Programmamanager Raymond Soeters van SpoorData

‘Lancering SpoorData gebeurt niet met één big bang’

ProRail heeft vorige week het informatieportaal voor het spoor www.spoordata.nl gelanceerd. Dat deed de spoorbeheerder op de SpoorData Marktdag in Utrecht. Via deze website krijgen betrokken bedrijven toegang tot actuele en correcte gegevens over onderdelen in het spoor. “Het is een misvatting dat SpoorData met één big bang wordt gelanceerd. We zijn hier al langer mee bezig en hebben al het nodige opgebouwd dat nu al met de markt wordt gedeeld”, vertelde programmamanager Raymond Soeters van ProRail.

ProRail is in 2014 gestart met het programma SpoorData dat ervoor moet zorgen dat eind 2017 alle actuele en uniforme gegevens over spoorobjecten voor alle betrokken spoorpartijen beschikbaar zijn. Op dit moment is de data over spoorobjecten nog in handen van meerdere spoorse partijen. Het is de bedoeling dat de informatie straks uit één bron afkomstig is waartoe alle partners straks toegang hebben. Dit heeft tot gevolg dat alle spelers zich op dezelfde informatie baseren, waarmee er een gelijk speelveld is én een lage foutgevoeligheid.

Staat spoorinfrastructuur

ProRail kreeg eerder kritiek van de Inspectie Leefomgeving en Transport en de Tweede Kamer over dat ze onvoldoende zicht heeft op de staat van de spoorinfrastructuur. Kamerleden stelden onder andere de vraag waarom het tot eind 2017 moet duren voordat de data over het Nederlandse spoor in kaart is gebracht. Soeters: “De Tweede Kamer heeft de indruk dat deze data pas op 31 december 2017 vrij komt, maar we hebben al het nodige opgebouwd wat toegankelijk is voor onze partners.”

Volgens Soeters is het belangrijk om bij het delen van informatie de juiste afwegingen te maken. “In de ontsluiting van data is ‘the internet of things’ een heel actueel vraagstuk. Wat deel je wel met jezelf, je partners en met je buurman?” De programmamanager vertelde dat “in principe alles open” is, maar zijn er uitzonderingen. “Het is bijvoorbeeld niet handig om de locatie van koperleidingen te delen in verband met koperdiefstal. En er dient met het oog op concurrentiegevoeligheid te worden nagedacht over welke onderhoudsdata van spooraannemers in een gebied worden gedeeld. Op deze vraagstukken moet een antwoord komen en daar gaat binnenkort een besluit over worden genomen.”

Spoorobject

Soeters nam als voorbeeld van een spoorobject een spoorstaaf. “Iedereen uit de keten wil hier wat vanaf weten. De functionele informatie om de logistieke planning te maken, om het treinmaterieel in te dienen, wanneer het voor het laatst is onderhouden, waar het zich precies bevindt enzovoorts.” Data over dit soort spoorobjecten maakt het mogelijk om storingen in de toekomst nog beter te voorkomen, aldus Soeters. “We willen in kaart brengen hoe het komt dat degeneratiegedrag sneller optreedt dan was verwacht, zodat we ons onderhoudsprogramma daarop kunnen aanpassen.”

Volgens Patrick Buck, directeur Projecten bij ProRail, is het uiteindelijk de bedoeling dat het gehele Nederlandse spoor in 3D wordt vastgelegd. “We willen dat het innemen van 2D-tekeningen op een bepaald moment ophoudt. Zo lang we nog wachten met het indienen van 3D informatie, gooien we heel veel informatie weg.” Op welke termijn de spoordata in 3D beschikbaar komt, kon Buck niet zeggen.

Informatie delen

ProRail-directeur Pier Eringa wees er tijdens de markt op dat het “een riskante business” is als je data niet op orde is. “Voor een kwalitatief goede uitvoering van werkzaamheden is informatie van belang.”

De buitenwereld heeft volgens de topman helaas het beeld dat het “heel fragmentarisch is in het spoor” en dat men “onvoldoende bereid is” om informatie met elkaar te delen. “Ik denk dat wij moeten laten zien dat dat beeld niet klopt. We moeten de balans vinden tussen informatie delen en de professionaliteit daarin”, zo riep hij de aanwezige vakmensen op.

SpoorData

SpoorData bevat twee vormen van data. De statische kant betreft de configuratiedata van spoorobjecten, zoals bijvoorbeeld de locatie, de functie en de fysieke kenmerken van wissels en es-lassen. De dynamische kant van de data beslaat de sturingsdata van de spoorobjecten, waaronder de onderhoudsdata, de conditie van het spoor, storingen en de registratie van inspecties.

ProRail werkt er in het programma aan om alle nieuwe data in één keer goed vast te leggen en maakt een eenmalige correctieslag over de al bestaande data van de infrastructuur. De spoorbeheerder gebruikt daarbij innovatieve oplossingen zoals ‘digitaal schouwen’: via een meettrein de data van de infra registreren en confronteren met de achterliggende databases.

Innovaties

Het digitaal schouwen was een van de innovaties die tijdens de SpoorData Markt werden gepresenteerd. Zo waren er beelden te zien van een rit met een meettrein die gegevens over seinen en borden aan het spoor met een videocamera vastlegde. Voor de veiligheid is het noodzakelijk dat deze beelden overeenkomen met de daadwerkelijke situatie op het spoor.

Ook was er aandacht voor het project Zuidasdok, waarbij Rijkswaterstaat, ProRail de gemeente Amsterdam en andere ketenpartners allemaal dezelfde informatie delen via een 3D model. In dit Bouwwerk Informatie Model (BIM) werken alle partijen aan hetzelfde ontwerp. Daarbij kunnen zij veranderingen van andere partijen op interactieve wijze volgen. Het project Zuidasdok speelt zich af op een relatief klein oppervlak dat zeer intensief gebruikt wordt door autoverkeer, OV en andere weggebruikers. Er is gekozen voor een integrale projectaanpak omdat de verschillende werkzaamheden als gevolg van de beperkte ruimte en functionele samenhang zeer dicht elkaar zijn verbonden.

Marieke van Gompel

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.