De Siemens Velaro e320 hogesnelheidstrein van Eurostar

Onderzoek: volume luchtvaart beperken, flinke uitbreiding hsl-netwerk

Als de groei van vliegvakanties nog verder doorzet, dan worden de klimaatdoelstellingen van Parijs niet gehaald. Er dient beleid te komen, waarmee het volume en de groei van de reisafstand per vliegtuig wordt beperkt. Daarnaast moet er flink worden geïnvesteerd in het internationale hogesnelheidsnetwerk. Dat concludeert Paul Peeters die op woensdag op dit onderwerp is gepromoveerd aan de TU Delft.

Voor afstanden tot ongeveer duizend kilometer moet volgens Peeters voor alternatieve vervoerswijzen worden gekozen, zoals de trein of een elektrisch voertuig. De wetenschapper ziet veel heil in een flinke uitbreiding van het hogesnelheidsnetwerk. Vanwege de stijgende inkomsten uit kaartverkoop zullen de ticketprijzen volgens hem dalen. Deze week kondigde de brancheorganisatie European Infra Managers (EIM) aan de strijd aan te gaan met de luchtvaart. De organisatie gaf aan dat voor korte trajecten binnen Europa geen vliegtuigen meer moeten opstijgen. Voor deze trajecten dient het voortaan vanzelfsprekend te zijn om de trein te pakken.

Klimaatdoelstellingen

De luchtvaart, voor negentig procent toerisme, ontkomt volgens de onderzoeker niet aan een sterke afname van de groei of zelfs geen groei, als we de klimaatdoelen willen halen. Op de klimaattop in Parijs hebben in 2015 195 landen afgesproken dat zij de uitstoot van broeikasgassen gaan terugdringen. Eén van de afspraken is dat de gemiddelde temperatuur op de aarde niet meer dan twee graden Celcius mag stijgen.

Peeters becijferde in zijn onderzoek dat in het jaar 2100 de wereldbevolking naar verwachting ruwweg negen keer zo veel kilometers aflegt per vliegtuig als in 2015 en de gemiddelde per reis afgelegde afstand zal verdubbelen. Het aandeel van de luchtvaart in de CO2-emissies van toerisme groeit van 50 procent in 2005 naar ruim 75 procent in 2100, terwijl verreweg de meeste reizen per auto worden afgelegd. Toeristen zijn nu verantwoordelijk voor ongeveer vijf procent van alle CO2-emissies, maar dit aandeel zal sterk gaan stijgen.

Maatregelen

De ICAO (International Civil Aviation Organisation) is verantwoordelijk voor het verminderen van de emissies door de internationale luchtvaart. De in 2016 door ICAO aangekondigde maatregelen zullen volgens Peeters echter nauwelijks effect hebben, zo blijkt uit het proefschrift van Peeters.

Naast investeringen in hogesnelheidslijnen en hogere belasting op CO2-uitstoot en vliegtickets, zijn er volgens Peeters additioneel directe volumemaatregelen nodig die de luchtvaart onder het huidige niveau houden. Daarbij kan worden gedacht aan internationale afspraken over een beperking van aan het aantal vluchten op luchthavens. In de huidige discussie wordt te veel verwacht van technologische ontwikkeling in de luchtvaart, maar deze kan nooit de volumegroei compenseren.

Volume luchtvaart beperken

De belangrijkste aanbeveling voor beleidsmakers is volgens Peeters dan ook om beleid te formuleren waarmee het volume van de luchtvaart kan worden beperkt en daarmee de groei van de reisafstand. Het overlaten van het klimaatbeleid voor internationale luchtvaart aan ICAO, zoals nu het geval is, is volgens hem bijna een garantie voor het mislukken ervan.

De ICAO behartigt vooral de belangen van de luchtvaartindustrie, stelt de onderzoeker, waardoor niet valt te verwachten dat de ICAO in staat zal zijn het wereldwijde volume van de luchtvaart te verminderen. Daarom zouden landen ook verantwoordelijk moeten worden voor de emissies van internationale vluchten vanaf hun luchthavens.

Lees hier het volledige onderzoek.

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is de vaste journalist van SpoorPro en hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

2 reacties op “Onderzoek: volume luchtvaart beperken, flinke uitbreiding hsl-netwerk”

John rdam|24.11.17|15:56

In EU verband z.s.m. BTW op vliegtickets en forse accijns op kerosine invoeren.

Eric Struch|27.11.17|18:15

Als we op de lange afstand echt meer (vakantie)reizigers in de trein willen hebben, moeten we niet alleen kijken naar uitbreiding van het hogesnelheidsnetwerk, maar ook naar het nieuw leven inblazen van de nachttrein. Een private partij als EETC heeft jarenlang op commerciële basis autoslaap- en wintersporttreinen laten rijden, maar moest uiteindelijk de handdoek in de ring gooien, o.a. wegens alsmaar stijgende infraheffingen. Nodig is stimulerend i.p.v. ontmoedigend beleid. De infra ligt er al!

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.