Hoofdkantoor van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), foto: ANP

Snelste krimp economie sinds dieptepunt financiële crisis

De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal als gevolg van de coronacrisis met het snelste tempo gekrompen sinds het dieptepunt van de financiële crisis in 2009. Dat is opvallend, omdat alleen in de twee laatste weken van maart een lockdown was in Nederland. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Volgens de eerste berekening van het CBS is het bruto binnenlands product (bbp) in het eerste kwartaal van 2020 met 1,7 procent gekrompen ten opzichte van een kwartaal eerder. Ten opzichte van het eerste kwartaal 2019 was de omvang van het bbp 0,5 procent kleiner. Dat is de grootste krimp na het eerste kwartaal van 2009, toen het bbp met 3,6 procent daalde ten opzichte van een kwartaal eerder. Met de krimp komt een einde aan 23 kwartalen op rij met groei. De krimp is vooral toe te schrijven aan de verminderde consumptie door huishoudens.

Laagconjunctuur

Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok van het CBS is medio mei fors verslechterd, meldt het CBS. De economie is in een fase van laagconjunctuur gekomen. Het CBS gebruikt de Conjunctuurklok als hulpmiddel voor het bepalen van de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur. In de Conjunctuurklok van half mei presteren 12 van de 13 indicatoren slechter dan hun langjarige trend. De maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus hebben voor veel indicatoren in de klok vanaf verslagmaand maart grote invloed. Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok betreft een macro-economisch beeld en het gaat volgens het CBS niet in gelijke mate op voor alle huishoudens, bedrijven of regio’s.

Conjunctuurklok CBS

Consumenten- en producentenvertrouwen

Volgens de cijfers van het CBS vertoonde zowel het consumentenvertrouwen als het producentenvertrouwen in april de grootste daling in een maand ooit. Het vertrouwen van producenten en consumenten ligt onder het langjarige gemiddelde. De investeringen in vaste activa lagen 0,9 procent hoger dan een jaar eerder. In het eerste kwartaal van 2020 zijn vooral de investeringen in infrastructuur, bedrijfsgebouwen en machines gegroeid. Daarentegen is er minder geïnvesteerd in vervoermiddelen zoals personenauto’s , vrachtwagens en opleggers.

In het eerste kwartaal van 2020 lag de uitvoer van goederen en diensten op hetzelfde niveau als een jaar eerder. Een kwartaal eerder groeide de uitvoer nog met 3,2 procent. Nederlandse bedrijven hebben in het eerste kwartaal van dit jaar wel meer chemische producten, elektrotechnische machines en apparaten uitgevoerd. De export van transportmiddelen en aardgas was lager dan een jaar eerder.

Consumenten hebben in het eerste kwartaal 1,3 procent minder besteed dan in het eerste kwartaal van 2019. Dit was de eerste daling in zes jaar tijd. In maart kromp de consumptie door huishoudens zelfs met 6,7 procent, terwijl er in de eerste twee maanden van het kwartaal nog een groei was. Consumenten gaven in het eerste kwartaal van dit jaar met name minder uit aan diensten (vooral aan horeca, recreatie en cultuur) en kleding. Aan voedingsmiddelen hebben ze echter meer besteed.

Consumenten- en producentenvertrouwen, bron: CBS

Productie en faillissementen

De gemiddelde dagproductie van de Nederlandse industrie was in maart 2,5 procent lager dan in maart 2019. In de voorgaande maand kromp de productie met 1,3 procent. In de cijfers over de verslagmaand maart zijn de gebeurtenissen rondom het coronavirus nog maar beperkt zichtbaar. Het producentenvertrouwen was in maart nog net positief.

Het aantal failliet verklaarde bedrijven, voor zittingsdagen gecorrigeerd, is in april met 75 gestegen. De trend is sinds september 2018 licht stijgend. In de cijfers over de verslagmaand april zijn de gebeurtenissen rondom het coronavirus nog niet of nauwelijks zichtbaar. Tussen de aanvraag en het uitspreken van een faillissement kunnen enkele weken zitten. Daarnaast is door het kabinet een noodpakket voor economie en banen opgezet om bedrijven zoveel mogelijk te ondersteunen.

Banen

Het totale aantal banen van werknemers en zelfstandigen nam in het eerste kwartaal met 23.000 toe tot 10.773.000. De groei van het aantal banen ten opzichte van het voorgaande kwartaal komt daarmee op 0,2 procent. Dit is volgens het CBS het laagste groeicijfer sinds het eerste kwartaal van 2016. In vergelijking met een jaar eerder zijn er 135.000 banen bij gekomen, een stijging van 1,3 procent. De cijfers zijn inclusief de banen van mensen die vanwege de coronacrisis niet kunnen werken, maar krijgen doorbetaald.

Eind maart 2020 was het aantal openstaande vacatures afgenomen tot 226.000, ruim 60.000 minder dan een kwartaal eerder. Dit is de eerste kwartaalafname in zeven jaar tijd, en bovendien in aantallen de grootste die ooit is gemeten.

Door de afname van het aantal openstaande vacatures liep de spanning op de arbeidsmarkt terug naar gemiddeld 82 vacatures per 100 werklozen. In het vierde kwartaal waren dat er nog 91. In het eerste kwartaal van 2020 daalde het aantal werklozen volgens de ILO-definitie met 39.000 naar gemiddeld 277 duizend. Het gaat om mensen zonder betaald werk die hier recent naar hebben gezocht en direct beschikbaar zijn om aan de slag te gaan. Het werkloosheidspercentage daalde van 3,4 naar 3,0 procent.

Lees meer in ons Dossier over het coronavirus.

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten bij het zoeken naar de waarheid in de spoorsector.

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding ‘eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Onderwerpen: , ,

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.