Zelfrijdende trein Betuweroute, bron: ProRail

ProRail wil niet wachten op ERTMS met verder testen Automatic Train Operation

Het is niet nodig om te wachten op de invoering van ERTMS om verder te kunnen experimenteren met Automatic Train Operation (ATO). Dat vertelde projectmanager ATO Rik van den Band van ProRail woensdag in de nieuwsuitzending van SpoorProTV waarbij hij inging op de onderzoeksresultaten van de allereerste ATO-pilot. “Het ERTMS-programma loopt, maar het gaat nog wel even duren voordat we in het merendeel van Nederland ERTMS hebben liggen. Mocht de behoefte eerder aanwezig zijn bij een vervoerder om met ATO te gaan rijden, dan moeten wij daar ook over gaan nadenken.”

Bij de eerste ATO-proef reed een goederenlocomotief van Rotterdam Rail Feeding op en neer op een traject van 100 kilometer dat onderdeel uitmaakt van de Betuweroute. ProRail en RRF, die ook de machinist voor de test leverde, werkten daarbij samen met leverancier Alstom, TÜV SÜD en VolkerRail.

Eerste ATO-proef

“We hebben ongelofelijk veel geleerd van deze allereerste test. Het is een prototype dat gebaseerd is op een metrosysteem, waar ATO al tientallen jaren wordt toegepast. Op heavy rail-spoorlijnen in Nederland is ATO nog nooit toegepast”, lichtte Van den Band toe. “Omdat het om een prototype gaat, voldoet het nog lang niet aan de hoge verwachtingen van een commercieel product. Wij hebben daar gaandeweg de proef mee om leren gaan.”

“De Betuweroute is een ERTMS Level 2-baanvak. Daarbij is het relatief simpel om een koppeling met een ATO-systeem te maken. Het is een afgesloten baan, dus je hebt geen last van de omgeving. Daarnaast is het een hele geschikte baan om testen uit te voeren die geschikt zijn voor goederenvervoer.”

Inmiddels hebben er meerdere proeven met ATO plaatsgevonden op het Nederlandse spoor, onder meer met een reizigerstrein in Groningen. De geleerde lessen uit ieder afzonderlijke test worden volgens de projectleider steeds verwerkt in een nieuw programma. Bij iedere proef worden vervolgens weer andere functionaliteiten beproefd.

Bekijk hier de uitzending terug:

Uitdagingen

Bij de eerste proef op de Betuweroute stond het projectteam voor verschillende uitdagingen, vertelde de projectleider. “We hebben een ATO-systeem geïnstalleerd op een bestaande BR203-locomotief. Omdat het een ouder type is maakte dit het iets lastiger om de installatie uit te voeren. Daarnaast was het een dieseltrein. Dat betekent dat er een reactietijd was tussen de opdracht die werd gegeven door ATO-systeem en het daadwerkelijk reageren van de motor. En dat was wennen.”

Een ander punt waar het testteam tegenaan liep is dat er een snelheidsbegrenzer zit op de locomotief. “Die stond  ingesteld op 98 kilometer per uur, terwijl het ATO-systeem de maximale snelheid wil rijden en dat was 100 kilometer per uur. Onderweg is dat ook weer aangepast.” Alstom leverde volgens de projectleider ‘elke dag en soms meerdere malen per dag’ een nieuwe softwareversie op die zaken die tijdens de proef naar voren kwamen meteen verbeterde.

Dat gebeurde bijvoorbeeld ook voor het vaststellen van de rijkarakteristieken van het voertuig, die in het begin nog niet helemaal goed stonden. “Het was echt ‘trail and error’ bij deze eerste proef. Het is een ingewikkelde trein om met een geautomatiseerd systeem mee te rijden. We hebben steeds gekeken hoe de trein reageerde en op basis daarvan de software weer aangepast.”

ATO-projectmanager Rik van den Band van ProRail
Projectmanager Rik van den Band van ProRail gaf tijdens de uitzending van SpoorProTV uitleg over de onderzoeksresultaten.

Knelpunten

ATO is volgens Van den Band een veelbelovend systeem dat interessant kan zijn voor knelpunten op het Nederlandse spoor, zoals de Schipholtunnel. “De Schipholtunnel ligt op een druk traject en een extra tunnel aanleggen is heel lastig. Dan zou je kunnen gaan nadenken of ATO daar een oplossing zou kunnen zijn.” Maar ook op plekken in Nederland waar vervoerders meer treinen willen gaan rijden, zoals in Groningen, zouden hier volgens hem geschikt voor kunnen zijn.

ProRail werkt ook internationaal aan de ontwikkeling van ATO en trekt daarbij onder meer op met Network Rail, die voor dezelfde uitdagingen staat. “Network Rail ontwikkelt op dit moment de ATO-lijn Thameslink die binnenkort live gaat. Dit is een zeven kilometer lange tunnel in het centrum van Londen wat een flinke bottleneck is in hun netwerk. En alles wat zij daar leren, proberen wij ook mee te nemen.”

Hij wees erop dat er in internationaal verband wordt gewerkt aan standaarden om de koppeling tussen ATO en ETCS mogelijk te maken. ProRail wil echter niet wachten op de invoering van ETCS, onderdeel van het Europese spoorbeveiligingssysteem ERTMS, wachten. “Het ERTMS-programma loopt, maar het gaat nog wel even duren voordat we in het merendeel van Nederland ERTMS hebben liggen. Mocht de behoefte eerder aanwezig zijn bij een vervoerder om met ATO te gaan rijden, dan moeten wij daar ook over gaan nadenken.”

In Groningen werden dit jaar en vorig jaar proeven gereden waarbij een ATO-systeem op een passagierstrein van Arriva werd aangesloten op het beveiligingssysteem ATB-NG (Automatische Treinbeïnvloeding, Nieuwe Generatie) getest. Omdat tijdens de proef is aangetoond dat deze systemen samenwerken, hoeft volgens Van den Band niet te worden gewacht op de invoering van ERTMS.

Nieuwe proeven

Binnenkort vinden er nieuwe proeven plaats in Groningen met een reizigerstrein. Dit keer zal er volgens Van den Band niet met reizigers worden gereden, maar zullen de ritten gericht zijn op beproeven van verschillende technieken. Eerder maakten ProRail en de Belgische spoorvervoerder Lineas al bekend in 2021 proeven uit te gaan voeren met automatisch rangeren.

Lees ook:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten om u de achtergronden bij het nieuws te geven en actualiteiten te duiden. 

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de actie eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

1 reactie op “ProRail wil niet wachten op ERTMS met verder testen Automatic Train Operation”

asierts|24.08.20|18:05

ATB is gewoon onderdeel van het ERTMS. ATB is een van de zgn ‘Class-B-systems’ binnen ERTMS. Kortom: het NL’se spoor is al 100% voorzien van ERTMS, dus daar hoeven we idd niet op te wachten ;)

Men bedoelt uiteraard ETCS-invoering = de nieuwe EU-standaard voor treinbeveiliging & cabinesignalering, ter vervanging van (of in aanvulling op) baanseinen+ATB.

Met een paar (interoperabele dus toegestane) aanpassingen is ons automatisch blokstelsel obv ATB-EG ook geschikt voor ATO. Effe bellen Rick?

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.