Lege Eurostar-trein naar Brussel

Mobiliteit na corona: vijf megatrends bieden kansen voor het spoor

Bron: EurostarJo/Twitter

De coronapandemie biedt de internationale spoorsector een uitgelezen kans om zijn concurrentiepositie te verbeteren en het marktaandeel te vergroten. Dat concluderen de internationale spoororganisatie UIC en onderzoeksbureau Roland Berger in een toekomstvisie waarin vijf megatrends schetsen hoe de mobiliteit er in 2035 uitziet.

De organisaties stellen vast dat het spoorvervoer zich tijdens de pandemie bijzonder veerkrachtig heeft getoond en een “essentiële dienst voor de samenleving” is gebleken. Hoewel de langetermijneffecten op het vervoersgebruik en de economie onzeker blijven laat de crisis volgens UIC en Roland Berger vijf megatrends zien die kansen bieden voor de spoorsector.

1. Remote werken

De eerste megatrend is remote werken. De opkomst van nieuwe manieren van werken zoals meer werken op afstand en een afname van het woon-werkverkeer hebben het mobiliteitsgedrag veranderd. Dit kan mogelijk resulteren in een vermindering van de drukte in stedelijk gebied.

Het wantrouwen van reizigers ten opzichte van het openbaar vervoer zal volgens de organisaties de komende jaren afnemen. Recreatief reizen zal daarnaast vanaf 2022 weer toenemen als coronamaatregelen worden opgeheven.

2. Publieke financiering van het spoor

De tweede megatrend is publieke financiering van het spoor. Investeringsprogramma’s zijn uitgerold om het verminderde aantal treinreizigers te compenseren en om te investeren in toekomstige spoorcapaciteit. Deze week werd onder meer bekend dat de Europese Commissie heeft voorgesteld om de steunmaatregelen voor spoorbedrijven te verlengen tot 30 juni 2022, met de mogelijkheid deze nog verder te verlengen tot 31 december.

In het rapport wordt onder meer China genoemd dat het aantal kilometers spoor tussen 2020 en 2035 van 141.400 kilometer naar 200.000 kilometers wil verhogen. De investeringen in de spoorinfra is in het Aziatische land in het eerste half jaar van 2020 (in totaal 41,7 miljard euro) met 1,2 procent gestegen ten opzichte van dezelfde periode in het jaar daarvoor. Ook de Europese Commissie investeerde in 2020 zo’n 1,6 miljard euro in 55 projecten, waaronder Rail Baltica en een spoorlijn tussen Lyon en Turijn.

3. Zorgen over het klimaat onder reizigers

Zorgen van reizigers over de klimaatveranderingen en de gevolgen daarvan voor de maatschappij zullen volgens de organisaties een grote impact hebben op de mobiliteit wereldwijd en een positief effect hebben op het spoorvervoer. Dit heeft als gevolg dat er meer treindiensten worden ontwikkeld als tegengewicht voor de luchtvaart, waarbij het aantal nachttreinen en hogesnelheidstreinen zal toenemen. Verder zal het openbaar vervoer in stedelijk gebied verder uitbreiden en het reizen in privé-auto in steden verminderen.

4. Liberalisering van het spoor in de EU

UIC en Roland Berger stellen vast dat de liberalisering van het spoor in de EU vertraagd is, maar niet zal stoppen. De pandemie heeft de grootschalige liberalisering van passagiersdiensten per spoor wat vertraagd doordat minder reizigers de toegang tot de markt heeft verkleind. Dit maakt spoorvervoer minder levensvatbaar en onzekerder voor nieuwe spelers.

De verwachting is echter dat dit in 2025 weer is genormaliseerd. Daarnaast zal verbeterde spoorinfrastructuur ervoor zorgen dat private treindiensten per spoor zullen toenemen, waardoor er een gezonde concurrentie tussen exploitanten zal ontstaan. Dit zal volgens de organisaties leiden tot aantrekkelijkere prijzen voor treinkaartjes en een substantiële toename van het vervoersaandeel per spoor ten opzichte van de luchtvaart.

5. Ontwikkeling van hogesnelheidsinfrastructuur

Door de afnemende aantrekkingskracht van vliegreizen heeft de coronacrisis de waarde van uitbreiding en modernisering van hogesnelheidsnetwerk laten zien. Als deze hogesnelheidslijnen worden gekoppeld aan nationale of lokale vervoerssystemen zal het aantal transportmodaliteiten voor burgers vermenigvuldigen. De organisaties maken de kanttekeningen dat de ontwikkeling van hogesnelheidslijnen nog steeds wordt belemmerd door aanzienlijk hoge kosten (totale kosten circa 9 tot 22 miljoen euro per kilometer).

Deze trend zal er volgens UIC en Roland Berger voor zorgen dat veel reizen over de weg of met het vliegtuig vervangen worden door reizen per hogesnelheidslijn. Op termijn zullen passagiers langere reistijd accepteren, wat de verdere ontwikkeling van lange hogesnelheidslijnen zal bevorderen.

Op 21, 22 en 23 juni zal er tijdens een driedaagse conferentie als onderdeel RailTech Europe worden ingegaan op deze vijf megatrends. Onderwerpen zijn ERTMS, Automatic Train Operation, klimaatverandering en internationaal spoorvervoer op lange afstand

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is journalist van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.