Alle spoorgegevens digitaal op één plaats met SpoorData

De details van een gestoord spoorobject bekijken nog voor het betreden van het spoor, het logistieke planproces veel eerder bedienen met informatie over het toekomstige spoor en met een trein door een station rijden waarvan de sporen nog niet eens zijn aangelegd. Dat is allemaal mogelijk met SpoorData, waar alle relevante gegevens over het spoor zijn gedigitaliseerd en waar alle spoorbedrijven met een simpele druk op de knop bij kunnen.

ProRail werkt nu ruim een jaar aan SpoorData, een programma waarin alle beschikbare data over het Nederlandse spoor door de spoorsector gezamenlijk correct, actueel en eenduidig is vastgelegd en met elkaar gedeeld. ProRail is met het programma SpoorData gestart omdat de beschikbare informatie over spoorobjecten in de praktijk niet altijd correct bleek te zijn, vertellen programmamanager Raymond Soeters en ITC Manager Lars Vriesendorp van ProRail.

“SpoorData bestaat uit meerdere projecten, die er voor moeten zorgen dat alle spoorse partijen informatie over het spoor of wijzigingen daarin op dezelfde manier registreren en aan elkaar beschikbaar stellen. Zo kan iedereen hier direct gebruik van maken in zijn bedrijfsvoering. Via de website www.spoordata.nl wordt de informatie straks met alle belanghebbende partijen gedeeld.”

Betrouwbaarder spoor

SpoorData draagt volgens ProRail bij aan een betrouwbaarder spoor. “Door een hoge kwaliteit van gegevens over bijvoorbeeld een wissel te kunnen combineren met de actuele conditie van het wissel, haar storingshistorie en het geplande en gerealiseerde onderhoud kan preventief onderhoud tijdig worden ingepland en kunnen we daarmee meer storingen voorkomen”, legt Soeters uit. “Als er zich dan een storing voordoet, kunnen we deze sneller verhelpen omdat alle relevante informatie over het wissel – denk bijvoorbeeld aan de storingshistorie en de technische handleiding – ter plekke beschikbaar is.”

SpoorData bevat twee vormen van data. De statische kant betreft de configuratiedata van spoorobjecten, zoals bijvoorbeeld de locatie, de functie en de fysieke kenmerken van wissels en es-lassen. De dynamische kant van de data beslaat de sturingsdata van de spoorobjecten, waaronder de onderhoudsdata, de conditie van het spoor, storingen en de registratie van inspecties.

Innovatieve oplossingen

ProRail werkt er in het programma aan om alle nieuwe data in één keer goed vast te leggen en maakt een eenmalige correctieslag over de al bestaande data van de infrastructuur. De spoorbeheerder gebruikt daarbij innovatieve oplossingen zoals ‘digitaal schouwen’: via een meettrein de data van de infra registreren en confronteren met de achterliggende databases.

Tijdens de correctie van de gegevens neemt ProRail ook de wijze van informatie-aanlevering door de diverse partijen nog eens onder de loep. “We kwamen er namelijk achter dat niet iedereen gegevens op dezelfde wijze invoerde, waardoor er soms afwijkingen zijn ontstaan”, zegt Soeters.

Eén taal

Voorheen beschikten alle partijen over hun eigen gegevens. Lars Vriesendorp: “Wij gieten alle data in één jas, waardoor alle partijen zich op dezelfde bron baseren. We spreken één taal af, het Informatiemodel Spoor, en we delen informatie allemaal op dezelfde manier.”

“Om de eenduidigheid te bevorderen hebben we in sommige gevallen datasets kleiner gemaakt en de invoer van nieuwe data vereenvoudigd. Zo krijg je bijvoorbeeld een foutmelding als je voor een bepaalde combinatie kiest. Zo zou je, als je bij het opvoeren van een nieuw object voor een houten dwarsligger kiest, een foutmelding kunnen krijgen omdat dat type niet meer is toegestaan.”

3D-wereld

Voor de aanbesteding van de onderhoudsgebieden is het erg belangrijk dat alle partijen over dezelfde informatie beschikken, vertelt Soeters. “Er is een stevige concurrentie tussen de verschillende onderhoudsaannemers. Daarom is het belangrijk dat er een ‘level playing field’ is. Als iedereen dezelfde informatie heeft over de toestand van het spoor, dan kunnen alle partijen een goede bieding doen. De spooraannemers hoeven voortaan niet meer het spoor in, om te kijken naar de omvang en de staat van de infra.”

Vriesendorp: “Waar we uiteindelijk heen willen is een 3D-wereld van het spoor, overeenkomstig de principes van Bouwwerk Informatie Management (BIM). Daarin werken alle partijen in een infraproject samen in een digitale 3D projectomgeving en wisselen zij informatie uit volgens open informatiestandaarden. De ene partij ontwerpt bijvoorbeeld de ondergrondse infra, zoals kabels en leidingen en een andere partij werkt in hetzelfde model aan het bovengrondse ontwerp.”

Kortere doorlooptijd

Door het combineren van deze verschillende werelden heeft elke ontwerper eerder zicht op het ontwerp van anderen, praat hierover mee, kan hier eenvoudig op voortborduren en is in staat om eerder met zijn werk aan te vangen. Volgens ProRail komt hierdoor een ontwerp in minder iteraties tot stand, komen herstelacties minder vaak voor en krijgen projecten een kortere doorlooptijd. “Wat we nu al hebben gedaan is dat we machinisten in een 3D wereld door de spoortunnel in Delft hebben laten rijden, nog voordat deze operationeel was. Zij konden van tevoren al aangeven of de seinen in het ontwerp op de juiste plek stonden,” legt Vriesendorp uit.

Soeters: “We kunnen een stuk opschuiven in de tijd naar hoe het spoor er in de toekomst uit komt te zien. We noemen dit de ‘foto van de toekomst’, waarbij we al vijf jaar voor indienststelling de data over de toekomstige infrastructuur meenemen in het logistieke planproces. Daardoor draagt SpoorData eraan bij om het logistieke plan en de planning van de treinvrije perioden in minder iteraties en met minder herstelacties op te stellen”.

Marieke van Gompel

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.