ERTMS-congres ProRail, foto: Stefan Verkerk/ProRail

‘Hart van de spoorbeveiliging wijzigt fundamenteel met invoering ERTMS’

Bij de invoering van het Europese treinbeïnvloedingssysteem ERTMS zal het hart van de beveiliging van de spoorinfrastructuur fundamenteel wijzigen. Datzelfde geldt voor alle systemen en werkprocessen die eronder hangen. Dat vertelde programmadirecteur ERTMS Wim Knopperts van ProRail donderdag tijdens het ERTMS Congres ‘Time to Connect’ in Jaarbeurs Utrecht.

“Onze opdracht is om voor 2030 zeven baanvakken met ERTMS uit te rusten. Daarbij kiezen we voor een stapsgewijze aanpak. Het kan heel snel misgaan met digitale systemen. We hebben in Nederland een goed spoornetwerk. Dat willen we behouden.”

Uitrol ERTMS

Nederland heeft voor de uitrol gekozen voor de invoering van ERTMS Baseline 3, Release 2 (B3R2). Voor Baseline 3 zijn de specificaties in 2017 door de Europese Commissie vastgesteld. De Europese Commissie heeft toegezegd dat deze specificaties tot 2023 ongewijzigd blijven en dat deze versie en eventuele wijzigingen compatibel blijven met oudere versies. “We gaan in één keer investeren in de hardware. Daarbij gaan we het zo standaardiseren dat het aantal wijzigingen en software-updates beperkt blijft”, aldus Knopperts.

Binnen Baseline 3 is er gekozen voor de meest recente Release 2 die in 2017 door de European Union Agency for Railways (ERA) is vastgesteld voor zowel materieel als infrastructuur. Er zijn drie verschillende toepassingsniveaus (Levels). Voor het toepassingsniveau is gekozen voor de invoering van Level 2. Met Level 2 wordt er geen gebruik meer gemaakt van de seinen langs het spoor en wordt alle informatie die de machinist nodig heeft in zijn cabine op een scherm getoond.

Tekst loopt verder onder foto.

ERTMS-congres ProRail

Omvangrijk project

“De ombouw naar ERTMS is een omvangrijk project”, benadrukt de programmadirecteur. “Het gaat om meer dan duizend treinen die moeten worden omgebouwd.” De treinen zullen tijdens de ombouw blijven rijden. “We kunnen daarom niet vijftig treinen tegelijk in de werkplaats zetten. We zullen dit stapsgewijs en behoedzaam doen terwijl we zorgen dat het mooie product intact blijft.”

De introductie van ERTMS maakt de weg vrij voor andere technologieën, stelt Knopperts. “ERTMS is een platform waar we op voortbouwen. De digitalisering gaat door en big data is een groot onderwerp bij ProRail.”

Cyberveiligheid is ook een belangrijk onderwerp waar rekening mee dient te worden gehouden. “Straks hebben we te maken met systeem dat open kan zijn voor hacks. Ik ga je niet vertellen dat we het onder controle hebben. We moeten ons daar tegen wapenen. Er ligt 30.000 kilometer spoor in Europa en er is mij nog geen incident bekend.”

Volgens Knopperts ligt de uitvoering van het ERTMS-programma in de spoorsector. Daarbij is samenwerking tussen verschillende partijen cruciaal. “Als iedereen voor zichzelf gaat, dan gaat het niet werken. Wat het ERTMS-programmabureau doet is coördineren en regisseren. Er zijn veel tegengestelde belangen, maar wat ik vraag is om daar openheid over te geven. Het is een reis en een avontuur en we zullen issues tegenkomen die we met elkaar moeten oplossen.”

Belangrijke stap Europa

Volgens directeur Josef Doppelbauer is de kick-off van het ERTMS-programma niet alleen een belangrijke stap voor Nederland, maar ook voor Europa. Hij benadrukte dat de congrestitel ‘Time to Connect’ een goede boodschap is, omdat het belangrijk is dat alle stakeholders worden betrokken.

“We zijn aan het begin van een tijdperk, waarin transport een cruciale rol speelt.” Het Europese spoor kan volgens Doppelbauer een belangrijke rol spelen in het realiseren van de Green Deal die door de Europese Commissie is opgesteld. In de Grean Deal staan wetsvoorstellen om in 2050 een klimaatneutraal Europa te realiseren. Het spoor is de meest milieuvriendelijke transportmodaliteit, maar heeft volgens hem een probleem. Dat is de fragmentatie van het grensoverschrijdend vervoer. ERTMS kan dit volgens hem verhelpen. “Als we het spoor competitief willen maken, dan moet 75 procent van het goederentransport van de weg naar het spoor verhuizen.”

Het spoor is volgens de ERA-directeur echter de enige transportvorm die nog geen internationale regelgeving kent. Wat ook nog meespeelt is dat er te veel ruimte is voor het implementeren van de Europese specificaties. “Dat betekent in de praktijk dat landen soms niet 100 procent van de standaard implementeren, maar 25 procent.” Daardoor ontstaat volgens Doppelbauer een compatibiliteitsprobleem. “Als Spanje haar versie van ERTMS upgrade, dan heeft dat invloed op de buurlanden. Als we geen ERTMS hebben dat compatibel is, dan hebben we niet de E die voor Europees staat.”

Tekst loopt verder onder foto.

ERA-directeur Josef Doppelbauer, foto: Stefan Verkerk/ProRail
Het Nederlandse ERTMS-programma is volgens ERA-directeur Josef Doppelbauer een belangrijk initiatief. Foto: Stefan Verkerk/ProRail

Belangrijk initiatief

Het Nederlandse programma is volgens de ERA-topman een belangrijk initiatief. “Het gaat om mensen die allemaal samenwerken aan hetzelfde doel. Het is belangrijk dat alle stakeholders daarbij samenwerken zoals inframanagers, leveranciers en vervoerders”, zegt hij. “Jullie maken allemaal deel uit van de Europese puzzel. Het is een verplichting. Je kunt niet simpel beslissen dat je wat anders wil. Als je dat doet dan ‘stort het hele gebouw in’.”

“Het gaat daarbij ook om vertrouwen tussen mensen. En de fundering voor meer automatiseren. Cyberveiligheid is daarbij extreem belangrijk. Zeker als we het radiosysteem gaan upgraden naar 5G.” Doppelbauer zegt dat er een termijn van ongeveer dertig jaar zal zijn voor achterwaartse compatibiliteit, zodat het ERTMS-systeem met andere versies zal blijven werken. “Dat is vergelijkbaar met Windows en mobiele telefonie. Voor ERTMS geldt dezelfde filosofie.”

Wim Knopperts: ‘Informatie over ERTMS moet nu vrij gaan stromen’

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

10 reacties op “‘Hart van de spoorbeveiliging wijzigt fundamenteel met invoering ERTMS’”

Eric Struch|03.02.20|13:29

citaat: “Straks hebben we te maken met systeem dat open kan zijn voor hacks. …”

Ik maak me al vanaf het begin zorgen over de potentiële kwetsbaarheid van het systeem voor kwaadwillenden. Deze uitspraak stelt me allerminst gerust. Een niet afgesloten systeem voor het hart van onze spoorbeveiliging zou eigenlijk een no-go moeten zijn!

Wiebe Goossen|03.02.20|13:31

Hierover is nu al jaren gesproken, maar het lijkt wel of we nu een keertje voorzichtigjes een paar tenen in het water gaan steken om te kijken of het bevalt! Iets meer doortastendheid zou geboden zijn omdat die ‘E’ waarover werd gesproken sowieso al steeds minder waard wordt…

Arco Sierts|03.02.20|13:33

Al deze ERTMS-prietpraters zijn alleen maar met zichzelf, de eigen organisatiebelangen en technisch geknutsel bezig. Wat er fundamenteel ten goede zou MOETEN wijzigen zijn de prestaties voor klant & land. En die worden helemaal niet beter, maar evident slechter: alles wordt steeds maar duurder en complexer. Capaciteit, snelheid, veiligheid, betrouwbaarheid, kosten: het wordt niet beter. ERTMS glijdt af richting een total fuckup.

Arco Sierts|03.02.20|13:42

@Eric: 100% mee eens. De meeste spoortechnici in Nederland hebben 1 groot manco, en dat is dat ze altijd de techniek ipv het echte doel voorop stellen. Dus als ‘de algemene technische ontwikkeling’ richting ‘open’ en ‘steeds complexere techniek’ gaat, “dan moet het spoor daar nu eenmaal wel in mee, want dat is nu eenmaal de technische ontwikkeling”. Werkelijk, hoe dom kan je zijn. Ik signaleer hier een levensgevaarlijk toenemende invloed van onkundige bestuurders/managers en externe consultancy.

Pat Rick|03.02.20|15:53

@Arco: ProRail is een veel te duur ‘bedrijf’ met een CEO en CFO, terwijl er gedwongen winkelnering in NL is. Ze maken het zo groot en duur mogelijk omdat dit hun business model is. Terwijl ze het Zweedse en Deense voorbeeld kunnen volgen waarbij er meer wordt geleverd voor minder en sneller. Minder management en bijelkaar zitten, geen politiek.

@Eric: de mensen dekken zich nu al in, wat al genoeg zegt. Kritische infra zou dus met gesloten systemen bewaakt moeten worden, ook al is dat duurder.

rickasdnorth|04.02.20|08:10

75% van het goederen vervoer moet van de weg naar t spoor.. tja, dan moet er wel een cultuuromslag komen met het interessant maken van spoorgoederen vervoer, zolang “the green deal” een belofte blijft en er niet daadkrachtig in het wegvervoer wordt ingegrepen.
midden en lange afstand t spoor op, korte afstand op de weg..
potentie genoeg, maar moeten gemeentes en provincies WEL investeren in mogelijkheden.
maar daar heb ik geen vertrouwen in.

Arco Sierts|06.02.20|12:12

@ Pat Rick:
mag allemaal waar zijn, maar ProRail heeft ERTMS echt niet tot een dreigende mislukking in termen van prijs-prestatie gemaakt. Dat ligt buiten ProRail. Sterker nog: ProRail probeert er tenminste nog wat kosten/baten-effectiefs van te maken, zie inspanningen mbt Eurolocking en Level 3. Dit is een veelomvattender probleem dan ‘sec’ ProRail, het programma ERTMS of de seinindustrie.

Hierboven viel het woord ‘cultuuromslag’ al. Ik zou de huidige cultuur ‘systeemautistisch’ willen noemen.

Pat Rick|07.02.20|10:28

@Arco: inderdaad wordt nu de opzet van ERTMS gezien als problematisch. Maar dit moet een compromis zijn geweest om harmonisatie te krijgen, wat ook lang op zich heeft laten wachten. Nu zou men andere technologien kiezen.

Maar de opzet van de Denen is pragmatischer: eerst de simpele lijnen, met weinig risico en complexiteit en dan daarvan leren. En ik zou een programmamanager verantwoordelijk maken, met daaronder projectleiders. ProRail heeft met zijn directeur weer een hele kerstboom opgetuigd

Pat Rick|07.02.20|10:35

ProRail moet eigenlijk een DIENST zijn en kan beter aangestuurd worden als een drinkwaterbedrijf (schoolvoorbeeld hoe het wel moet). En eigenlijk is het een technische dienst

Eringa had al toegegeven dat er te weinig technische kennis in ProRail, dus moeten technici weer de boventoon gaan voeren. Dus een cultuur van techniek en gericht op dienstverlening. Zo kan je dus ook cybersecurity aan. Komend van een cultuur van sterspotjes, media-aandacht voor betonblokken bij overwegen, grondtransacties

Arco Sierts|29.04.20|15:53

@ Pat Rick: ik betwijfel of het wel zo’n goed idee is om technici weer de boventoon te laten voeren. Dat kan ook ernstig ‘ontsporen’. Voorbeelden te over, helaas. Denk maar aan de ATB als zodanig, of wat meer recent de afschaffing van de zogenoemde ‘ATB-kwiteerfunctie’.
Of de huidige architectuur van ETCS Level 3 op basis van treinintegriteit, ook al zo’n bizarre denk- en redenatiefout. Technici kunnen net zo goed grossieren in domme denkfouten.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.