Commissievoorzitter, Atje Kuiken

Kamer verdeeld over aanpak problemen op het spoor

Dat er veel moet gebeuren om de problemen in de spoorsector het hoofd te bieden, daar is de Tweede Kamer het wel over eens. Over de manier waarop, zijn de fracties behoorlijk verdeeld. Dat kwam naar voren tijdens een eerste debat dinsdagmiddag over het rapport ‘Wissel op de toekomst’ van de parlementaire commissie onderhoud en innovatie spoor.

Onder leiding van voorzitter Attje Kuiken (PvdA) deed de commissie onderzoek naar de besteding van de spoorbudgetten en de manier waarop de innovatie op het spoor wordt aangepakt. In het rapport, dat in februari werd gepresenteerd, trekt de commissie harde conclusies. Zo ontbreekt het aan regie en visie op het spoor en is de minister te veel gericht op incidenten en de korte termijn. De minister informeert de Kamer bovendien onvoldoende over spoorbudgetten. De commissie is er niet in geslaagd om een goed inzicht te krijgen in de financiële stromen in de spoorsector, maar ze vermoedt dat spooronderhoudsbudgetten gebruikt worden als begrotingsreserve om financiële tegenvallers op te vangen.

Stokpaardjes

“Het rapport leest als een lange motie van wantrouwen over het gevoerde beleid”, aldus PvdA-Kamerlid Jacques Monasch. Hoewel de Kamer de analyse van de commissie lijkt te delen, zijn de Kamerleden het veel minder eens over de gewenste koers voor de toekomst. D66-Kamerlid Kees Verhoeven waarschuwde er al voor aan het begin van het debat. “Elke partij heeft zijn eigen stokpaardjes als het gaat om het spoor. Als we niet uitkijken, krijgt niemand iets.”

Charlie Aptroot van de VVD gaf vorige week in diverse media al een voorzet voor zijn oplossing. Hef ProRail op en breng de organisatie onder bij Rijkswaterstaat. Dat geeft de overheid de zeggenschap terug over het spoor. Ook de SP, PVV en de ChristenUnie zien daar wel wat in. Bepaald geen nieuw idee, bracht Esmé Wiegman (ChristenUnie) nog even fijntjes in herinnering. Het idee was immers al opgenomen in een vorig verkiezingsprogramma van haar partij. De voorkeur van D66 gaat uit naar een variant op dit plan. Verhoeven stelde voor om ProRail onder te brengen in een apart directoraat-generaal, dat een gelijkwaardige positie krijgt als Rijkswaterstaat. “De minister moet de politieke baas worden van ProRail”, aldus Verhoeven.

Minister moet meer sturen

CDA en GroenLinks hebben hun twijfels of ProRail direct onderbrengen bij de overheid veel verbetering brengt. Het is niet gezegd dat het dan allemaal effectiever werkt, waarschuwde Maarten Haverkamp (CDA). “Het risico bestaat dat de overheid dan veel drukker is met het reorganiseren van zichzelf dan met organiseren van het spoor.” Volgens Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) moet los van de constructie die gekozen wordt de minister veel meer sturen en controleren. Het verbaast haar dat minister de Kamer onvoldoende informeert over de spoorbudgetten, zoals de commissie in haar rapport schrijft. Ook zou de minister spoorbudgetten gebruiken als begrotingsreserve en schuiven met budgetten. “Dat riekt naar misleiding van de Kamer.”

Het relatieve lage bedrag dat wordt uitgetrokken voor spooronderhoud is ook een punt dat de Kamer zorgen baart. Van Tongeren: “We zijn het spoor gewoon aan het uitwonen.” De PvdA wil vooral opheldering over de spoorbudgetten. Is het echt zo dat geld dat bestemd is voor het spoor eventueel ook aan wegen wordt uitgegeven?

ERTMS

Over het nieuwe Europese treinbeveiligingssysteem ERTMS was de Kamer tamelijk eensluidend. Net als de commissie vinden de Kamerleden dat er geen reden meer is voor verder uitstel. Snel invoeren is daarom het devies. Ze realiseren zich wel dat dat zeker een aantal jaren gaat duren. En wat moet er dan in de overgangsperiode gebeuren? Moet de overheid bijvoorbeeld even goed blijven investeren in ATB-Vv? Monasch vroeg zich af of Nederland wel klaar is voor een grootschalige uitrol van ERTMS omdat het Nederlandse spoor veel complexer is dan in omringende landen. Het antwoord op die vragen en nog zeker meer dan honderd andere hopen de Kamerleden woensdagmiddag te horen van de commissie onderhoud en innovatie spoor. Later dit jaar volgt dan ook nog een debat met minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu.

Yvonne Ton

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten bij het zoeken naar de waarheid in de spoorsector.

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding ‘eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Yvonne Ton

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.