‘Inhoudelijke stage trekt felbegeerde techneuten naar spoorbranche’

Een heldere opdracht en een ervaren kracht die een dag per week vrijhoudt voor de begeleiding van een stagiair. Adviesbureau Mott MacDonald zet wat de TU Delft betreft de norm voor alle stages van Railbouwkunde-studenten en start als een van de eerste bedrijven in de spoorbranche met deze manier van samenwerken. Hoogleraar Railbouwkunde Rolf Dollevoet is enthousiast en hoopt meer bedrijven zo ver te krijgen dat ze stage- en afstudeerplaatsen serieus gaan nemen. “Alleen op die manier krijgen we de felbegeerde techneuten naar de spoorbranche.”

Een andere manier op de spoorbranche beter op de kaart te zetten, is de gratis MOOC (Massive Open Online Course) ‘Railway Engineering: An integral approach’. Bedoeld voor jonge ingenieurs en studenten uit alle richtingen en andere geïnteresseerden opgenomen in het reguliere opleidingsaanbod. De gratis zesweekse online cursus werd in 2017 in het leven geroepen en is sindsdien door ruim tienduizend mensen gevolgd in binnen- en buitenland. Aan de algemene bachelor is inmiddels een tien blokken tellende master toegevoegd die ingaat op het ontwerpen van spoorsystemen, de operatie en de optimalisatie er van.

Kennisgebied

Aanvullend zijn er vier cursussen opgezet gericht op professionals in de spoorsector. Deze zijn online te volgen en worden na een pilot in 2018 vanaf nu jaarlijks aangeboden in binnen- en buitenland. Een keer per week komt er een nieuw hoofdstuk online te staan dat in vier tot vijf uur is af te werken. “Het idee is dat mensen dit naast hun werk of studie kunnen doen met een uurtje per dag of bijvoorbeeld een halve vrijdag”, legt Dollevoet uit. “Je kunt het zien als een basiscursus spoor. Hiermee willen we een tunnelvisie voorkomen bij mensen die werkzaam zijn in de spoorsector of een studierichting volgen die slechts een deel van het vakgebied beslaat.”

Volgens Dollevoet hebben veel spooringenieurs de neiging om vooral naar hun eigen kennisgebied te kijken. “Bijvoorbeeld naar het wiel- en railcontact en niet naar de rest van de trein, de bovenleidingen of het gedrag en de wensen van de reizigers. Volgens ons zijn veel van de huidige vraagstukken op het spoor het gevolg van te veel in hokjes denken in plaats van naar het totaalplaatje te kijken.”

Basiscursus

Het totaalplaatje is wat aan bod komt tijdens de MOOC-basiscursus en de vier vervolgblokken. In korte filmpjes worden actuele thema’s op het spoor behandeld en kunnen de deelnemers aan de cursus met elkaar in discussie over mogelijke oplossingen voor vraagstukken. Dagelijkse uitdagingen worden vanuit internationale voorbeelden bekeken. En er is een mogelijkheid om Dollevoet vragen te stellen die hij in feedbackfilmpjes op locatie beantwoordt. “De belangstelling is groot tot nu toe, maar vooral vanuit het buitenland. De inschrijvingen in Nederland blijven eigenlijk achter en daarom gaan we dit programma ook presenteren op de RailTech Europe-beurs in Utrecht eind maart. Onder meer met een workshop en een stand op het innovatieplein.”

De deelnemers komen van over de hele wereld (in de MOOC zelfs uit 132 verschillende landen), waarvan 16 procent uit Nederland. 80 procent heeft een bachelor of master en de gemiddelde leeftijd is 31. Op basis van die informatie gaan we er van uit dat het merendeel van de deelnemers recent is afgestudeerd en inmiddels aan het werk is in de sector.

“Nu willen we dit programma meer onder de aandacht brengen bij studenten Civiele Techniek bijvoorbeeld, maar ook bij de degenen die Weg- en Waterbouw, Luchtvaarttechniek of Werktuigbouw studeren. We willen ze al in een vroeg stadium in aanraking brengen met het spoor. Er is nu al een enorm tekort aan ingenieurs in de railbouw. We hebben te maken met vergrijzing die alleen maar erger wordt en in alle sectoren is een grote vraag naar techneuten.”

Warm voor het spoor

Het MOOC-programma is een manier om studenten enthousiast te krijgen voor het spoor. Een aantrekkelijk stageprogramma is een andere. Dollevoet wil af van de vrijblijvende stage- of afstudeerprojecten waarbij bedrijven geen tijd vrijmaken voor begeleiding van een student, maar aan het einde van de stageperiode wel een aantal onmogelijke vraagstukken opgelost willen zien.

“Vraag en aanbod zijn niet helemaal in balans in de stagemarkt. Met de boodschap: ‘ik zoek goede mensen’ trek je een student niet over de streep om bij jouw bedrijf aan de slag te gaan. Mochten ze toch komen en vervolgens aan hun lot overgelaten worden dan doet dat de branche ook geen goed”, vindt Dollevoet. “En wordt het alleen maar moeilijker om studenten te interesseren. We zijn daarom met veel bedrijven in gesprek om zelf een concreet onderwerp te formuleren en mensen vrij te maken voor een goede begeleiding. Alleen dan wordt zo’n stage interessant en succesvol.”

Een van de eerste bedrijven die een stage op deze manier gaat benaderen is adviesbureau Mott MacDonald. Eelco Schrik, senior consultant Safety & Signalling bij dit bureau heeft zijn werkgever zo ver gekregen dat hij een dag per week mag besteden aan de begeleiding van een afstudeerstagiair. “Deze maand komt er een billboard te hangen op de TU Delft met vraagstukken waarmee we studenten willen uitdagen.” Op RailTech Europe wil de TU Delft meer bedrijven verleiden om een concrete stageopdracht te formuleren en op het billboard op de TU te plaatsen.

Welk vraagstuk het wordt vanuit Mott MacDonald wil Schrik nog niet prijsgeven. Het zal in ieder geval met het Europese spoorbeveiligingssysteem ERTMS te maken hebben. “Ik ben al bijna vijftien jaar actief betrokken bij dit systeem. Wat mij zorgen baart is het gebrek aan onderzoek, innovatie en toekomstvisie voor dit systeem. Het is minimaal 25 jaar oud en ik vraag me af of we nu dezelfde keuze zouden maken bij het ontwikkelen van een Europees systeem als in de jaren negentig. Zelf denk ik van niet. Er zal ook geen revolutie plaatsvinden rondom dit systeem vrees ik. Daarvoor is er al te veel in geïnvesteerd door de betrokken landen en partijen. Het zal er vooral op neer komen dat we bij het uitwerken van nieuwe technieken in acht nemen hoe je de bestaande techniek migreert naar de nieuwe. Dat maakt het extra complex en uitdagend. Ik ben heel benieuwd met welke ideeën studenten komen die er met een frisse blik tegenaan kijken.”

Meerjarenplan

Schrik heeft meerdere stage-opdrachten rond het thema ERTMS in gedachten. Het is dan ook niet zijn bedoeling en die van Mott MacDonald dat het bij een eenmalige stageplaats of afstudeerplaats blijft. “Mijn collega’s en ik begeleiden geregeld stagiairs op uiteenlopende onderwerpen, maar ik ben straks een dag in week beschikbaar. Dat maakt het mogelijk dat ik hier op de TU Delft ben voor begeleiding, maar ook dat de stagiair met mij mee gaat naar projecten. Dit is de ideale manier om theorie en praktijk te combineren.”

Mott MacDonald is tot nu toe het enige stagebedrijf dat het op deze manier aanpakt. Dollevoet: “We willen deze stage als voorbeeld gebruiken om ook andere bedrijven over de streep te krijgen om het zo te doen. Onder meer met ProRail en Arcadis voeren we soortgelijke gesprekken, maar zij zijn nog niet zo ver. Dat er iemand voor wordt vrijgemaakt en met een heldere opdracht is voor het eerst. Dat een stagiair echt betrokken wordt bij de dagelijkse praktijk en gaat meewerken aan echte projecten in plaats van proefopstellingen en rekenmodellen hier op het lab, maakt dat het gaat leven en veel interessanter wordt voor een student.”

Lees ook:

TU Delft biedt opnieuw online cursus aan voor spoorsector

RailTech Europe 2019_728x90-NL

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.