Sprinter Lighttrain (SLT), spoor, rails, Rotterdam Centraal, station

‘Slimme aanpak projecten ERTMS voorkomt personeelstekort’

Diversificatie in technische medewerkers, onderdelen van het ERTMS-systeem prefab voorbereiden, opleiden van technisch personeel en beloning bij een goede samenwerking tussen contractanten. Deze zaken zijn cruciaal om de installatie van het Europese beveiligingssysteem ERTMS tijdig en succesvol tot een einde te brengen. Ook wordt daarmee voorkomen dat er op een bepaald moment een tekort aan technische medewerkers ontstaat. Dat stellen directeur Martien Janse van Strukton Rolling Stock en ERTMS-consultant Eelco Schrik van Strukton Rail.

In de afgelopen maanden rees de vraag of er voldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar is voor de installatie van het ERTMS-systeem. Het ministerie meldde in juni van dit jaar dat de bemensing van het programmateam langer duurde dan gepland. Ook ontstonden er twijfels in de sector over of er voldoende technisch personeel is om het systeem uiterlijk in 2022 in het treinmaterieel te installeren.

Indeling projecten

Martien Janse, directeur van Strukton Rolling Stock: “Als de leiding van het ERTMS-programma ‘slim nadenkt’ over de indeling van de projecten, dan wordt er voorkomen dat er een tekort aan technische medewerkers ontstaat. Het is belangrijk dat er een goede voorbereiding komt. Dat kan bijvoorbeeld door een diversificatie te maken in medewerkers, op verschillende niveaus van expertise. Het is niet nodig om duizend mensen aan gekwalificeerd personeel te hebben.”

“Natuurlijk zijn er hoger opgeleide technici nodig die de installatie voorbereiden. Maar door onderdelen zoals kabelbomen prefab (vooraf gefabriceerd en eenvoudig in de montage, red.) te maken, kan ook minder gekwalificeerd personeel voor de installatie worden ingezet.” Janse zit samen met Eelco Schrik in een werkgroep ERTMS waarin deskundigen van alle Strukton-divisies op dit gebied vertegenwoordigd zijn.

Combinatie spoorprojecten

Omdat er de komende jaren veel projecten gelijktijdig met het ERTMS-programma lopen, is het volgens Janse goed om de werkzaamheden zoveel mogelijk te combineren met bestaande processen. “Denk aan de renovatie van de VIRM-dubbeldekkers en de inbouw van toiletten in de Sprinter Light Train. We kunnen de treinen iets langer onttrekken uit de dienstregeling om alle werkzaamheden uit te voeren.”

Om te zorgen dat er ook de komende jaren voldoende gekwalificeerd personeel is, dienen vakmensen op alle niveaus te worden opgeleid. Volgens Strukton zou het ministerie hierin een leidende rol moeten nemen, vanwege het maatschappelijk belang. Janse: “Er zouden ERTMS-opleidingen op alle niveaus moeten komen. Dit is ook goed voor kleine partijen die hier geen budget voor hebben, maar wel met dit systeem te maken krijgen. De overheid kan dan bewaken of de opleidingen het belang van het totale programma dienen.”

Contracten

Strukton onderschrijft de uitkomsten van een eerdere analyse door spoorexperts waarin wordt geconcludeerd dat de invoering van ERTMS het beste kan worden aanbesteed in meerdere contracten. “Zo voorkom je te veel afhankelijkheid van de fabrikant en dat daardoor vendor lock-in ontstaat.” Volgens Janse is het daarbij wél belangrijk dat de koek interessant genoeg blijft, want partijen moeten wel aan de projecten kunnen verdienen.

De contractvorm Design, Build and Maintenance (DB&M) zou volgens Strukton het beste passen, omdat dan ook de nacontractering goed is vastgelegd. Eelco Schrik: “In deze contractvorm worden de partijen gedwongen om kennis op te bouwen en te behouden.”

Onderhoud

“Wat men nog wel eens uit het oog verliest is dat het onderhoud minimaal vijftig procent van het totale projectbudget is. Ter illustratie: Een gemiddelde, moderne locomotief heeft gedurende zijn levensjaar 900.000 euro aan software-updates nodig. Design, Build and Maintenance zorgt voor de continuïteit, ook na de installatie van het systeem in het materieel en de infra”, zegt Schrik.

Daarnaast dienen de contractanten volgens de consultant ook te worden beloond voor de samenwerking in het gezamenlijk contract. “Dit is essentieel voor zo’n complex contract.” Schrik was in het verleden betrokken bij verschillende ERTMS-projecten in binnen- en buitenland, zoals de opstart van de exploitatie van het systeem op de HSL Zuid. “Bij dit project ging het om losse contracten, waarbij heel veel partijen betrokken waren. Het ontbrak daarbij aan regie en samenhang, wat uiteindelijk tot en met de eerste periode van de exploitatie de reiziger ernstig parten heeft gespeeld.”

Uitrol ERTMS

Het nieuwe Europese beveiligingssysteem is de opvolger van de huidige ATB-systeem (Automatische Treinbeïnvloeding). In Nederland zijn momenteel een aantal trajecten voorzien van ERTMS. Het gaat om de HSL-Zuid, de Betuweroute (inclusief Havenspoorlijn, emplacement Kijfhoek en Zevenaar-grens), Amsterdam-Utrecht en de Hanzelijn. Al deze trajecten zijn voorzien van ERTMS Level 2, behalve Kijfhoek en de Havenspoorlijn (beide Level 1). Op Amsterdam-Utrecht, Kijfhoek en de Hanzelijn ligt ERTMS naast ATB in de infrastructuur, op de andere trajecten ligt alleen ERTMS.

ERTMS dient in de periode tot en met 2022 in al het treinmaterieel te zijn ingebouwd. Voor de infrastructuur is het de planning dat het Europese systeem in 2028 op de Trans Europese Netwerk-corridors en de drukke spoortrajecten is uitgerold. Volgend jaar start de aanbesteding van de installatie in het treinmaterieel.

Marieke van Gompel

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

2 reacties op “‘Slimme aanpak projecten ERTMS voorkomt personeelstekort’”

Kan iemand uitleggen wat ERTMS level 1 en 2 is?
Ik ken alleen ETCS level 1, 2 en 3!

Eelco Schrik|16.09.15|00:07

ERTMS definieert het Traffic Management Systeem, ETCS het Train Control Systeem. ERTMS handelt daarmee over de beheersing van het gehele spoorse vervoerssysteem, waar ETCS over de boordapparatuur in de trein gaat. ETCS is als zodanig onderdeel van ERTMS. De termen worden overigens vaak door elkaar gebruikt. De Levels 1, 2 en 3 zijn van toepassing op zowel ERTMS als ETCS en definiëren onder andere hoe beveiligingsinformatie tussen het ERTMS walsysteem en het ETCS treinsysteem wordt uitgewisseld.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.