Draaischijf Spoorwegmuseum, bron: Spoorwegmuseum

Spoorwegmuseum neemt herstelde draaischijf weer in gebruik

De draaischijf in het Spoorwegmuseum in Utrecht functioneert weer. De installatie uit de jaren dertig om locomotieven te keren of van spoor te laten wisselen stond al enige tijd stil. Een versleten elektromotor die uiteindelijk de geest gaf, maakte van de publiekstrekker een statisch museumstuk.

Inmiddels is de motor vervangen en kan de draaischijf weer draaien. Een diesellocomotief uit 1956, de NS 2498, fungeert als demonstratiemodel. Een draaischijf, zoals die in het spoorwegmuseum, bestaat uit een ronde kuil, met daarin een draaibare brug die kan worden aangesloten op meerdere sporen.

Dubbele functie

Omdat stoomlocomotieven achteruit minder snel mogen en kunnen rijden dan vooruit, is het noodzakelijk dat ze gekeerd worden wanneer de trein van rijrichting verandert, bijvoorbeeld op het eindstation. Dat kan met een keerdriehoek of keerlus, maar een draaischijf neemt minder ruimte in. Draaischijven waren ook vaak te vinden bij (halfronde) locomotiefloodsen en hebben dan een dubbele functie. De schijf dient dan niet alleen om de locomotieven te keren, maar ook om toegang te geven tot de verschillende sporen in de loods. Wordt een locomotief uit de loods gereden, dan kan hij met de draaischijf meteen in de juiste richting worden gedraaid.

Oost-Duitsland

Omdat diesel- en elektrische locomotieven zonder bezwaar in beide richtingen kunnen rijden, zijn met het verdwijnen van de stoomtractie uit het spoorwegbedrijf ook de draaischijven grotendeels verdwenen. De 25 meter lange draaischijf van het Spoorwegmuseum is oorspronkelijk afkomstig uit Magdeburg in voormalig Oost-Duitsland. Daar werd veel langer doorgereden met stoomtreinen dan in Nederland. Tijdens de verbouwing van het Spoorwegmuseum in 2003-2005 is de draaischijf op het museumterrein geplaatst.

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.