Cyberveiligheid spoor

‘Spoorsector loopt achter met integratie IT in bedrijfsvoering’

De internationale spoorsector heeft nog een flinke slag te maken met het integreren van informatietechnologie (IT) in de bedrijfsvoering. Dat blijkt uit het jaarlijkse klantonderzoek van CGI. “Het wordt steeds duidelijker dat IT als een apart onderdeel binnen organisaties aan zijn einde komt. IT raakt steeds meer verweven met de volledige bedrijfsvoering van ondernemingen”, aldus expert logistiek Hans Moonen van CGI.

CGI publiceert ieder jaar de resultaten van het Client Global Insights-programma, een internationaal klantonderzoek naar trends ontwikkelingen en de impact van IT.  Voor de editie van 2018 nam het bedrijf in totaal meer dan 1.400 klantinterviews af, waarvan 78 binnen de sectoren Transport, Post en Logistiek waar ook het raildomein toe behoort.

Cyberveiligheid

“Wat dit jaar opviel is dat in alle sectoren het onderwerp cyberveiligheid heel nadrukkelijk naar voren kwam. Vorig jaar werd cyberveiligheid wel geraakt, maar was het geen hoofdthema. Dat is het in 2018 wel. Dat valt nadrukkelijk op bij het spoor, het maritieme domein en de post en pakketmarkt.”

Volgens Moonen is het logisch dat er in de logistiek meer aandacht is gekomen voor cyberveiligheid, omdat juist daar een serie opvallende cyberaanvallen plaatsvonden. Zo moest de Deense containerrederij Maersk volgens Wired zijn volledige IT-systeem vernieuwen, nadat de onderneming in juni vorig jaar het slachtoffer was geworden van een grote cyberaanval met NotPetya malware. De totale schade werd door hen geschat op ongeveer 250 miljoen euro.

Kantoorautomatisering viel uit, systemen op schepen gingen op zwart en ook de containerterminals van dochterbedrijf APM Terminals, waaronder twee in de haven in Rotterdam, kwamen een week stil te liggen na de cyberaanval.

Besmetting

“Servers van Maersk werden wereldwijd besmet met uitzondering van één server op een regiokantoor in Ghana, die op het moment van besmetting uitgeschakeld was door een stroomstoring. Dit was de enige machine die niet besmet was. Daarmee zijn de systemen hersteld.”

Binnen de spoorwereld werd Deutsche Bahn in mei vorig jaar geraakt door het WannaCry-virus, waarbij hackers op schermen voor reisinformatie op stations een tekst plaatsten waarin losgeld werd geëist. Daarbij gaat het volgens Moonen niet alleen om cyberveiligheid van softwaresystemen. “Ook steeds meer operationele technologie, zoals bijvoorbeeld relais-installaties in het spoornetwerk zijn immers gekoppeld en ontsloten.”

Digitalisering

Ook digitalisering werd in het klantonderzoek van CGI als belangrijk thema genoemd. “Alle respondenten in het onderzoek zeggen dat ze iets met digitalisering moeten. Als we verdiepingsvragen stellen, dan merken we echter dat het lastig is om te bepalen hoe dit ingevuld zou moeten worden. Sommigen wijzen direct naar het inzetten op nieuwe technologie, zoals Artificial Intelligence, Internet of Things en blockchain als voorbeelden van hoe digitalisering binnen hun bedrijf wordt aangepakt.”

“Als we ze vragen hoe ze digitalisering organiseren binnen hun bedrijf, dan zie je feitelijk drie varianten. Een enkel bedrijf ziet het als een aanvullende taak voor de IT-afdeling. Het grootste deel van de geïnterviewden zien digitalisering echter verder gaan. Veel van de geïnterviewde klanten zien digitalisering als iets heel nieuws, dat los staat van de traditionele IT binnen een bedrijf. Deze bedrijven zetten separate innovatie-afdelingen en labs op die zich op digitalisering gaan richten en stellen CDO’s (Chief Digital Officers, red.) aan.”

Integratie IT

IT als een aparte afdeling is echter op zijn einde, stelt Moonen. “In de derde variant, die dit jaar in alle sectoren meer genoemd is, is digitalisering de driver om IT steeds meer met de bedrijfsvoering te verweven. IT is steeds meer de business en de driver voor innovatie van een bedrijf. Opvallend is wel dat de data laat zien dat er in de internationale spoorsector nog een behoorlijke kloof lijkt te zijn tussen de IT-afdeling en de rest van de organisatie. Deze sector heeft nog wel een slag te maken in hoe er met digitalisering wordt omgegaan.”

Het positieve hieraan is volgens de IT-expert dat er in potentie ‘heel veel te halen valt uit de slimme IT’ van een bedrijf. “Als bijvoorbeeld een marketeer beter snapt wat de technische mogelijkheden zijn, dan kan hij of zij klantgerichte processen verbeteren.” Het is volgens Moonen beter als het minder gescheiden werelden zijn. “Ook kan digitalisering van offline processen zorgen voor kostenbesparingen, een kwaliteitsimpuls geven en capaciteit verhogen.”

Mobility as a Service

“Als we vragen wat de innovatiethema’s op lange termijn zijn, dan komt MaaS (Mobility as a Service, red.) bij meerdere spoorbedrijven naar voren. Dat de trein een rol dient te krijgen binnen MaaS is langzamerhand duidelijk, maar over de impact en verschijningsvorm op de lange termijn bestaat nog veel onzekerheid.”

“MaaS wordt nog vaak bekeken vanuit de individuele mobiliteitsgebruiker in de auto of op of de fiets. Een gebruiker die digitaal ontzorgd van mobiliteit wil genieten. De spoorsector is weliswaar bekend met het thema, maar heeft in de meeste landen nog geen positie geclaimd. Dat is gek, want het spoor is een cruciale schakel in de leefbaarheid van een land”, aldus Moonen. “Misschien is dit nog wel een illustratie van de kloof in deze sector tussen IT en de bedrijfsvoering. Genoeg te doen, dus nog.”

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en adjunct-hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.