ProRail maakt milieu-impact toegepaste materialen inzichtelijk

ProRail heeft onlangs voor diverse spoorse bouwmaterialen een levenscyclusanalyse (LCA) opgesteld. Hierdoor krijgt de spoorbeheerder inzicht in de milieueffecten van toegepaste materialen, zoals grondstoffengebruik bij productie, toxiciteit, CO2-waarden en de belasting voor het milieu bij sloop van de materialen. Volgens Jeroen Ter Meer, programmamanager duurzaamheid bij ProRail, zijn de effecten van deze materialen op het milieu nu voor iedereen inzichtelijk.

“Duurzaamheid treft de hele spoorsector. Als spoorbeheerder hebben we invloed op het stroomverbruik van vervoerders en op het materiaalgebruik door aannemers”, zegt Ter Meer. “We willen de infrastructuur verder vergroenen. Duurzaam inkopen van grondstoffen en materialen is hierin essentieel.”

Milieueffecten

Voor ProRail is het de eerste keer dat een aantal materialen volledig is beoordeeld op milieu-impact. Voor zestien spoorse materialen zoals spoorstaven, dwarsliggers en bovenleidingen zijn gedetailleerde berekeningen uitgevoerd. “Dankzij de LCA leer je je product beter kennen en kom je te weten waar je de meeste vervuiling veroorzaakt”, verduidelijkt Ter Meer.

De LCA stelt ProRail in staat inzicht te krijgen in de milieukosten van toegepaste materialen. Alle energie- en materiaalverbruik van een product komt in een inventarisatie, van grondstofwinning tot afvalverwerking. Dit wordt vervolgens omgerekend naar milieueffecten, zoals broeikaseffect en toxiciteit.

Duurzaam materiaal

“Sommige materialen lenen zich op dit moment beter om te verduurzamen dan andere”, volgens Ter Meer. “Dwarsliggers bieden veel mogelijkheden, bijvoorbeeld door het gebruik van gerecyclede producten als vulstof bij de productie van beton. Bij Spoorstaven hebben we vooralsnog minder ruimte om te kiezen voor alternatieven vanwege stringente productspecificaties, voorschriften, en dergelijke.”

“We zijn al enkele jaren bezig met duurzaam materiaalgebruik en hergebruik van materialen, maar nu hebben we echt de tools om de milieuwinst inzichtelijk te maken. Openbaar, want de bevindingen komen terecht in de nationale milieudatabase en Dubocalc. Dat laatste is de standaard rekentool in de spoor-, grond-, weg- en waterbouwsector waarmee de duurzaamheidsprestatie van een product of project wordt bepaald.”

Aanbestedingen

ProRail wil nu vooral marktpartijen en aannemers prikkelen om bij aanbestedingen te komen met duurzame voorstellen. Ter Meer: “De inschrijver moet aantonen hoe hij zijn alternatieven berekent. Dat kost meer tijd en inspanning, maar dat verdient zich terug in duurzaamheidswinst.” ProRail kijkt bij aanbestedingen niet alleen meer naar de prijs, maar laat duurzaamheid steeds vaker meewegen. “Afhankelijk van de maatregelen leidt duurzaamheid tot kostenbesparingen of –verhogingen. Bij eerdere projecten bleven duurzame oplossingen binnen het budget. De uitdaging om tot een goed voorstel te komen ligt vooral bij de markt.”

Zo’n vijftien tot twintig projecten van ProRail dit jaar zijn al duurzaam. Wat betreft de toepassing van duurzame materialen ligt de nadruk vooral op niet-spoorse zaken als onderdoorgangen. vanaf 2016 neemt ProRail spoorse materialen op in verduurzamingstrajecten, wat dankzij de LCA mogelijk is. Voor het opstellen van de LCA heeft ProRail gebruik gemaakt van ingenieursbedrijven Search en Movares.

Martijn van Best

Auteur: Redactie

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.