Staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur en Milieu, foto: ANP

OR ProRail: staatssecretaris vaag over nieuwe structuur

Staatssecretaris Sharon Dijksma heeft het personeel van ProRail maandagmiddag niet kunnen overtuigen waarom ze van ProRail een publieke organisatie wil maken en welk doel ze hiermee denkt te bereiken. Dat zegt de ondernemingsraad (OR) na afloop van het bezoek van de bewindsvrouw aan de medewerkers, waarin werd gesproken over het principebesluit om ProRail bij de overheid onder te brengen. Het ging om een besloten bijeenkomst.

Dijksma gaf tijdens het gesprek met het personeel aan dat het principebesluit om van ProRail een publieke organisatie te maken niet ter discussie staat. OR-voorzitter Godelieve Kok van ProRail: “Zij heeft niet duidelijk kunnen maken wat haar probleem nu is en of dat opgelost wordt met deze wijziging. Daarnaast zijn de consequenties van de structuurverandering van ProRail voor ons niet duidelijk. Wij verwachten dat een dergelijke verandering enorm veel tijd en geld gaat kosten. Tegelijkertijd hebben we als organisatie de afgelopen jaren en ook nu nog flink moeten bezuinigen. Dat lijkt niet met elkaar te rijmen.”

Volgens Kok werden de bezwaren ook door het personeel geuit: “De vragen van de aanwezigen waren zeer kritisch. En we zijn weinig wijzer geworden van de antwoorden.”

Structuurwijziging ProRail

De staatssecretaris wil met de structuurwijziging van ProRail meer invloed krijgen op de bedrijfsvoering van ProRail. Achterliggende reden is onder meer dat de portefeuillehouders van het spoordossier bij het ministerie van IenM de afgelopen jaren meerdere malen bij de Tweede Kamer op het matje moest komen vanwege problemen bij de spoorbeheerder, waaronder financiële tekorten bij spoorprojecten. Dijksma verwacht dat als ProRail dichter bij het ministerie staat, ze beter kan sturen op deze problemen. Ook zal de verantwoording aan de Tweede Kamer beter verlopen, redeneert ze.

“De staatssecretaris kon ons niet uitleggen wat ze concreet bedoelt met het ‘meer sturing hebben op ProRail’ en ‘betere verantwoording’. Wij denken dat er in het huidige model genoeg middelen en mogelijkheden zijn om ProRail goed aan te kunnen sturen. Daarvoor is geen omvorming tot een publieke organisatie voor nodig met veel kunst- en vliegwerk dat veel tijd en geld kost. Door de opgelegde bezuinigingen was er veel onrust binnen de organisatie. Er is nu juist weer rust.”

Onderzoeken

De OR-voorzitter wijst erop dat er de afgelopen jaren diverse onderzoeken zijn gedaan naar de verhouding tussen het ministerie en ProRail. “Steeds werd geconcludeerd dat die weliswaar beter kon, maar dat een stelselwijziging daarvoor niet de oplossing was. Oplossingen zouden prima gevonden kunnen worden binnen de huidige inrichting.”

Het kabinet legde in 2009 in antwoord op een advies van de Raad van State uit dat het geen goed idee is om van ProRail een publiekrechtelijke organisatie te maken. “We zouden liever zien dat het budget voor een structuurwijziging wordt ingezet voor het opvangen van de door de staatssecretaris aangegeven tekorten op het spoorbudget en hoogfrequent spoor.”

Dichter bij de politiek

Het gegeven dat ProRail bij een structuurwijziging dichter bij de politiek komt te staan, is volgens de OR geen  verbetering. “Dit brengt meer onrust in de operatie met zich mee. We verwachten dat we meer bezig zullen zijn met brandjes blussen en dat er van onze langetermijnplannen, die de instemming van Dijksma hebben, minder terechtkomt.”

Ook vreest de OR dat de relatie met de vervoerders, reizigers, verladers, bedrijven en overheden achteruit zal gaan, vertelt de voorzitter. “Wat betekent dit voor de relatie met onze stakeholders? Komen we doordat we dichter bij de politiek staan, verder van hen af te staan? We hebben er de afgelopen jaren hard aan gewerkt om deze relaties te verbeteren.” Kok verwijst naar het sectorbrede verzet dat ook reizigers- en verladersorganisaties hebben tegen het kabinetsplan.

Arbeidsvoorwaarden

De OR deelt de zorgen van vakbonden FNV, CNV en VHS dat de arbeidsvoorwaarden van ProRail bij de omvorming tot een agentschap of ZBO met publieksrechtelijke rechtspersoonlijkheid flink zullen veranderen. Er wordt gevreesd dat de cao ProRail wordt ingeruild voor de cao Rijk en het Spoorwegpensioen wordt ingeruild voor het ABP. “We hebben aangegeven dat als de staatssecretaris aan de arbeidsvoorwaarden gaat rommelen, er veel weerstand zal zijn. Medewerkers willen niet naar het ABP, omdat dit een versobering is ten opzichte van het Spoorwegpensioenfonds”, aldus Kok.

Op dit moment voert een onderzoeksgroep met daarin vertegenwoordigers van het ministerie en ProRail een studie uit naar de mogelijke gevolgen van een structuurwijziging. “Het blijft toch wel gek dat je eerst een principebesluit neemt, dat daarover niet te praten valt en pas achteraf in beeld brengt wat de consequenties zijn.”

“We hopen in ieder geval dat alle belanghebbenden de mogelijkheid en voldoende tijd krijgen om op deze onderzoeksresultaten op deze onderzoeksresultaten te reageren.” Staatssecretaris Dijksma gaf tijdens de bijeenkomst aan dat het besluit over de vorm waarin ProRail publiek wordt voor het eind van dit jaar genomen.

Marieke van Gompel

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en adjunct-hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.