Hanzelijn met het station Kampen in aanbouw, foto: Freddy Schinkel

Dijksma stelt uitrol beveiligingssysteem ERTMS uit

De uitrol van het Europese spoorsysteem ERTMS loopt flinke vertraging op. Het programmabureau ERTMS heeft aangegeven meer tijd nodig te hebben. Bovendien is de programmabeheersing nog niet op orde. Staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur en Milieu heeft daarom besloten de uitrol uit te stellen en overweegt een deel van het geld dat blijft liggen te investeren in het oplossen van de problemen rondom treinstation Schiphol. Dat meldt zij donderdag aan de Tweede Kamer.

Het ERTMS-project, waarvoor het ministerie 2,6 miljard euro heeft gereserveerd, liep eerder al vertraging op. Zo had het programmabureau problemen met het werven van personeel en zorgde de vertraagde publicatie van het Fyra-rapport voor oponthoud. In het rapport staan aanbevelingen voor het grote spoorproject, onder andere dat er adequate programmabeheersing dient te zijn.

Uitrol ERTMS

Ook andere Europese landen kampen met een achterstand in de uitrol. In 2007 heeft de Europese Commissie met de lidstaten afspraken gemaakt over de installatie van ERTMS per 2015 en 2020 op enkele EU-goederencorridors. Doordat enkele lidstaten zoals Duitsland en Frankrijk niet op tijd geld hadden vrijgemaakt kon het systeem nog niet op hun deel van de Europese corridors worden geïnstalleerd. “De EU-coördinator gaat met betreffende landen nieuwe afspraken maken en daarmee wordt de samenhang tussen de lidstaten hersteld”, schrijft Dijksma in haar brief aan het Parlement.

Nederland heeft aangegeven dat het niet gaat lukken om ERTMS in 2020 op de corridor Amsterdam Westhaven-Betuweroute geïnstalleerd te hebben. Volgens Dijksma is het niet bekend wanneer de installatie wel gereed kan zijn. Wel wijst ze erop dat door de vertraging wordt “vermeden dat er extra kosten” worden gemaakt bij de werkzaamheden voor Amsterdam Centraal.

Programmabeheersing

De accountants van de Auditdienst Rijk (ADR) verwachten dat ze in 2015 geen goedkeuring voor het project kunnen geven vanwege het ontbreken van een adequate programmabeheersing. Staatssecretaris Dijksma vindt dit “een zorgelijke signaal”. Volgens de bewindsvrouw is het zaak dat het onlangs gestartte team programmabeheersing dit eerst goed op orde brengt. “Ik vind het van belang dat het programma ERTMS meer tijd neemt voor de huidige planuitwerkingsfase.”

Dijksma overweegt verder om in de spoorregelgeving een verplichting op te nemen met een uiterste datum waarop vervoerders ERTMS in hun materieel dienen te hebben geïnstalleerd. Dit wil ze doen om te voorkomen dat de inbouw nog voor verdere vertraging zorgt. Hierover wordt nog een definitief besluit genomen.

Pilot ERTMS

Uit de pilot ERTMS die tussen Amsterdam en Utrecht is uitgevoerd blijkt dat van alle 7500 ritten, machinisten 500 keer hebben teruggeschakeld naar ATB. Op dit baanvak is ERTMS Level 2 als ATB is geïnstalleerd, ook wel ‘Dual Signalling’ genoemd. Ook blijkt uit de pilot dat zowel onder ATB als ERTMS de reistijdwinst door harder rijden ten koste gaat van het energieverbruik. Machinisten worden daarom op dit moment getraind in energiezuinig rijden. Het nieuwe systeem brengt ook in kaart op welke manier er spaarzaam met energie kan worden omgegaan.

Tijdens de proef bleek betrouwbaarheid van de verbinding met het communicatiesysteem GSM-R een aandachtspunt. De problemen deden zich daarbij met name voor in de ERTMS/GSM-R keten. De leerervaringen die zijn opgedaan worden meegenomen bij de verbetering van de prestatie en beschikbaarheid van het communicatiesysteem. Daarbij worden ook de ervaringen van de Betuweroute en de HSL-Zuid meegenomen.

Planning

De EU-coördinator zorgt voor een nieuwe geactualiseerde versie van het Europese ERTMS-plan. Daarin staat de planning voor de uitrol per 2020 en 2030. “Dat wil niet zeggen dat er tien jaar vertraging optreedt, maar er wordt bekeken welke datum voor 2030 wel realistisch is”, belooft Dijksma. Volgende week dinsdag is er een debat in de Tweede Kamer over het ERTMS-programma.

Marieke van Gompel

Lees ook:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding.

Bekijk de introductieaanbieding

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

10 reacties op “Dijksma stelt uitrol beveiligingssysteem ERTMS uit”

Arco Sierts|14.01.16|11:39

Mee eens, terecht besluit. De manier waarop ProRail, NS en I&M het ERTMS wilden invoeren was zo onzinnig, dat het maar beter is om ermee te stoppen en er iets nuttigers mee te gaan doen. Het is wel diep betreurenswaardig, want na BB21 alweer een gemiste kans om het spoorsysteem substantieel efficienter te maken. De spoorsector heeft een ernstig innovatieprobleem, dat is nu wel duidelijk.

Loek van der Heide|14.01.16|13:46

Het traject op staatslijn 162-B Harlingen (-haven)-Bremen integraal- leent zich bij uitstek om als Überprüfungsstrecke als pilot voor de uitrol van ERTMS te gebruiken. Op de 162-B lijn wordt momenteel v.a. maart ’16 het TPRB vervangen. De 162-B lijn staat haaks, West-Oost gericht vrij en los van het gedroomde ‘staatsspoornet’ van NL, en dat van de DB netz- organisatie, zij het.
dat de verbinding Leer-Bremerhafen (–Wilhelmshafen) onder het DB-netz kern spoornet valt…

Marc Busio|14.01.16|13:48

Goed nieuws, want in dit geval zal uitstel uiteindelijk ook afstel betekenen en ons een toekomstige parlementaire enquête besparen. Met ATB is het spoor veilig genoeg en de capaciteitsverhoging die ERTMS mogelijk kan opleveren zou toch maar benut worden door treinen die buiten de spitsuren bijna leeg rond rijden. Het geld kan beter geïnvesteerd worden in meer onderhoud, opheffen van knelpunten, goed materieel en betere verbindingen met het buitenland.

Arco Sierts|14.01.16|14:16

@Marc Busio: opvallend is dat 3 van de 4 punten die je noemt bijzonder geholpen zijn met een slimme invoering van ERTMS. Maar als men ERTMS-invoering alleen maar zien als ‘vervanging van ATB’, tsja, dan houdt het al snel op.
Je overgebleven punt (goed materieel) is ‘des vervoerders’ en geen taak van de Rijksoverheid. Tenzij je van mening bent dat de overheid de treinen moet aanschaffen. Daar is overigens best wat voor te zeggen, maar dat is een andere discussie ;-)

Arco Sierts|14.01.16|14:27

@Loek: waarvoor hebben we nu nog een ERTMS-Überprüfungsstrecke nodig??? Die hebben we allang gehad! Maastricht-Heerlen (geslaagd), Amsterdam-Utrecht (mislukt) en het eerste stukje Betuweroute (geslaagd).
Vervolgens zijn we achtereenvolgens in bedrijf gaan rijden op de gehele Betuweroute (OK), op de HSLZuid (uiteindelijk OK), de Hanzelijn (OK), Amsterdam-Utrecht (OK) en recentelijk Zevenaar-staatsgrens (OK). Wat valt er nog te beproeven? Level 3? Prima, maar niet in live bedrijf :-O

Marc Busio|14.01.16|15:18

Wat het punt materieel betreft zal ik nog even wat duidelijker zijn. Invoering van ERTMS betekent niet alleen voor de ProRail (en dus de overheid) een grote investering, maar ook voor vervoerders als NS en Arriva. Die moeten hun treinstellen met de benodigde apparatuur gaan uitrusten om deze compatibel te laten zijn met dit nieuwe beveiligingssysteem en dan praten we ook over honderden miljoenen euro’s.Ze kunnen dat geld beter besteden aan moderne treinen met voldoende zitplaatsen en toiletten.

Arco Sierts|14.01.16|18:00

@Marc: daar is subsidie voor. En waar je die “honderden miljoenen” op baseert is mij een raadsel. Het is per trein een stuk electronica, een industrieel TFT-scherm plus wat antennes en in/ombouw. Plus eenmalig per treintype engineering + management van de inbouw, plus compensatie voor de extra materieelonttrekking. Honderd miljoen (dus niet honderden) lijkt me al aan de ruime kant. Waarbij de onttrekkingskosten er misschien nog wel het hardste intikken, wat pleit voor slim combineren ipv apart.

Arco Sierts|14.01.16|18:24

@Marc: in het verleden werd er vaak met stelposten gerekend die gebaseerd zijn op de inbouw bij pilots en/of die van ICE3/Thalys. Dan tikt de ontwikkeling+engineering+test+correcties van apparatuur en treininbouw heel hard aan! Bij grote binnenlandse series als ICM/Sprinter/VIRM/GTW en ETCS-treinapparatuur als massaproduct komt de kostprijs per trein vele malen lager te liggen. Electronica&software is wat dat betreft echt iets anders dan overwegend mechanische&hardware-producten.

John rdam|14.01.16|19:12

@Marc: toiletten in treinen, juist die kosten miljoenen per jaar. Duurder dan ERTMS. Terwijl het nut op vele trajecten zeer discutabel is. Of kun jij een op feiten gebaseerde onderbouwing geven voor de afwezigheid van wc’s in metro E van Rotterdam C naar Den Haag C en de door de tweede kamer geeiste aanwezigheid van WC’sin de Sprinter van Rotterdam C naar Den Haag C?

Marc Busio|15.01.16|10:39

Laat ik het dan eens zo benaderen. Wij moesten als Nederland voorop lopen in Europa door het spoorbedrijf op te splitsen, waar we nu al jaren de wrange vruchten van plukken. Ook moesten we als eerste een hogesnelheidslijn openbaar aanbesteden, wat op een fiasco is uitgedraaid. En nu zouden we weer voor de muziek uit moeten gaan door ERTMS in te voeren, terwijl hier in het buitenland allerminst haast mee wordt gemaakt. Alleen al die ‘E’ van ‘European’ in de afkorting zou argwaan moeten wekken.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.