Een Intercitytrein op station Rotterdam Centraal

NS lijdt miljardenverlies door coronacrisis

NS heeft in 2020 vanwege de coronacrisis een fors nettoverlies geleden van 2,6 miljard euro. Een groot deel daarvan is te wijten aan bijzondere waardeverminderingen en een voorziening voor verlieslatende contracten ter grootte van 2,3 miljard euro. De spoorvervoerder spreekt donderdag bij de presentatie van de jaarcijfers van een “financieel dramatisch jaar”.

Het operationeel verlies over 2020 bedraagt 111 miljoen euro. Zonder vergoeding vanuit de Nederlandse en Britse overheid zou dit 2,3 miljard euro hoger hebben gelegen. “Voor het in stand houden van de dienstregeling van dit jaar en de nieuwe dienstregeling in 2022 en daarna hebben we – gezien de lagere reizigersaantallen – nieuwe financiële afspraken nodig. Dit ondanks het besparingsprogramma van 1,4 miljard euro dat NS in de periode tot en met 2024 doorvoert”, aldus president-directeur Marjan Rintel.

Zwaar verlieslatende concessie

De donkerrode cijfers zijn het gevolg van de lage reizigersaantallen vorig jaar en lagere prognoses voor de komende jaren. De Nederlandse hoofdrailnetconcessie is volgens NS tot en met 2024 zwaar verlieslatend. Door deze verwachte verliezen zag de vervoerder zich genoodzaakt tot een bijzondere waardevermindering van 1,6 miljard euro voor de HRN-concessie. Dat neemt niet weg dat op lange termijn investeringen in het spoor nodig zijn om Nederland bereikbaar te houden, benadrukt Rintel.

NS vervoerde vorig jaar slechts 580.000 reizigers, ruim 55 procent minder vergeleken met het recordjaar 2019. De omzet kwam vorig jaar uit op met 6.601 miljoen euro. Dat is vrijwel evenveel als vorig jaar, maar 30 procent van deze opbrengsten betreft de beschikbaarheidsvergoeding van de Nederlandse en Britse overheid. Vanuit Nederland ontving NS 818 miljoen euro, de Britse overheid betaalde 1.195 miljoen.

Het nettoverlies uit Nederlandse activiteiten komt uit op 1,7 miljard euro. De vervoersopbrengsten in Nederland daalden met 42 procent tot ruim 1,5 miljard euro. De opbrengst van exploitatie van stations daalde met 32 procent tot 376 miljoen euro. Deze daling is voornamelijk het gevolg van lagere opbrengsten uit retailactiviteiten en de OV-fiets en financiële tegemoetkoming aan huurders. In het Verenigd Koninkrijk realiseerde NS met Abellio een nettoverlies van 615 miljoen euro, in Duitsland kwam dit uit op min 127 miljoen.

Prestatie-indicatoren

Door de lagere reizigersaantallen zijn de prestaties over 2020 moeilijk te vergelijken met die van 2019, aldus NS. Voor zover prestatie-indicatoren konden worden gemeten, zijn wel de bodemwaarden gehaald. Vanwege de coronacrisis rapporteert NS geen streefwaarden over 2020. De reizigerspunctualiteit op het HRN lag op 93,5 procent (92,6 procent in 2019) en de zitplaatskans in de spits betrof 97,3 procent (94,9 procent in 2019).

“Dit is het hoogste sinds de start van de metingen, maar we beseffen ons dat beide scores sterk beïnvloed zijn door de lage reizigersaantallen”, aldus de vervoerder. De punctualiteit op het HSL-traject kwam uit op 85,2 procent (83,4 procent in 2019). De klanttevredenheid kon niet worden gemeten omdat het onderzoek hiernaar moest worden stilgelegd na de uitbraak van het coronavirus. Wel kon worden onderzocht dat ruim 79 procent van de reizigers positief was over de stations.

Bezuinigingen

NS verwacht op zijn vroegst pas in 2025 weer de reizigersaantallen van voor de coronacrisis te evenaren. Dat betekent dat de vervoerder in vijf jaar tijd 4,7 miljoen euro aan inkomsten misloopt. Om het treinkaartje betaalbaar te houden en noodzakelijke investeringen te kunnen blijven doen, wordt 1,4 miljard euro bezuinigd. Zo worden circa 2.300 arbeidsplaatsen geschrapt, zonder dat er gedwongen ontslagen vallen. Het investeringsniveau wordt met 30 procent gereduceerd. NS stelt voldoende extra financieringsmogelijkheden te hebben om de continuïteit in 2021 te garanderen.

In 2019 behaalde NS nog een nettowinst van 215 miljoen euro. De vorige keer dat NS het jaar afsloot met rode cijfers was in 2013. Het verlies van 43 miljoen euro was zeven jaar geleden vooral te wijten aan flinke afschrijvingen en voorzieningen in verband met de Fyra-treinen.

Onderwerpen: , ,

Auteur: Dylan Metselaar

Dylan Metselaar is de vaste redacteur van OVPro.nl en schrijft ook regelmatig voor andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.