VIRM-dubbeldekker passeert overweg

RIVM: hoeveel hinder van spoortrillingen is acceptabel?

Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) startte deze week met een grootschalig onderzoek naar hinder door spoortrillingen onder omwonenden van spoorlijnen. De uitkomsten van het onderzoek moeten in combinatie met een door het RIVM ontwikkeld rekenmodel de basis vormen voor nieuw overheidsbeleid rondom spoortrillingen. 

Voor het belevingsonderzoek ‘Wonen langs het spoor’ worden circa 3.500 mensen ondervraagd die binnen een straal van 300 meter van een spoorlijn wonen. Het RIVM deed in 2013 al eenzelfde onderzoek onder dezelfde groep mensen. “We zijn vooral benieuwd of deze mensen de situatie nu, zes jaar later, als beter of slechter ervaren”, legt Arnaud Kok, senior medewerker geluid bij het RIVM uit. “In combinatie met het door ons ontwikkelde rekenmodel is dit een grote stap in het vaststellen van dosis-effectrelaties. Dat kan helpen bij het opstellen van beleid of normen omtrent trillingen van het spoor”.

Dit rekenmodel komt er in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dit als reactie op de toename van het aantal klachten van omwonenden over spoortrillingen. Een wettelijk beleid om klachten te beoordelen ontbreekt nog. Het opstellen van een rekenmodel is de eerste stap voor zo’n beleid.

Toekomstmuziek

Spoorbeheerder ProRail, ingenieursbureaus, aannemers, overheden en projectontwikkelaars kunnen het rekenmodel straks gebruiken om te bepalen of hun project binnen de nog op te stellen trillingsnormen valt. Voor nieuwbouw langs het spoor is dit natuurlijk nog toekomstmuziek. Dit omdat er momenteel nog geen overheidsnormen zijn voor trillingen en deze met behulp van hetzelfde rekenmodel moeten worden bepaald. Arnaud Kok legt momenteel de laatste hand aan het model voordat het wordt opgeleverd aan het ministerie. Het is vervolgens aan IenW zelf hoe snel het model in gebruik genomen wordt en of en wanneer er beleid voor spoortrillingen komt.

“Het model is vormgegeven als downloadbaar computerprogramma. Daarnaast wordt de sourcecode gepubliceerd. We hebben er bewust voor gekozen om alleen te investeren in de inhoud en niet in de vormgeving. De grafische schil is dus niet zo mooi. In de toekomst zouden marktpartijen losse modules kunnen overnemen en eventueel in een pakket kunnen opnemen. Voor ons is de belangrijkste voorwaarde dat de uitkomsten hetzelfde zijn. Verder kunnen gebruikers verbeter suggesties terugkoppelen en die worden eventueel doorgevoerd.”

Laden met spoordata

Het rekenmodel wordt onder meer geladen met algemeen beschikbare gronddata. Sinds kort worden de resultaten van alle in opdracht van de overheid uitgevoerde grondsonderingen in een centrale openbaar toegankelijke database gezet. Het rekenmodel neemt deze data automatisch over. “Verder kan er spoordata in, zoals spoorligging op basis van de metingen van Eurailscout. Bij nog aan te leggen spoor gaan we uit van gemiddelde waarden. De gebruiker moet zelf het type trein invoeren, de treinintensiteit op het traject, de wissels en ES-lassen en later volgt ook de mogelijkheid om overwegen in te voeren.”

Zoals ieder rekenmodel heeft ook dat voor spoortrillingen van het RIVM beperkingen geeft Kok toe. “Soms wordt er uitgegaan van verwachtingswaarden. Die onzekerheid heeft ieder model. Maar dat geldt ook voor meetwaarden. Ook een meting heeft onzekerheden. Wanneer je een week later gaat meten op dezelfde plaats kan er een heel ander getal uitkomen. Om spoortrillingen goed in kaart te brengen zou je ook een combinatie kunnen maken van het rekenmodel en metingen. Bijvoorbeeld bij een speciaal gebouw.”

Snelle screening

Vooral bij het maken van prognoses kan het volgens Kok lastig zijn om gebruik te maken van metingen. “Op het spoor heb je te maken met ProRail die een maatregel of materieel eerst moet toelaten. Je moet dus eerst mogen rijden voordat je kunt meten. Daar biedt het rekenmodel uitkomst. Het maken van een combinatie kan handig zijn bij een snelle screening van bijvoorbeeld een woning. Je kunt gerichter meten wanneer je de data al hebt uit het rekenmodel.”

Arnaud Kok licht het rekenmodel en het belevingsonderzoek uitgebreid toe tijdens zijn presentatie op het SpoorPro Seminar Trillingen en Geluid. Dit seminar vindt plaats op woensdag 30 oktober in het Railcenter in Amersfoort. Kijk voor meer informatie en kaarten op de website van het evenement.

Lees ook:

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.