Patrick Buck, ProRail, staatssecretaris Wilma Mansveld, Timo Huges, NS

Het jaaroverzicht 2014 voor de spoorsector

De Nederlandse spoorsector vierde in 2014 op feestelijke wijze het 175-jarig bestaan van het Nederlandse spoor. Er werd flink gewerkt aan het spoor, met de oplevering van veel prachtige stations als eindresultaat. 2014 was een jaar waarin de sector zijn plannen presenteerde in de Lange Termijn Spooragenda en nieuwe contracten werden afgesloten met NS en ProRail. Maar ook een jaar van  teruglopende budgetten en onzekerheid in de sector.

Meer dan 42.000 bezoekers namen in oktober zes dagen een duik in de wereld van het spoor tijdens de SpoorParade Amersfoort. Dit eenmalige themapark werd georganiseerd door 60 spoorbedrijven om het 175-jarig bestaan van het spoor in Nederland te vieren. Ook werden er allerlei andere activiteiten door het gehele land georganiseerd rondom het jubileumjaar.

Staatssecretaris Mansveld heeft afgelopen jaar bekendgemaakt het Europese beveiligingssysteem ERTMS Level 2 in eerste instantie op de Trans Europese Netwerk-corridors en de drukke spoortrajecten uit te rollen. Het systeem zal naar verwachting in 2020 in alle treinen zijn ingebouwd. Vanaf 2030 moeten de drukst bereden spoorlijnen van ERTMS zijn voorzien. De spoorsector discussieert volop mee over de keuze voor de invoering.

Opheffing Keyrail

In 2014 werd bekendgemaakt dat Keyrail, de exploitant van de Betuweroute, wordt opgeheven. Spoorbeheerder ProRail neemt het beheer van de goederenspoorlijn tussen de Rotterdamse haven en Zevenaar op 1 januari 2015 over. Daarmee komt een lang gekoesterde wens van de spoorgoederenvervoerders uit die er al langer voor pleitten om al het infrastructuurbeheer voor Nederland in één organisatie onder te brengen.

ProRail heeft op dit moment al vijftig procent van de aandelen van Keyrail. Het Havenbedrijf Rotterdam bezit 35 procent en het Havenbedrijf Amsterdam heeft een belang van 15 procent. De zestig medewerkers van Keyrail gaan vanaf volgend jaar bij ProRail werken.

Lange Termijn Spooragenda

In 2014 wordt bekend dat ProRail intensiever gaat samenwerken met Rijkswaterstaat zodat zij gezamenlijk weg- en spoorprojecten kunnen aanbesteden en uitvoeren. Dat staat in de Lange Termijn Spooragenda deel 2. Zowel het samenvoegen van ProRail en NS (in één organisatie of onder een nieuwe holding) als het verschuiven van ProRail naar het ministerie is van de baan, is besloten. Staatssecretaris Wilma Mansveld gaat ProRail strakker aansturen en wil dat de spoorbeheerder transparanter wordt over de geleverde prestaties. Dat gebeurt straks via een online dashboard, waarbij ook de prestaties per traject te zien zijn.

Marion Gout kondigde in april plotseling haar vertrek aan als president-directeur van ProRail. Zij stond drie jaar aan de leiding van het spoorbedrijf. In de Lange Termijn Spooragenda is afgesproken dat ProRail onder strakkere regie komt van het ministerie. Deze belangrijke wijziging in de aansturing heeft ertoe geleid dat Gout haar functie neerlegde. De spoorbeheerder blijft volgens het ministerie in de toekomst wel als een zelfstandige organisatie opereren.

Werkgelegenheid

De spoorsector worstelt met onduidelijkheid over de uitgaven die ProRail heeft gereserveerd voor grote onderhouds- en nieuwe spoorprojecten. Zij vragen om openheid over de conditie van het spoor met betrekking tot de vernieuwingswerkzaamheden. Ook dient de spoorbeheerder de verwachte levensduur van onderdelen van het spoor in kaart te brengen, vinden zij.

Ook maken spoorbedrijven en vakbonden zich zorgen over de werkgelegenheid. Doordat het werk afneemt en bijna volledig geconcentreerd wordt in de zomerperiode, zal het steeds moeilijker worden om het werk in de spoorsector interessant te houden voor hoogopgeleide vakmensen, vrezen zij.

PGO-contracten

Spoorbeheerder ProRail is in 2014 verdergegaan met de uitrol van Prestatie Gericht Onderhoud. Zij deed dat door nieuwe contracten af te sluiten voor Asset Rail, Strukton Rail, BAM Rail en VolkerRail. Op dit moment verloopt het onderhoud in elf contractgebieden verloopt nu via de PGO-methode (openbare aanbesteding). In de resterende gebieden is op dit moment nog sprake van de klassieke OPC-methode (geen concurrentie). Die gebieden worden tot 2018 aanbesteed.

Nieuwe stations schoten als paddenstoelen uit de grond in 2014, zoals in Breda, Rotterdam, Arnhem en Nijmegen Goffert. Daarnaast maakte het ministerie bekend dat Nederland er tot 2028 maximaal 22 nieuwe treinstations bij krijgt. In Delft worden de eerste testritten gemaakt door de nieuwe spoortunnel. De spoortunnel in Delft is 2,3 kilometer lang en loopt dan dwars door Delft.

Vierde spoorpakket

Het Europees Parlement stemde begin 2014 tegen het voorstel om het Nederlandse spoor op te knippen om concurrentie op het spoor verder mogelijk te maken. Het parlement wilde aanvankelijk het hoofdrailnet beperken tot maximaal 65 procent van het nationale spoor. Het aangenomen voorstel van de christendemocratische fractie in het Europees Parlement voorkwam dat het spoor wordt opgeknipt in verschillende delen. Het hoofdrailnet maakt nu 80 procent uit van het Nederlandse spoor.

Ook stemde het Europees Parlement tegen de gedwongen scheiding tussen de infrastructuurbeheerders en spoorwegmaatschappijen, waardoor bijvoorbeeld Deutsche Bahn en SNCF niet hoeven te worden opgesplitst. In Nederland is een strikte scheiding tussen de infrastructuurbeheerder en vervoerder al doorgevoerd.

Samenwerking

Vervoerder NS en spoorbeheerder ProRail eindigden het jaar door gezamenlijk het glas te heffen. Zij ondertekenden samen met staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu de nieuwe contracten voor de komende tien jaar. De spoorbedrijven beloven de lat hoger te leggen en beter samen te werken, ook met andere vervoerders. Mansveld zal de teugels strakker aantrekken om de ondernemingen hieraan te houden.

Marieke van Gompel

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten bij het zoeken naar de waarheid in de spoorsector.

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding ‘eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.