Botsing goederentrein en NS-sprinter in Tilburg

Onderzoeksraad publiceert reconstructievideo van treinongeluk Tilburg

De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft het onderzoek en een reconstructievideo van de treinbotsing in Tilburg gepubliceerd. In maart vorig jaar botste een NS-reizigerstrein achterop een stilstaande goederentrein van DB Schenker. In het rapport concludeert de Raad dat spoorbedrijven onnodige risico’s nemen bij het transport van gevaarlijke stoffen over het spoor. Ook vindt de organisatie dat chemiebedrijven de spoortransporten van gevaarlijke stoffen moeten behandelen als onderdeel van hun bedrijfsproces en dat zij over de veiligheid daarvan duidelijke afspraken met vervoerders moeten maken.

Bij de treinbotsing raakte de achterste wagon van de goederentrein geladen met het brandbare en explosieve butadieen lek. Hoewel de gevolgen van de botsing in Tilburg beperkt zijn gebleven, kan dit type ongevallen volgens de Raad zeer ernstige gevolgen hebben. Om die reden is onderzocht hoe de trein met gevaarlijke stoffen betrokken is geraakt bij een botsing en waardoor die botsing leidde tot een lekkage van butadieen uit de ketelwagen.

Goederentrein

De goederentrein was van chemiepark Chemelot in Zuid-Limburg onderweg naar Rotterdam. Door een aanpassing in de planning, vertrok de trein drie uur later en besloot de vervoerder tot een tussenstop in Tilburg om een machinistenwissel mogelijk te maken. Bij het aanvragen daarvan gaf de vervoerder een te korte lengte van de trein op, met als gevolg dat de treindienstleiding de trein naar een te kort zijspoor leidde. Daardoor stond de achterste wagon zo dicht bij een wissel dat het sein voor de reizigerstrein op rood bleef staan.

De machinist van de reizigerstrein merkte het rode sein niet op. De zijsporen in Tilburg zijn niet beschermd tegen roodlichtpassages door het zogenoemde ATB Vv-systeem en de reizigerstrein werd dus ook niet automatisch afgeremd. Door de botsing raakten enkele inzittenden van de reizigerstrein lichtgewond en werden enkele politieagenten onwel door inademing van het vrijgekomen gas.

Geplande routes

Wanneer vervoerders van de geplande routes willen afwijken, maakt ProRail in de bijsturing geen onderscheid tussen treinen met of zonder gevaarlijke stoffen. Dat is volgens de wet niet nodig, maar naar aanleiding van het ongeval in Tilburg adviseert de Onderzoeksraad hier voortaan meer rekening mee te houden. ProRail zegt in een reactie op het onderzoek dit advies te omarmen en en wil “samen met vervoerders en verladers onderzoeken hoe hier verder invulling aan kan worden gegeven”.

Doordat de reizigerstrein van het een oud type Mat ’64 was dat geen buffers heeft, is het voorste deel van de reizigerstrein tijdens de botsing omhoog gegaan en tegen de ketel terechtgekomen. Het ‘opklimmen’ van de reizigerstrein kon gebeuren doordat de ketelwagen niet was uitgerust met een overbufferings­beveiliging. De Raad geeft NS Reizigers het advies om oude reizigerstreinen niet in te zetten op spoortrajecten waarover ook transport met gevaarlijke stoffen plaatsvind

Een buffer is alleen verplicht bij ketelwagens waarmee zeer giftige stoffen worden vervoerd. Bij de botsing raakte alleen de achterste ketelwagen beschadigd. In de goederentrein bevonden zich ook wagons zonder gevaarlijke stof. Als een van die wagons achteraan was geplaatst, zou er geen gevaarlijke stof zijn vrijgekomen. Dat is echter niet wettelijk voorgeschreven. De Raad vindt dat de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu moet voorschrijven dat alle typen ketelwagens worden voorzien van overbufferingsbeveiligingen en dat de achterste wagon van een goederentrein geen gevaarlijke stof mag bevatten.

Aanbeveling

Volgens de Onderzoeksraad maakt de studie duidelijk dat de botsing en de lekkage zich konden voordoen doordat de betrokken spoorbedrijven “om logistieke en economische redenen” beslissingen namen die “afbreuk deden aan het effect van reeds geldende veiligheidsmaatregelen”. Dat getuigt volgens de Raad van te weinig risicobewustzijn bij de spoorbedrijven. Ook de chemiebedrijven, in wiens opdracht het spoorvervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt, hebben een belangrijke rol bij de risicobeheersing, aldus de Raad.

De Raad beveelt de spoorbedrijven aan om bij de operationele aansturing van treinen geen beslissingen te nemen, zoals het inlassen van een tussenstop, die tot onnodige risico’s kunnen leiden. In eerdere rapporten heeft de Raad al aan de orde gesteld dat de verantwoordelijkheid van een chemiebedrijf ook van toepassing is als hun gevaarlijke stoffen bij een ander bedrijf worden opgeslagen of bewerkt. De Raad wijst er in dit rapport op dat die zogenoemde ketenverantwoordelijkheid ook geldt als de gevaarlijke stoffen het bedrijfsterrein verlaten en per spoor worden vervoerd.

Programma Gevaarlijke Stoffen

ProRail is in 2014 gestart met het Programma Gevaarlijke Stoffen dat tot doel heeft de risico’s van het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor verder te reduceren. Daarbij wordt samengewerkt met vervoerders en verladers in de chemische industrie. Onderzoek naar de botsing in Tilburg door NS en ProRail heeft geleid tot een aantal verbeteringen waardoor de veiligheid verder is verhoogd. Zo is onder meer de vertrekprocedure op station Tilburg aangepast en is de procedure aangescherpt om vóór vertrek de juiste treinlengte aan te geven.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid maakte een reconstructie van de treinbotsing:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

1 reactie op “Onderzoeksraad publiceert reconstructievideo van treinongeluk Tilburg”

Marc Busio|19.03.16|10:46

Waarschijnlijk zal het wel in het rapport staan, maar uit bovenstaand bericht en filmpje wordt het mij niet duidelijk: Waarom moest deze goederentrein uitwijken naar een rangeerspoor ter linkerzijde, terwijl er ter hoogte van Tilburg CS een rangeerspoor ter rechterzijde (noordzijde station) is? Dat bespaart sowieso twee kruisingen en had in dit geval ook een treinongeluk kunnen voorkomen.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.