Thalys, ERTMS, foto: INEA, Europese Commissie

Bureau ICT-toetsing: aanpak ERTMS nog ‘onvoldoende gedegen’

De aanbestedingen voor de installatie van ERTMS in de spoorbaan en in de eerste serie treinen gaan vier maanden later van start. Ook valt het grote spoorproject 23 miljoen euro duurder uit. Deze tegenvallers zijn een gevolg van de uitkomst van de BIT-toets. In dit onderzoek van het Bureau ICT-toetsing (BIT), is vastgesteld dat de plannen van het  ERTMS-programma op een aantal punten nog tekortschieten.

Het BIT toetst risico’s en slaagkans van projecten die door de overheid en zelfstandig bestuursorganen (zbo’s) worden opgezet en waarbij ICT een belangrijke rol heeft.

Het bureau oordeelt dat de plannen voor de uitrol van het Europese beveiligingssysteem “te weinig inhoudelijk zijn uitgewerkt om integrale systeemprestaties van het ERTMS-vervoerssysteem te kunnen garanderen”. Daarnaast geeft de organisatie zorgen te hebben over de “kwaliteitsbeheersing bij de ontwikkeling van individuele ERTMS-componenten”. Verder vindt BIT dat de aanpak voor cyberveiligheid nog onderontwikkeld is en het ketenbeheer nog onvoldoende op orde.

Geplande aanbestedingen

Volgens het BIT is het mogelijk om de verbeteringen parallel te laten lopen met de uitrol “zo lang er geen onomkeerbare stappen worden gezet bij de verwerving van de ERTMS-componenten”. Volgens het ERTMS-programma heeft de voorgestelde invulling van de aanbevelingen impact op de start van de geplande aanbestedingen voor de systeemleverancier voor de infrastructuur en in de eerste materieelserie. De uiterlijke datum voor de start van de aanbestedingen is vastgesteld op oktober 2019. Ook bedragen de meerkosten om het BIT-advies op te volgen in totaal 23 miljoen euro.

Het ERTMS-programma zegt in een reactie op de BIT-toets aan de slag te zijn gegaan met de aanbevelingen en heeft besloten om “direct over te gaan op een meer centraal sturingsmodel”. Deze centrale sturing betekent onder meer dat er een centrale organisatie voor cyberveiligheid ten behoeve van ERTMS wordt ingericht. Daarnaast stelt het programma een handboek op met regels en richtlijnen en richt de daarmee samenhangende processen hierop in. In deze plannen is ook het ketenbeheer opgenomen.

Cyberveiligheid

Het programma geeft aan dat “het doorontwikkelen van de Europese ERTMS-standaard op het gebied van cyberveiligheid, ook in relatie met de reeds lopende ontwikkelingen om GSM-R voor een nieuwe technologie te vervangen, een taai en langdurig proces is.”

Voor cyberveiligheid wordt op dit moment op nationaal en internationaal niveau wetgeving ontwikkeld. Het programma is hier ook deels van afhankelijk. “Zolang de Europese wetgeving de industrie nog niet verplicht tot een cryptografische beveiliging stelt het programma zelf extra eisen aan de fysieke beveiliging van gevoelige informatie en apparatuur in treinen en in de infrastructuur.”

“Ondanks het feit dat eisen voor het gebruik van cryptografische hardware in de Europese standaard (TSI) ontbreken, neemt het programma het advies van het BIT, om wel eisen aan cryptografische hardware te stellen, mee in de nadere uitwerking”, aldus het ERTMS-programma. Het programma geeft aan het gebruik van cryptografische hardware waar mogelijk mee te nemen in de eisen van de aanbestedingen.

Reactie staatssecretaris

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur zegt in een reactie op de BIT-toets te zien “als een stevig advies” en “een zeer belangrijk signaal”. “ICT vormt immers het hart van ERTMS en daarmee ook de kern van het toekomstig spoorsysteem”, aldus de bewindsvrouw. Ze geeft aan dat er opnieuw een toets plaatsvindt voordat de aanbestedingen kunnen starten.

“Nut en noodzaak van ERTMS staan vast. De vervanging van het verouderende ATB door ERTMS, en daarmee ook de overstap van analoge naar digitale techniek, is een gewenste en onomkeerbare ontwikkeling die breed binnen Europa wordt vormgegeven.” Volgens Van Veldhoven zijn er geen inhoudelijk veranderingen in de scope, planning, kostenraming en uitrol aan de orde.

Onderwerpen: ,

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.