ProRail, spoorbeheerder, hoofdkantoor

‘Besluit nationalisering ProRail klap in gezicht reiziger’

Risicovol, onverantwoord, onzorgvuldige besluitvorming en een klap in het gezicht van de reizigers en de spoorsector. De reacties op het kabinetsbesluit vrijdag om van ProRail een zelfstandig bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid (zbo) te maken zijn niet mild. Staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur wil ProRail dichter naar het ministerie toe trekken om zo beter te kunnen sturen op de financiën en prestaties van de spoorbeheerder. Critici denken dat deze plannen juist een averechts effect zullen hebben.

Met het publiek maken van ProRail verwacht Dijksma beter verantwoording af te kunnen leggen over de prestaties van ProRail. ProRail is nu nog een besloten vennootschap met een eigen raad van commissarissen. In de nieuwe structuur valt het bedrijf onder de directe verantwoordelijkheid van het ministerie.

Nationalisering ProRail

Diverse organisaties waaronder NS, Arriva, FNV Spoor, KNV, VNO-NCW en reizigersorganisaties waarschuwden de bewindsvrouw eerder voor de negatieve gevolgen van de nationalisering van ProRail. Zij denken dat door onderbrengen van ProRail bij het ministerie het treinkaartje duurder zal worden, de kwaliteit van het spoorvervoer achteruitgaat en het personeel van ProRail wordt benadeeld. Zij riepen de staatssecretaris op om hier eerst gedegen onderzoek naar te doen, alvorens zo’n rigoreus besluit te nemen.

Vanuit de Tweede Kamer was er ook kritiek op het kabinetsbesluit. D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven: “D66 wilde verschillende opties met elkaar vergelijken. Zowel binnen als buiten de overheid. Voor de staatssecretaris leek de uitkomst echter al op voorhand vast te staan. Dat is geen zorgvuldige besluitvorming. Nu neemt het kabinet een beslissing zonder dat de gevolgen voor de prijs van het treinkaartje en de financiële gevolgen voor verladers, vervoerders en investeringen duidelijk zijn. Daarom wil D66 dat de verschillende opties alsnog naast elkaar worden gezet. D66 wil onder geen beding dat de reiziger de dupe wordt van dit bestuurlijke geschuif.”

Kabinetsbesluit

De ondernemingsraad van ProRail gaf vrijdag in een reactie aan dat het kabinetsbesluit veel risico’s met zich meebrengt. De hele spoorsector is tegen de plannen en daarom is het onverantwoord, volgens de OR.

Vakbond FNV geeft aan ‘fel tegenstander’ te zijn van het kabinetsbesluit om van ProRail een zbo onder het ministerie. Door dit besluit is “nadere samensmelting van ProRail met de NS” volgens de vakbond “verder weg dan ooit.” Het stelt het kabinet bovendien in staat om de NS in delen op te knippen en te verkopen aan buitenlandse partijen, meent de vakbond.

“De problemen op het spoor worden juist veroorzaakt doordat NS en ProRail als twee aparte bedrijven functioneren. Dat wordt nu alleen maar erger. Als de NS openbaar verkocht wordt, verkwanselt de overheid opnieuw een groot Nederlands bedrijf. We hebben dan niets meer te zeggen over ons eigen spoor. Dit leidt tot stijgende tarieven en treinen die minder stipt rijden, zoals in Engeland”, aldus vakbondbestuurder Jacqueline Lohle. “De arbeidsvoorwaarden van de werknemers worden slechter, de motivatie en samenwerking op het spoor vallen sterk terug.”

Nationalisering ProRail

Maatschappij Voor Beter OV noemt het Kabinetsbesluit “een klap in het gezicht van reizigers, transporteurs, spoorwegmaatschappijen, ondernemers, belastingbetalers en niet in de laatste plaats ProRail zelf”. Voor Beter OV vindt dat de reiziger niet moet opdraaien voor een “politiek stokpaardje van de staatssecretaris van IenM”. De reizigersorganisatie verwijst naar een rapport van KPMG waarin wordt gesteld dat de infraheffing van ProRail, die door de NS wordt verrekend in de reizigerstarieven, bij omvorming tot een Zelfstandig Bestuursorgaan zal stijgen. “Dat wordt door het Kabinet te gemakkelijk weggewuifd”, aldus Voor Beter OV.

Ook Europa kijkt met argusogen naar het voornemen van het kabinet. Europarlementariër Wim van de Camp (CDA) stelde dat het beter is dat ProRail los blijft staan van de overheid, omdat op die manier de beste service aan de reiziger en de verlader kan worden gegeven.

Volgens Dijksma behouden medewerkers van ProRail met deze zbo hun eigen cao en pensioen bij het Spoorwegpensioenfonds. Eind 2017 verwacht het kabinet het wetsvoorstel voor de omvorming van het zelfstandige ProRail naar een zbo gereed te hebben.

Lees ook:

Wim van de Camp: ProRail onderbrengen bij Rijk slecht idee

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

3 reacties op “‘Besluit nationalisering ProRail klap in gezicht reiziger’”

kees boodt|15.12.16|12:52

Het is te hopen dat een volgend kabinet dit onverstandige besluit en waarschijnlijk voorlopig ook de laatste stuiptrekking van de regentenpartij de PvdA direct ongedaan maakt.

Thijmen van Iterson|15.12.16|16:05

Let wel Heer Boodt, welke partij bracht de privatisering in?

Arco Sierts|15.12.16|16:13

Ik vind dit besluit opnieuw een briljant voorbeeld van ‘bestuurlijk modeldenken’ en het volledig negeren van de inhoudelijke realiteit. Bij grote reorganisaties en bedrijfsovernames je dat ook vaak. Men denkt aan de top heel sterk in termen van organigrammen en controlstructuren, maar ziet de inhoudelijke/praktische kant volledig over het hoofd. Je zou denken dat men op de Plesmanweg wel wat geleerd zou hebben van eerdere beleidsflaters. Men denkt te groots en ziet daardoor de bananenschil niet.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.