ERTMS pilot, Utrecht-Amsterdam

Aanbesteding ERTMS mogelijk vertraagd door Fyra-enquête

De Fyra-enquête dreigt voor vertraging te zorgen in de aanbesteding en contractering van het Europese beveiligingssysteem ERTMS. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu wil dat de aanbevelingen van de parlementaire enquête worden meegenomen in de uitrol van ERTMS. Maar nu is de publicatie van het Fyra-rapport van vóór het zomerreces van dit jaar naar september of oktober verschoven. Ook het aanstellen van specialisten voor het ERTMS-programma heeft vier tot zes maanden langer geduurd dan gepland. Het projectbureau kijkt nu naar maatregelen om de verloren tijd in te halen.

Dat blijkt uit antwoorden van staatssecretaris Mansveld op Kamervragen die zijn gesteld naar aanleiding van de Tweede voortgangsrapportage ERTMS.

Parlementaire enquête

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu wil dat de aanbevelingen van de parlementaire enquête worden meegenomen in de aanbesteding- en contracteringstrategie ERTMS. Omdat het hier ook een groot spoorproject betrof, waarbij verschillende partijen betrokken waren, wil het ministerie dat er wordt geleerd van fouten die in het verleden zijn gemaakt.

ERTMS zal al vanaf 2016 gefaseerd worden uitgerold. Mansveld wil daarom met de Tweede Kamer in debat over in hoeverre de resultaten van de parlementaire enquête moeten worden meegenomen. “Wellicht kan op basis van de aanbevelingen van de enquête eerst een algemene uitspraak gedaan worden over de impact ervan op het programma ERTMS.” Als er tot september of oktober moet worden gewacht op het rapport dan wordt het het een krappe planning voor de aanbesteding- en contracteringstrategie eind dit jaar en projectbeslissingen in 2016, waarschuwt ze.

Aanbesteding en contractering

De bewindsvrouw meldt verder dat het aanstellen van medewerkers voor het ERTMS-programma vier tot zes maanden langer heeft geduurd dan verwacht. Het ministerie, ProRail en NS willen bij de implementatie van het Europese beveiligingssysteem zoveel mogelijk kennis in eigen huis houden. Daarom moesten medewerkers eerst worden vrijgemaakt van lopende projecten. Omdat het vaak om specialistische taken en werkzaamheden ging, duurde dit ‘langer dan gewenst’.

Inmiddels is vrijwel al het benodigde personeel voor de Planuitwerkingsfase aangesteld. Het is nog onduidelijk wat de gevolgen van deze vertraging zijn voor de planning. In de derde voortgangsrapportage ERTMS wordt ingegaan op mogelijke maatregelen om de verloren tijd in te halen.

Kennis spoorsector

“Tot nu toe zijn er slechts een aantal baanvakken uitgerust met ERTMS. De kennis van en ervaring met ERTMS in de Nederlandse sector is mede daardoor beperkt onder medewerkers.” Het is daarom van belang dat ProRail, NS, het ministerie en de rest van de spoorsector deze kennis verder opbouwen, vindt Mansveld.

Hoewel de bemensing met externe medewerkers wellicht voor een snellere invulling van de vacatures had kunnen zorgen, is volgens haar bewust gekozen niet met raamcontracten met externe partijen te werken. Het is volgens Mansveld belangrijk dat ProRail, NS en het ministerie eigen kennis over ERTMS opbouwen aangezien zij het vervoerssysteem met ERTMS zelf moeten gaan exploiteren. Op dit moment is al zo’n dertig procent van de medewerkers inhuur.

Programmabureau ERTMS

In Utrecht is begin dit jaar een programmabureau geopend waar medewerkers van ProRail, NS en het ministerie gezamenlijk werken aan de voorbereiding van de uitrol van ERTMS. Eerder werkten zij vanuit een tijdelijke programmalocatie bij ProRail, maar zij hebben nu een eigen kantoor op het Jaarbeursplein. Dit bureau wordt geleid door programmadirecteur ERTMS Wim Fabries van het ministerie.

Mansveld meldt dat de eerste geluiden over dit gezamenlijke bureau positief zijn. “De betrokken medewerkers van IenM, ProRail en NS hebben, mede dankzij de gezamenlijke programmalocatie, direct en veelvuldig contact met elkaar. Dat bevordert kennisuitwisseling, transparantie en begrip.” Naast Fabries als programmadirecteur is er ook een onafhankelijke systeemintegrator die toeziet op de samenhang tussen de drie afzonderlijke werkpakketten vervoersysteem, infrastructuur en materieel waar het projectbureau aan werkt.

Hobbels

Voordat het systeem kan worden uitgerold moeten er nog een aantal hobbels worden genomen. Zo wordt er op de HSL Zuid gewerkt aan het verbeteren van het verbindingsverlies voor de TRAXX-locomotieven en de Thalys. Het verlies van de ERTMS dataverbinding tussen de trein en baan kan leiden tot vertragingen en uitval van het treinverkeer. In oktober 2014 zijn er twee belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de infrastructuur die de impact van kortstondig verbindingsverlies, zoals uitval van treinen, beperken.

Ook zijn er nog uitdagingen voor de Level 2-technologie op grote emplacementen, stelt Mansveld. Hierbij speelt de vraag of de GSM-R capaciteit bij een grote aantallen treinbewegingen voldoende is. Op dit moment wordt er in naar de ervaringen in het buitenland hiermee gekeken.

EU-subsidie

Het programma is verder bezig druk bezig met de voorbereiding van een aantal subsidie-aanvragen in het kader van de TEN-T subsidie. Inmiddels is er een aanvraag ingediend voor de aanleg van ERTMS op de lijn Rotterdam-Kijfhoek-Roosendaal. De totale kosten van de ingediende studie is 4,7 miljoen euro. Er kan maximaal 50 procent van deze totale kosten als subsidie worden aangevraagd.

De volgende uitvraag wordt verwacht in de tweede helft van 2016. In deze tweede subsidieronde wil IenM subsidie aanvragen voor concrete projecten zoals de ombouw van het materieel. Het ERTMS-programma heeft een achttal projecten die kandidaat zijn voor EU-subsidie.

ERTMS

Het nieuwe Europese beveiligingssysteem is de opvolger van de huidige ATB-systeem (Automatische Treinbeïnvloeding). In Nederland zijn momenteel een aantal trajecten voorzien van ERTMS. Het gaat om de HSL-Zuid, de Betuweroute (inclusief Havenspoorlijn, emplacement Kijfhoek en Zevenaar-grens), Amsterdam-Utrecht en de Hanzelijn. Al deze trajecten zijn voorzien van ERTMS Level 2, behalve Kijfhoek en de Havenspoorlijn (beide Level 1). Op Amsterdam-Utrecht, Kijfhoek en de Hanzelijn ligt ERTMS naast ATB in de infrastructuur, op de andere trajecten ligt alleen ERTMS.

Het ministerie heeft 2,57 miljard euro vrijgemaakt voor de uitrol van ERTMS op het Nederlandse spoor. Omdat dit onvoldoende is voor het gehele spoornet, is er gekozen om in eerste instantie alleen de drukst bereden spoorlijnen met ERTMS Level 2 uit te rusten. In een later stadium wordt het systeem dan mogelijk over andere spoorlijnen uitgerold.

Download hier de Tweede Voortgangsrapportage van het Programma ERTMS.

Marieke van Gompel

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.