Passerende goederentrein station Breda

Minder geluidsoverschrijdingen langs het spoor

Het aantal locaties langs het spoor waar een overschrijding plaatsvond van het geluidsproductieplafond is in 2017 afgenomen. In 2016 ging het nog om 512 overschrijdingen, in 2017 waren het er 458. Verreweg de meeste van die overschrijdingen deden zich voor op het baanvak Zutphen-Winterswijk.

De cijfers zijn afkomstig uit het ‘Nalevingsverslag geluidsproductieplafonds 2017’ van ProRail. De spoorbeheerder is verplicht de geluidsproductieplafonds na te leven en maatregelen te nemen als het geluid door toename van het aantal treinen of door lawaaiigere treinen boven de norm dreigt uit te komen. Ook vereist de Wet milieubeheer dat ProRail er jaarlijks over rapporteert. Wegbeheerder Rijkswaterstaat heeft net als ProRail ook zo’n overzicht gemaakt, maar dan voor de geluidsproductie langs het rijkswegennet. Beide rapportages zijn naar de Tweede Kamer gestuurd.

Achterhaald

In 2017 lagen in totaal 57.067 virtuele referentiepunten om de 100 meter aan weerszijden langs de hoofdspoorwegen, op 50 meter van het spoor en op 4 meter boven lokaal maaiveld. Op elk referentiepunt geeft een geluidproductieplafond de maximale jaargemiddelde geluidproductie door spoorverkeer aan. Overschrijdingen waar ook echt sprake was van meer geluidsproductie zijn goed voor ongeveer 0,8 procent van het totaal aan referentiepunten. Ook de voorgaande jaren bleef het aantal locaties waar overschrijdingen waren beperkt. In 2016 ging het om 512 overschrijdingen, in 2015 om 197, in 2014 om 370 en in 2013 om 310.

Het rapport over 2017 is voor een deel al weer ingehaald door de actualiteit. Op het baanvak Zutphen-Winterswijk, waar het geluid in 2017 nog 337 boven de norm uitkwam, waren in 2018 geen overschrijdingen meer. Dat komt omdat de normen voor 553 meetpunten inmiddels aangepast zijn. Ook legde ProRail raildempers aan op dit traject. Er lopen nog akoestische onderzoeken voor andere baanvakken met meerdere overschrijdingen in 2017: Doetinchem-Gaanderen (51) en Arnhem-Zutphen, ter hoogte van Dieren (22).

Stille treinen en stiller spoor

Om geluidshinder te verminderen of te voorkomen stimuleren het ministerie van Infrastructuur en Waterstat en ProRail vooral de inzet van stillere treinen. Personentreinen zijn al grotendeels stil, bij goederentreinen is nog veel winst te behalen. Wat helpt is onder meer het vervangen van ijzeren door kunststof remblokken bij goederenwagens. Dat scheelt zo’n 5 dB. Vervoerders die wagons inzetten met kunststof remblokken krijgen een korting op de gebruiksvergoeding. Eind 2017 was ruim vijftig procent van de goederenwagons stil.

Een andere manier om geluidsoverlast te bestrijden zijn aanpassingen aan of bij het spoor, zoals het plaatsen van raildempers en geluidsschermen, het slijpen van spoorstaven en het isoleren van woningen langs het spoor.
In Europees verband vindt eveneens afstemming plaats om spoorgoederenvervoer stiller te laten verlopen.

Pilot bestrijding booggeluid

Overigens wordt booggeluid, het hoge snerpende geluid dat soms te horen is een trein door een bocht gaat, nu nog niet meegeteld bij het berekenen van de geluidsproductie van treinen. Er komt een nieuw rekenmodel waarin booggeluid wel wordt meegenomen. Er zijn al wel maatregelen genomen om dit type geluidsoverlast te verminderen. Op vier locaties waar omwonenden veel last hadden van booggeluid (Hilversum, Leiden, Nijmegen en Soest) zijn spoorstaafconditioneringssystemen (SSCS-en) geplaatst. Dat zijn installaties naast het spoor die een biologisch afbreekbaar middel op de rails spuiten dat de wrijving tussen wiel en rails vermindert.

Dit jaar en volgend jaar gaan ProRail en NS een andere manier beproeven om booggeluid tegen te gaan. Dat doen ze door vanuit de trein een middel op de rails te spuiten met hetzelfde effect. Het gaat om wiel-rail-conditionering (WRC). De proef bouwt voort op resultaten uit eerdere proeven met WRC op verschillende regionale lijnen. Deze methode is goedkoper omdat het bijvullen van de installaties langs het spoor, op locaties die soms moeilijk bereikbaar zijn, dan niet meer hoeft.

Auteur: Yvonne Ton

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.