlengingsmogelijkheid van twee jaar.

De baanvakken die nu zijn opgenomen voor de uitrol tot 2030 zijn het trajecten Weesp – Lelystad inclusief Amsterdam – Weesp – Hilversum, exclusief station Amsterdam Centraal, Hoofddorp – Duivendrecht (inclusief Schiphol), Utrecht – Meteren (exclusief station Utrecht Centraal), Kijfhoek – Belgische grens, Roosendaal – Den Bosch (inclusief Zevenbergschen Hoek en Tilburg – Boxtel), Meteren – Eindhoven en Eindhoven – Venlo. “Het is goed dat met de systeemleverancier al wel wordt gekeken hoe de grote stations als Utrecht Centraal kunnen worden gemigreerd. Dat wil je niet na 2030 nog moeten doen.”

Rolverdeling

Goverde is positief over een duidelijke rolverdeling tussen ProRail, systeemleverancier, ingenieursbureaus en spooraannemers. Bij de uitrol van ERTMS in de spoorinfrastructuur wordt toegewerkt naar ‘open engineering’. Dit maakt het mogelijk voor ingenieursbureaus om alle treinbeveiligingsactiviteiten, van ontwerp tot en met indienststelling, zonder tussenkomst van de systeemleverancier uit te voeren.

“Ingenieursbureaus kunnen het ERTMS-systeem optimaal configureren op basis van de voorschriften die ProRail moet bepalen. Hier moet nog onderzoek gedaan worden om tot optimale ontwerpkeuzes te komen, zoals de bepaling van optimale remcurves en doorschietlengtes. Ook moet worden gekeken naar op welke plekken balises neergelegd kunnen worden en de blokgrenzen, met name ook bij stations. Met ETCS kun je de remcurve blijven volgen tot aan een wissel en daar kun je optimaal gebruik van maken. Je hoeft niet alles meer te configureren tot een inrijsein en dan 40 kilometer een station binnen rijden. Dat is straks allemaal voorbij, dus daar moet je goed over nadenken over hoe je dat het beste kunt doen. Hier zit de capaciteitswinst die kan worden behaald.”

Nieuwe ontwikkelingen

Volgens Goverde is het belangrijk dat er ruimte is voor nieuwe ontwikkelingen, omdat ‘over twaalf jaar de wereld er heel anders uit ziet’. “GSM-R, het communicatienetwerk voor het spoor, wordt straks door FRMCS vervangen dat via een 5G-netwerk loopt. Andere ontwikkelingen die belangrijk zijn, zijn ERTMS Hybrid Level 3, de mogelijke opvolger van ERTMS Level 2, en Automatic Train Operation.”

De internationale spoororganisatie UIC heeft deze week twee specificaties voor het FRMCS vrijgegeven. Het FRMCS maakt het mogelijk voor de spoorwegen om met behulp van een 5G-verbinding van de wal naar de trein te communiceren. Dit zal in de toekomst voor een hoge beschikbaarheid zorgen, doordat FRMCS in vergelijking met GSM-R een veel grotere gegevensdoorvoer en minder vertraging heeft.

Tekst loopt verder onder foto.

ATO test Arriva testtrein Station Groningen, foto: Hylke Knot
Arriva voert een test uit met Automatic Train Operation tussen Groningen en Zuidhorn. Foto: Hylke Knot

ATO over ETCS

“Volgend jaar wordt een nieuwe specificatie van ERTMS vrijgegeven, waarin ATO over ETCS is opgenomen. Hiermee kan Automatic Train Operation Grade of Automation 2, dat machinisten ondersteunt bij het uitvoeren van de treindienst, efficiënt worden ingevoerd.”

“Dit biedt in de toekomst mogelijkheden voor trajecten zoals Groningen en Leeuwarden, waar vervoerder Arriva op een deel van het traject al pilots heeft uitgevoerd met Automatic Train Operation.” Hoewel de regionale lijnen in Nederland in eerste instantie niet de hoogste prioriteit hadden om te worden omgebouwd naar ERTMS, wordt het traject Leeuwarden-Groningen volgens Goverde intussen ook genoemd voor de ombouw naar ERTMS binnen twaalf jaar. Hij hoopt dan ook dat het mogelijk is om gedurende de uitrol bepaalde trajecten naar voren te halen, als zich daar nieuwe ontwikkelingen voordoen die daarom vragen.

Traffic Management System

“De verwachting is verder dat ProRail ergens in de komende tien jaar ook het Traffic Management System gaat vervangen. Dit is geen onderdeel van deze uitvraag, maar het is goed dat de systeemleverancier middels de raamovereenkomst in de toekomst wel over de afstemming mee kan denken.”

Professor Rob Goverde heeft meegeschreven aan een rapport dat onderdeel was van een parlementair onderzoek onder leiding van de commissie Kuiken in 2012. Dit rapport heeft er uiteindelijk toe geleid dat er werd gekozen voor de uitrol van ERTMS.

Lees meer over ERTMS:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten bij het zoeken naar de waarheid in de spoorsector.

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding ‘eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Onderwerpen: , ,

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.