Treinramp Harmelen

Tentoonstelling over treinramp Harmelen tijdens Maand van de Geschiedenis

Schenker Henri Tordoir met snelheidsmeterSpoorwegmuseum / Flickr

Het Spoorwegmuseum in Utrecht blikt tijdens de Maand van de Geschiedenis in oktober terug op de grootste treinramp uit de Nederlandse geschiedenis. De tentoonstelling ‘Treinramp Harmelen’, over de frontale botsing tussen twee treinen in Harmelen in 1962, is tot en met 30 oktober 2022 te zien. Maar wat gebeurde er eigenlijk precies op die mistige dag zestig jaar geleden? En hoe is het nu, decennia later, gesteld met de veiligheid op het spoor?

Op maandag 8 januari 1962 botsten in dichte mist bij het Utrechtse Harmelen twee treinen frontaal op elkaar. Er vielen 93 doden en 52 passagiers raakten gewond. Tot op de dag van vandaag is de treinramp in Harmelen de grootste treinramp uit de Nederlandse geschiedenis. Hoewel er op die 8 januari een dichte mist hing, werd het ongeluk veroorzaakt door een menselijke fout. Ten tijde van het ongeluk werd er al geëxperimenteerd met het treinbeïnvloedingssysteem ATB, maar dit was nog niet ingebouwd op het spoor bij Harmelen noch in de betrokken treinen.

Treinramp Harmelen

Bij het ongeval waren twee treinen betrokken. De eerste was stoptrein 464 (Rotterdam–Amsterdam). Deze trein vertrok omstreeks 09.15 uur uit Woerden met naar schatting 180 passagiers aan boord. De trein bestond uit twee treinstellen (700 en 297) met in totaal zes rijtuigen van het type Mat ’46. De tweede betrokken trein was sneltrein 164 (Leeuwarden-Rotterdam) en had ongeveer 900 inzittenden aan boord. Het betrof een locomotief met 11 rijtuigen van het type plan E en Mat ’24 rijtuigen.

Treinramp Harmelen

De machinist van de sneltrein zag bij Harmelen een rood sein en zette de remmen in werking. Toch kon hij met een snelheid van 107 kilometer per uur niet voorkomen dat de sneltrein frontaal op de stoptrein botste. Het treinongeluk werd door de overheid aangemerkt als nationale ramp. Vrijdag 12 januari 1962 werd uitgeroepen tot dag van nationale rauw. Vijftig jaar na dato, op 8 januari 2012 werd door Pieter van Vollenhoven een monument onthuld ter nagedachtenis aan de slachtoffers.

Zestig jaar verder

Onlangs ontspoorde er nog een trein bij Weert in Limburg waarbij geen gewonden vielen. Treinongelukken en ontsporingen komen weleens voor in Nederland, maar dergelijke incidenten komen zeer weinig voor, blijkt uit cijfers die SpoorPro heeft opgevraagd bij ProRail.

“Het klopt inderdaad dat een ontsporing van een trein heel zelden voorkomt. In de afgelopen 10 jaar spreken we in totaal van 17 ontsporingen”, aldus ProRail. Daar aan toevoegende dat de ontsporing van de trein bij Weert daarin niet is meegeteld. Volgens ProRail zijn de meeste ontsporingen het gevolg geweest van een aanrijding met een voertuig op een overweg. Dat was tienmaal het geval. Eenmaal was er een aanrijding met een object waardoor een trein ontspoorde.

Voor een overzicht van alle treinrampen uit de Nederlandse geschiedenis kun je hier klikken.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Kenneth Steffers

Kenneth Steffers is (politiek) verslaggever, journalist en redacteur voor SpoorPro.nl

1 reactie op “Tentoonstelling over treinramp Harmelen tijdens Maand van de Geschiedenis”

Illya Vaes|03.10.22|14:19

Het nieuws viel velen wel rauw op het dak, maar het was toch echt nationale rouw met “ou” :-(

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.