Wiel test rig, Eringa, Van Boxtel, TU Delft

Topmannen Prorail en NS zien unieke rolpantograaf bij TU Delft

Prorail-topman Pier Eringa en NS-topman Roger van Boxtel willen stevig de handen ineen slaan om te streven naar meer innovatie op het spoor. Dat bleek sterk tijdens een rondleiding op de Technische Universiteit in Delft, waar het lichtende voorbeeld daarvan door de universiteit aan hen werd gepresenteerd: de eerste rolpantograaf ter wereld voor regulier treinmaterieel, waarvan beide partijen in de toekomst optimaal kunnen profiteren. Het gebrek aan dergelijke ontwikkelingen vanuit de markt verbaast de NS-topman. 

Tijdens de rondleiding maakten Eringa en Van Boxtel kennis met verschillende innovaties die momenteel op de TU Delft worden ontwikkeld en getest. De topmannen werden onder andere ook ingelicht over een wiel-rail testrig voor proeven met treinwielen lopend op spoorstaven en over mobiliteitsoplossingen rondom het spoor voor de toekomst.

Wielmaterialen testen

In een kelderruimte in de faculteit Civiele Techniek van de universiteit wordt de wiel-rail testrig gepresenteerd. TU Delft heeft hier zelf volop in geïnvesteerd (ongeveer 1 miljoen euro) en het ontwerp en de bouw volledig van eigen bodem gemaakt. Deze testopstelling kan alle spoorstaafdefecten maken die zich in werkelijkheid ook voordoen. Dat is uniek in de wereld. Op deze ronde spoorbaan van ongeveer vier meter doorsnede rijden vier treinwielen rond. “In deze testopstelling kan 40 tot 50 keer sneller worden geanalyseerd hoeveel schade de inframaterialen van ProRail oplopen”, vertelt Jan Moraal TU Delft. “Daardoor kunnen problemen worden voorkomen, waar ook de NS dan weer baat bij heeft.”

De echte treinwielen op de testbaan halen snelheden van veertig kilometer per uur. Van Boxtel is onder de indruk. “Het mooie is dat hier ook andere materialen mee kunnen worden uitgeprobeerd die in de toekomst gebruikt kunnen worden voor bijvoorbeeld de wielen.” Daar stemt Moraal mee in.

Tien minuten

Jim Schoot (Novus Finitor BV) weet de aandacht van Eringa en Van Boxtel direct vast te grijpen door een ontwikkeling te presenteren die een reiziger in tien minuten van Amsterdam naar Utrecht brengt. Hij is de uitvinder van de A-train, die gezamenlijk met de universiteiten van Delft en Twente is door-ontwikkeld. Het betreft een trein die contactloos rijdt met magneten en drijft op lucht. Dit HSL-concept kan parallel op bestaande spoorbanen met niet grote aanpassingen in bestaande infra..

“De trein kan snelheden halen van 450 kilometer per uur”, vertelt de uitvinder. “De trein zweeft/rijdt wrijvingsloos over een lichte infrastructuur, waardoor onderhoud en schade minimaal is. Die kan daarnaast bestaan naast en binnen de huidige infrastructuur.” Testen met de treinen worden hopelijk binnen afzienbare tijd uitgevoerd, wat de aandacht trekt van de spoor-topmannen.

Met veel verwondering wordt daarnaast de vliegensvlugge presentatie van de Twizy gevolgd; een klein, 100 procent elektrisch autootje dat mensen moet vervoeren vanaf het treinstation naar hun bestemming. Dit is een innovatieproject opgezet en gefinancierd door de sectie Railbouwkunde in samenwerking met de afdeling ‘Transport en Planning’. “Een Greencar kost veel geld, en een OV-fiets is beperkt in afstand en onhandig met slecht weer”, vertelt Goncalo Correira van de TU Delft. “De Twizy is ideaal omdat die je naar je bestemming brengt en daarna de auto zelf weer terugrijdt naar het station of naar de volgende reiziger.”

Rolpantograaf verbindt

De gewenste betere samenwerking tussen Prorail en NS komt fysiek tot uiting in een unieke uitvinding van de Universiteit Twente en TU Delft, die even later in de universiteit aan de heren wordt voorgelegd; de eerste prototype rolpantograaf ter wereld voor regulier treinverkeer. Een honderd jaar oud concept binnen de tramwereld, zo vertelt Harm Visser TU Delft. “Maar ontwikkelen is soms ook terugkijken naar wat we al kunnen. Dit is de eerste rolpantograaf ter wereld. Hij vermindert slijtage aan zowel de bovenleiding als de trein-pantograaf en vermindert daarmee storingen.”

Eringa en Van Boxtel zijn bovenmatig geïnteresseerd. “Dit is een stereotiep voorbeeld van een gebied waarop wij door samenwerking meer kunnen bereiken”, zegt Eringa. Van Boxtel betrekt het prototype van de rolpantograaf, wat de twee in gang zetten met een druk op de knop, direct in de praktijk. “Probeer hem direct op snelheden van 200 kilometer per uur, want zo hard gaan straks alle treinen. Dat is anders zonde van de tests.”

Verbaasd

De nieuwe NS-topman zegt zich in de periode sinds zijn aantreden verbaasd te hebben over het uitblijven van innovatie in de spoorsector. Een gebrek aan publieksurgentie is daar de oorzaak van, zo denkt Van Boxtel. “Het is een overzichtelijke markt. Er zijn een paar grote spelers, zoals Stadler, Bombardier en Siemens. Als er een nieuw medicijn wordt geïntroduceerd in Amerika, wil iedereen dat hier ook hebben. Maar niemand zegt: ‘ik wil die rolpantograaf’.”

Lars Verpalen

Lees ook:

Onderwerpen: , , , ,

Auteur: Redactie

2 reacties op “Topmannen Prorail en NS zien unieke rolpantograaf bij TU Delft”

Jaap Blok|25.12.15|09:24

Het grootste probleem bij de spoorwegen is mijns inziens de te kort schietende infrastructuur. Maak meer trajecten 4-sporig, vervang de wissels op de emplacementen door dive-unders en fly-overs, elimineer spoorwegovergangen, maak genoeg perrons en voldoende lang voor lange treinen, ga over naar ETCS etc. Vrijwel allemaal zaken die al tientallen jaren bekend zijn. Innovatie zoals hierboven beschreven lost slechts marginale zaken op.

Wouter van Gessel|29.12.15|14:19

We volgen met veel interesse de nieuwste ontwikkelingen. De Atrain heeft onze aandacht. Echter helemaal nieuw is het niet. Hyperloop, Aerotrain, ET3 zijn bijv. ook mooie ideeën die verder onderzocht moeten worden.Echter als alles getest is op werkelijke waardes willen we er als stichting ook verder mee. De Transrapid magneettrein is de enige die operationeel beproefd is en in staat is om snel veel steden en daarmee reizigers te bedienen in de ICdienst. Daarmee kan de spoorsector zich profileren.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.