Een NS-trein rijdt over het spoor in Den Bosch, foto: ProRail

ILT: Nederlands spoor is heel veilig maar het kan nog beter

Het Nederlandse spoor was heel veilig in 2017, maar toch kunnen er nog stappen worden genomen om de veiligheid te verhogen. Vooral het verminderen van het aantal overwegen ‘kan nog winst opleveren’. Verder moet het aantal rood sein-passages omlaag. Dat blijkt uit het Jaarverslag Spoorveiligheid 2017 van de Inspectie Leefomgeving en Transport.

Op het gebied van spoorveiligheid staat Nederland in Europa op de zesde plaats. Volgens ILT zijn er maatregelen te nemen die ervoor kunnen zorgen dat Nederland in de top 5 terechtkomt, zoals het opheffen van overwegen en het aantal rood sein-passages verminderen.

Overwegen

Nederland heeft bijna 2.500 overwegen op het intensief bereden spoorwegnet. ILT stelt dat deze niet alleen voor gevaarlijke situaties met kruisend verkeer kunnen zorgen, maar ook dat deze overwegen onbevoegden toegang bieden tot het spoor. Daarom biedt vooral het verminderen van het aantal overwegen de kans om het Nederlandse spoor nog veiliger te maken. Er zijn in 2017 17 overwegen opgeheven. Dat is het laagste aantal in vijf jaar. ILT is van mening dat er meer inspanningen nodig zijn om de overblijvende spoorwegovergangen te beveiligen.

In 2017 zijn er twaalf dodelijke slachtoffers gevallen, waarvan zes op een overweg en drie naast het spoor. Zelfdoding wordt hier niet bij gerekend. Er vonden één ernstige en zes lichtere botsingen plaats tussen twee treinen. Wat veel vaker voorkwam, waren botsingen met objecten. Dit gebeurde bijna 700 keer. Twee hiervan leidden tot forse schade en stremming.

STS-passages

Het aantal Stop-Tonend Seinpassages (STS-passages) is in 2017 een klein beetje gestegen. Dit gebeurde 105 keer, terwijl dit in 2016 honderd keer gebeurde. Dit getal is al een aantal jaren stabiel. Het aantal keren dat hierbij ook een gevaarlijk punt werd gepasseerd, is wel gedaald van 39 in 2016 naar 36 in 2017. Dit aantal kan verder omlaag als spoorbedrijven meer aandacht schenken aan de vakbekwaamheid van hun machinisten. Ook technische hulpmiddelen zoals ATB Vv en de introductie van het waarschuwingssysteem ORBIT kunnen assisteren bij het voorkomen van STS-passages.

Vooral tijdsdruk is een probleem, wanneer een vervoerder nieuwe opdrachten binnenhaalt of een spoorbedrijf het vervoer overneemt van de vorige vervoerder. Dan hebben spoorbedrijven te weinig tijd om nieuwe machinisten te werven, inwerken en opleiden. Dit kwam ook naar voren in een onderzoek van ILT naar hoe spoorbedrijven omgaan met de kennis en ervaring van treinbestuurders.

Baanwerkers

Onder baanmedewerkers vielen in 2017 geen doden. Wel raakten drie mensen zwaargewond en 39 lichtgewond. De baanwerkers raakten zwaargewond door een val van drie meter hoogte, een dwarsligger die op iemands hiel viel en een elektrisering. Bij een elektrisering overlijdt het slachtoffer niet. Onder de lichtgewonden was er zes keer sprake van elektrisering. Dit gebeurde twee keer bij werkzaamheden in een onderstation, twee keer bij werkzaamheden aan seinen, eenmaal tijdens lassen en eveneens een keer door een ondeugdelijke stekker.

ILT heeft 75 inspecties uitgevoerd op plaatsen waar aan het spoor gewerkt werd. In 28 – 37 procent – van de gevallen waren er tekortkomingen. Tot drie keer toe waren de tekortkomingen ernstig: er was aanrijdgevaar voor de baanwerkers.

Daarnaast kreeg ILT 39 meldingen over gevaarlijke werksituaties van baanwerkers. Deze meldingen werden onderzocht door ILT. Bij 19 gevallen was de werkplek onjuist beveiligd. Negen keer werd een baanwerker bijna aangereden door een trein. Elf keer was sprake van onterecht in- of uitrijden van buitendienst gesteld gebied. ILT heeft maatregelen genomen om dit te voorkomen: de grenzen van het buitendienst gestelde gebied worden gemarkeerd met afsluitborden.

Onderzoeken

Tegelijkertijd met het jaarrapport bracht ILT ook verschillende rapporten naar buiten. In een onderzoek naar de vakbekwaamheid van machinisten kwam naar voren dat deze te weinig gewaarborgd wordt door spoorbedrijven, al wisselt dat sterk van bedrijf tot bedrijf. De tekortkomingen kunnen leiden tot ‘onveilige situaties, vertragingen en uitval’. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van I en W heeft de spoorsector tot het eerste kwartaal van 2019 gegeven om met plannen tot verbetering te komen.

Ook concludeerde ILT in een onderzoek naar keuringsinstanties dat deze instanties onvoldoende onafhankelijk zijn. Ze voldoen wel aan de wettelijke eis dat ze onafhankelijk en onpartijdig zijn, maar om tijd en geld voor hun opdrachtgevers te besparen maken ze niet altijd de juiste keuzes.

Lees het volledige jaarverslag hier.

Lees ook:

Auteur: Carlijn Kruidhof

Carlijn Kruidhof is redacteur bij SpoorPro, RailTech en RailFreight. Ze schrijft ook voor de andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.