Beveiligde spoorwegovergang, foto: ProRail

Afname ongelukken op spoorwegovergangen stagneert

Hoewel ProRail de afgelopen decennia het aantal dodelijke slachtoffers en ongelukken op spoorwegovergangen flink heeft weten terug te dringen, lijkt er de laatste jaren een stagnatie op te treden. Tussen 2014 en 2015 was er een toename te zien van 7 naar 13 dodelijke slachtoffers. In het eerste half jaar van 2016 kwamen er 4 mensen om op een spoorwegovergang.

In 2014 vonden er 23 ongelukken op spoorwegovergangen plaats, tegenover 32 in 2015. In de eerste helft van 2016 waren er 15 ongevallen. De stagnatie valt te verklaren doordat op dit moment al 80 procent van de 2500 overwegen beveiligd is. Dertig jaar geleden was nog maar 50 procent van alle overwegen beveiligd. Het verder terugdringen van het aantal ongelukken wordt daardoor steeds moeilijker.

Daarnaast blijkt risicogedrag van overweggebruikers nog een grote oorzaak van de ongelukken, concludeerde de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) vorig jaar in een rapport. “De oorzaak van het hoge aantal is mede te wijten aan risicovol gedrag van overweggebruikers, zoals het oversteken bij een naderende trein of het ‘slalommen’ langs gesloten slagbomen”, concludeerde ILT.
Aantal dodelijke slachtoffers op overwegen, bron: ProRail

Daling spoorwegongevallen

Toch zijn de verschillen met dertig jaar geleden groot. In 1986 kwamen er nog 68 personen om na een botsing met een trein op een overweg. In eerste zes maanden van 2016 waren er vier dodelijke ongelukken. Ook het aantal botsingen op overwegen zonder dodelijke afloop is in de afgelopen decennia duidelijk afgenomen, van 180 in heel 1986 tot 15 in de eerste zes maanden van dit jaar.
Botsingen op spoorwegovergangen 1975-2015, bron: ProRail

Sanering overwegen

Om het aantal ongelukken op spoorwegovergangen verder terug te dringen, heeft ProRail de afgelopen decennia flink wat overwegen gesaneerd. Dertig jaar geleden waren er nog 3532 overwegen, tegenover 2500 in 2016. Dat doet ProRail bijvoorbeeld door weggebruikers via een tunnel of brug het spoor over te laten oversteken.

Nieuwe spoorlijnen zoals de Hanzelijn, Betuweroute en de Hogesnelheidslijn hebben al geen overwegen meer. Ook een groot deel van de Randstad is inmiddels overwegvrij. Op bestaande spoorlijnen wordt gekeken of overwegen vervangen kunnen worden door een tunnel.

Aantal overwegen in Nederland 1983-2014, bron: ProRail

Particuliere overwegen

Er zijn in Nederland ook particuliere overwegen. Dat zijn kleine oversteekplaatsen voor rechthebbenden. Dat zijn bijvoorbeeld landeigenaren of mensen die recht van overpad hebben over het spoor. Deze private overwegen krijgen op sommige plaatsen een publiek karakter, waarbij het gebruikt wordt als onderdeel van recreatie, zoals een wandelroute of als sluiproute om ergens sneller te komen. “Dat is nooit de bedoeling geweest van een particuliere overgang”, meent ProRail.

ProRail heeft samen met TNO onderzocht hoe weggebruikers gestimuleerd kunnen worden om zich veilig te gedragen op een overweg. Naar aanleiding van dit onderzoek worden er dit jaar proeven gedaan met verbetermaatregelen. Zo worden overwegen herkenbaarder gemaakt, worden overbodige borden en objecten verwijderd en komt er een duidelijke markering van veilige zones binnen de overwegbomen.

Het in 2014 gestarte Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (LVO) moet zorgen voor minder incidenten bij overwegen. Het LVO loopt tot en met 2028 en het kabinet investeert gedurende deze periode 200 miljoen euro in veilige spoorwegovergangen.

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.