NS, trein, verkeersleidingspost, Utrecht

Volgend kabinet beslist over toekomst ProRail

Gepubliceerd op 11-04-2017 om 15:44

Pas een volgend kabinet gaat een besluit nemen over de positie van ProRail. De Tweede Kamer heeft dit onderwerp dinsdag ‘controversieel’ verklaard, wat betekent dat het demissionaire kabinet niet verder mag gaan met het uitwerken van de plannen om van ProRail een publieke organisatie te maken. Dit betekent dat het ministerie van Infrastructuur en Milieu alle voorbereidende werkzaamheden hiervan dient te staken.

Het kabinet-Rutte II is ‘demissionair’. Dat betekent dat het kabinet bevoegd is om te regeren, maar in de praktijk alleen de lopende zaken behandelt. Politiek gevoelige onderwerpen komen niet meer aan de orde totdat er een nieuw kabinet is. De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft de positionering van ProRail als controversieel verklaard. De commissie wil ook dat een volgend kabinet beslist over het ‘Toekomstbeeld OV’ van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de provincies, de metropoolregio’s, ProRail en alle Nederlandse vervoerders.

Structuur ProRail

Demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma van het ministerie van Infrastructuur en Milieu wilde van ProRail een zelfstandig bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid (zbo) maken. Ze wil ProRail dichter naar het ministerie toe trekken om zo beter te kunnen sturen op de financiën en prestaties van de spoorbeheerder.

De Tweede Kamer stemde in met de plannen, maar eiste eind december vorig jaar van de staatssecretaris dat ze voorafgaand aan een parlementair akkoord voor de structuurwijziging een zorgvuldiger onderzoek deed naar de gevolgen hiervan. Nog te veel zaken bleven onduidelijk. Er dienen nog diverse vragen van de Tweede Kamer te worden beantwoord naar aanleiding van deze plannen. De gehele spoorsector en diverse rapporten wezen op de kostbare en negatieve gevolgen van het publiek maken van ProRail voor het Nederlandse spoor.

Marktordening spoor

Vrijdag stuurde Dijksma een rapport over de marktordening van het spoor naar de Tweede Kamer. Hierin schetsen onderzoekers Hans van der Vlist (ABDTOP-consultant) en Peter van den Berg (Staatsraad bij de Raad van State) verschillende scenario’s voor de ordening van de spoorsector na 2024. Daarbij is een vergelijking gemaakt tussen onderhandse gunning van het gehele spoorvervoer aan nationale spoorvervoerder NS, openbare aanbesteding het gehele Nederlandse spoorvervoer en hybride varianten hiervan. De eerste twee scenario’s brengen volgens de onderzoekers de meeste risico’s met zich mee.

In het model waar alleen NS op het Nederlandse spoor mag rijden zou het bovendien mogelijk maken om ProRail en NS onder één paraplu te brengen. Het gebrek aan concurrentie brengt daarbij echter het risico met zich mee van een lagere kwaliteit van spoorvervoer en hogere kosten. De kans is groot dat de Tweede Kamer ook dit rapport controversieel verklaart en daarmee de besluiten aan een volgend kabinet overlaat.

Politieke discussie

Hoewel de onderzoekers geen voorkeur uitspreken voor een toekomstig scenario waarschuwen ze wel om de marktordening van het spoor in één klap om te gooien. Het is volgens hen beter om de sterke kanten van het huidige Nederlandse spoorvervoer verder te ondersteunen en de zwakke punten weg te halen. Een ordeningsmodel is een middel om een doel te bereiken en niet een doel op zich, schrijven zij. In de politieke discussie over de ordening wordt dit volgens hen wel eens uit het oog verloren.

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is de vaste journalist van SpoorPro en hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

1 reactie op “Volgend kabinet beslist over toekomst ProRail”

Ronald van Onselen|13.04.17|15:35

De onderzoekers van der Vlist en Van den Berg geven een mooi advies met maatvoering bij marktordening. Controversieel of niet feit blijft dat de spoorgerelateerde belanghebbenden inclusief werknemers tegengestelde deelbelangen hebben die waarschijnlijk nooit tot een gezond evenwicht voor de reiziger en de overheid als subsidiegever zal opleveren. Ons partijenstelsel met minimaal 4 regerende partijen evenmin. Kortom het blijft nog lang tobben.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.