Een ICE-hogesnelheidstrein tussen Berlijn en München, foto: Hollandse Hoogte

‘Verbinding Berlijn-München voorbeeld voor snelle treindienst Berlijn-Amsterdam’

De spoorverbinding tussen Berlijn en München is een mooi voorbeeld voor de snelle treindienst tussen Amsterdam en Berlijn. Dat zegt Jean Koulischer van Alstom, de leverancier van de ERTMS-systemen voor de hogesnelheidstreinen op deze spoorlijn. De reistijd tussen de Duitse steden werd na het openen van de nieuwe spoorlijn in december 2017 verkort van zes naar vier uur, waardoor het aantal reizigers verdubbelde.

Koulischer is bij Alstom als directeur Business Development verantwoordelijk voor spoorbeveiliging in Noord-Europa. Hij was in de afgelopen jaren betrokken bij diverse projecten in opdracht voor Deutsche Bahn. Zo leverde de treinfabrikant on-board units (OBU’s) voor ICE’s die rijden op de verbinding Frankfurt-Brussel, Frankfurt-Parijs, Frankfurt-Wenen en Berlijn-München. De ombouw van de ICE-treinvloot naar ERTMS werd in vier afzonderlijke contracten aanbesteed. Alstom won alle vier de contracten.

Snelle treindienst

De snelle treindienst Berlijn-München, het laatste project voor DB waar Koulischer bij betrokken was, kwam er niet zonder slag of stoot. “Het was een zeer complex project dat al in 1991 startte als Verkeersproject Duitse Eenheid. De complexiteit had deels maken met het versnipperde overheidsstelsel in Duitsland, waardoor in iedere kleine gemeente op het traject vergunningen dienden te worden aangevraagd, met bijbehorende bezwaarprocedures. Daardoor duurde het alleen al tien jaar voordat er überhaupt met de werkzaamheden kon worden gestart.”

“Tussen Oost- en West-Duitsland lag voorheen één spoorlijn waar tussen de 80 en 100 kilometer per uur kon worden gereden”, legt de treinbeveiligingsexpert uit. “De Duitse regering besloot om naast het bestaande spoor een nieuw hogesnelheidsspoor aan te leggen en dit te beveiligen met ERTMS. Met deze aanpassingen was het mogelijk om de snelheid te verhogen tot maximaal 250 kilometer per uur op het nieuwe spoor. Daardoor kon de reis in ongeveer vier in plaats van zes uur kon worden afgelegd.”

Nieuw spoor

Tussen München en Berlijn werd 230 kilometer nieuw spoor aangelegd. Het totale spoortraject is ruim 623 kilometer lang en heeft 27 bruggen en 27 tunnels. Siemens leverde het ERTMS-systeem voor de infrastructuur. Deutsche Bahn koos Alstom voor de levering van de on-board units (OBU’s) voor de treinen. “Het is uitdagend om voor een andere leverancier te kiezen voor de treinen, maar vanwege de ervaring die Alstom had opgedaan met de levering van de ERTMS-systemen voor andere ICE’s, gunde de spoorwegonderneming dit contract in 2014 aan Alstom”, zegt Koulischer.

Het spoorproject ter versnelling van de verbinding München verliep niet geheel vlekkeloos. Door de bezwaarprocedures en de bocht naar Erfurt liep de bouw jarenlang uit. Daarnaast kwamen de totale kosten uit op tien miljard euro, veel duurder dan eerder was ingeschat.

Verdubbeling aantal treinreizigers

Toen de treindienst eenmaal startte konden toch eindelijk de eerste successen worden gevierd, aldus Koulischer. “In de eerste 100 dagen na de start van de treindienst verdubbelde het aantal treinreizigers per trein. Doordat de bezettingsgraad per trein verdubbelde zonder meer treinen in te zetten, bleven de kosten van de trein en het personeel hetzelfde. Tegelijkertijd ontving Deutsche Bahn twee keer zo veel reizigersinkomsten.”

Op de verbinding tussen Amsterdam en Berlijn valt met slimme maatregelen ook veel te winnen, verwacht directeur Alwin van Meeteren van Alstom Utrecht: “Het zou goed zijn om net als tussen Berlijn en München slim nieuw spoor met ERTMS aan te leggen. Op dit moment is er een stuk van 50 kilometer op de route waar maar met 95 kilometer per uur kan worden gereden. Als we op dat stuk een nieuw spoor aanleggen waar onder ERTMS gereden, kan worden betekent dat een enorme tijdswinst.”

Ook het weghalen van de wisseling van de locomotief op de grens en het overslaan van bepaalde stations kan de reistijd volgens hem terugbrengen. “Als Nederland en Duitsland echt de ambitie hebben om mobiliteit te verduurzamen en de de ‘shift to rail’ te realiseren, dan moeten ze voor slimme maatregelen kiezen.”

Lees ook:

Spoorlijn Berlijn-München, bron: Alstom

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en hoofdredacteur van de Bredase vestiging van ProMedia Group.

3 reacties op “‘Verbinding Berlijn-München voorbeeld voor snelle treindienst Berlijn-Amsterdam’”

Pat Rick|21.12.18|11:57

De TGV doet in 4 uur tussen Parijs en Marseille bijna 800 km, terwijl de ICE dan ongeveer 600 km doet. Wellicht is de eerste dan een beter voorbeeld, want dan zou Amsterdam – Berlijn in 3:20 hrs gedaan kunnen worden.

Dan moet er ca. 300 km nieuw HSL spoor komen ongeveer tussen Amsterdam en Bad Oeynhausen: voorbij Hengelo is een boemelstukje van ongeveer 100 km/u richting Munster. Het is belangrijk om afspraken met DB-Netz in beton te gieten en de vergunningenprocedures goed te plannen.

John rdam|21.12.18|13:57

De vergelijking gaat nogal mank in dit blijkbaar kritiekloos overgenomen promotiepraatje van Alstom. De verbinding Berlijn – München loopt buiten de vijf belangrijkste steden langs die lijn door behoorlijk dunbevolkte gebieden waar hetzij een nieuwe HSL is aangelegd, hetzij bestaande lijnen zijn opgewaardeerd naar 200kmh. Dat lijkt me nogal onhaalbaar tussen Amsterdam en Hengelo. Betere kansen waren er voor de HSL-Oost via Arnhem, maar dankzij Tineke Netelenbos is dat project om zeep geholpen.

John rdam|21.12.18|14:21

Feitelijke correcties: Tussen Oost- en West-Duitsland lag niet slechts één spoorlijn. Er waren vóór de val van De Muur in 1989 acht grensoverschrijdende spoorlijnen. Het klopt wel dat tot de opening van de HSL Erfurt – Nürnberg de klassieke spoorlijn (via Jena en Saalfeld) door de bochtige tracering via rivierdalen tussen de bergen geen hoge snelheden mogelijk maakte.
Tussen München en Berlijn werd in totaal niet 230 maar 320 kilometer nieuw spoor gelegd.
De maximum snelheid is 300 km/h.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.