Directeur Libor Lochman van CER, foto: Copyright Infrabel – Benjamin Brolet

CER: risico’s en kosten ERTMS nog te hoog

De risico’s en kosten van de uitrol van ERTMS zijn op dit moment nog te hoog. Daarnaast vergt de installatie van het Europese beveiligingssysteem veel tijd en expertise. Om te zorgen dat ERTMS een toekomst heeft, moet er worden voldaan aan een aantal voorwaarden. Dat concludeerde directeur Libor Lochman van de Community of European Railways (CER) tijdens de UIC ERTMS World Conference in Brussel.

“We zijn 25 jaar verder en we hebben nog steeds niet het belangrijkste doel bereikt: Europese interoperabiliteit. Het is een uitdaging om het systeem grensoverschrijdend te maken. Dat moet stap nummer één zijn”, zo sprak hij de massaal toegestroomde internationale spoorsector toe. Zo’n 700 spoorprofessionals uit 30 verschillende landen bezochten de conferentie van organisatoren UIC en Infrabel. Programmamanager ERTMS Jo de Bosschere van Infrabel waarschuwde tijdens zijn presentatie ook voor het ontstaan van  nationale versies van het Europese beveiligingssysteem.

Autorisatie

Om ERTMS toekomstvast te maken dient het systeem volgens Lochman aan een aantal voorwaarden te voldoen. Zo moeten nationale imcompatibaliteiten worden weggehaald en dienen landen die het systeem nog niet hebben uitgerold te kiezen voor een versie die aan de technische specificaties voor interoperabiliteit voldoet. “We moeten voor een ERTMS kiezen dat de grenzen wegneemt. Pas dan kunnen we onze concurrentiepositie vergroten.”

Lochman stelde dat de autorisatieprocedures voor treinmaterieel dienen te worden gestroomlijnd. “Het Vierde Spoorpakket kan verdere autorisatie steunen.” Een van de maatregelen uit het Vierde Spoorpakket van de Europese Commissie is de vereenvoudiging van de toelating van rollend materieel en vergunningen aan vervoerders. Spoorgoederenvervoerders die in meerdere Europese landen rijden, moeten daar nu nog voor bij verschillende spoorbeheerders aankloppen waar vaak hoge kosten mee gepaard gaan.

Compatibiliteit

“In het CCM (Change Control Management, red.) dient een lange termijn visie moet komen op de specificaties van ERTMS waarin een achterwaartse en voorwaartse compatibiliteit is tussen de Baseline specificaties.” Dit is nu niet volledig het geval: Basline 3 is wel backward compatibel met Baseline 3, echter sluit Baseline 2 niet aan op Baseline 3. Baselines zijn de sets Europese specificaties voor de functionaliteit van het ERTMS-systeem. Het overgaan van de ene naar de andere Baseline is te vergeleken met een update van een computerprogramma waarbij een aantal fouten of onduidelijkheden worden verbeterd. Ook kunnen er door de gebruikers benodigde functies aan worden toegevoegd. De Baselines staan los van de Levels die binnen ERTMS bestaan.

Op dit moment ontstaan er problemen doordat de Baselines niet altijd achterwaarts of voorwaarts compatibel zijn, waardoor bijvoorbeeld een oudere baseline aan boord van een trein niet voldoende aansluit op een nieuwere Baseline implementatie in de baan. Baseline 3 is opgezet om achterwaarts compatible te zijn met Baseline  2 implementaties, om alle gedane investeringen in Baseline 2 tracksides niet in gevaar te brengen.

Baselines

Treinen met Baseline 3 aan boord kunnen over sporen rijden met Baseline 2 (2.3.0 d), alleen kunnen treinen met Baseline 2 niet altijd over Baseline 3 sporen rijden. Alleen voor de laagste systeemversie SV1.0 gaat dit zonder problemen. Het probleem zit in de praktijk niet zozeer in de Baseline specificaties an sich, maar in de vaak niet volledig geïmplementeerde, op het nationale netwerk en operationele regels afgestemde installaties aan boord van de trein en de wijze waarop het in het verleden in de infrastructuur is geïmplementeerd.

In Europa gaan de meeste plannen voor de uitrol van ERTMS uit van Baseline 3 installaties voor het treinmaterieel die zowel op bestaande Baseline 2 spoorgebonden installaties als geplande Baseline 3 spoorgebonden installaties kunnen rijden. Onlangs is Baseline 3 Release 2 uitgebracht die ERTMS meer stabiliteit moet geven en daarnaast een beperkt aantal extra benodigde, door de sector vereiste mogelijkheden geeft.

Installaties

Het is de taak van de European Railway Agency (ERA), de Europese Commissie en de leveranciers om ervoor te zorgen dat de versies correct worden geïnstalleerd, stelt Lochman. “Als dit niet gebeurt dan gaan spoorvervoerders niet investeren in een ETCS-installatie en wordt er geld verspild.” ERA is onder meer verantwoordelijk voor het Change Control Management, waarbij zij de modificaties van de ERTMS specificaties beoordeelt die worden ingediend via een ‘Change Request’.

Tijdens het congres werd er daarom ook meerdere malen voor gepleit om de nieuwe Baseline 3 te ‘bevriezen’ en verdere doorontwikkeling stil te zetten totdat er een sluitende businesscase is voor het ERTMS-systeem. Lochman: “De kosten van ERTMS moeten competitief worden in de gehele levenscyclus. Daarbij gaat het om de onderdelen, de betrouwbaarheid én het onderhoud.” Philippe Citroën van Unife pleitte er tijdens het congres om ten minste tot 2022 niet met een nieuwe versie te komen om “stabiliteit te creëren”.

Harmonisatie

Lochman: “ERTMS is niet zomaar een nieuw beveiligingssysteem dat geïnstalleerd moet worden, maar een EU-programma dat gecoördineerd moet worden, waar draagvlak voor moet zijn en een duidelijk financieringsprogramma. Daarin moet aandacht zijn voor het uitrolproces het financiële raamwerk en plug and play-innovatie.” Ook pleitte de topman ervoor het onderzoek naar verder technologische ontwikkelingen van het systeem voort te zetten in het Europese Shift2Rail-programma.

Tijdens het congres werd ook duidelijk dat er een behoefte is aan samenwerking tussen de fabrikanten en stakeholders om de functionele aspecten van ERTMS te managen en om het monitoringsproces en het onderhoud van de ETCS-installatie te harmoniseren. Op dit moment is hierin nog te veel versnippering, zelfs binnen de landsgrenzen.

Marieke van Gompel

Lees meer over de ERTMS-conferentie in Brussel:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en adjunct-hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.