people-mover-service-op-Birmingham-Airport

Luchthavens lopen voor op spoorsector met ATO

De luchtvaartsector heeft een voorsprong bij de implementatie van Automatic Train Operation (ATO) op de spoorbranche. Op meer dan vijftig luchthavens verdeeld over de wereld liggen geautomatiseerde transportsystemen voor reizigers. Deze systemen zorgen al bijna een halve eeuw voor een snelle verbinding tussen de luchthaventerminals en andere modaliteiten. De treinen zonder bestuurder zijn vergelijkbaar met het spoornet, maar wel met een aantal belangrijke verschillen.

Luchthavens en ATO… op het eerste gezicht hebben ze weinig met elkaar te maken, maar in de praktijk blijkt het tegenovergestelde het geval te zijn. Meer dan vijftig luchthavens maken gebruik van autonome transportsystemen.  Ze zijn ook wel bekend als people movers dankzij de PeopleMover transportation service die tussen 1967 en 1995 werd gebruikt in Disneyland Resort in Anaheim, California. Sommige luchthavens hebben zelfs een netwerk van twee of drie people mover. Binnen de Europese Unie zijn er vijf landen (Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk) waar in totaal op twaalf luchthavens zulke autonome voertuigen rondrijden.

In Amerika zijn veel meer people movers in gebruik (ruim 20 systemen). Het meerendeel bevindt zich in de Verenigde Staten waar deze innovatie werd uitgevonden en voor de eerste keer werd toegepast. In de meeste gevallen rijden de geautomatiseerde people movers op luchthavens op bovengrondse en verhoogde trajecten. Vaak gaat heet om korte trajecten van minder dan een kilometer tot vijf kilometer lang. De netwerken worden meestal bereden door kleine rail- of met rubberen banden uitgeruste voertuigen.

Tekst loopt door onder de foto.

people mover disneyland

Walt Disney PeopleMover, bron: Wikimedia Commons

Van bus naar trein

Zoals eerder beschreven, werd de eerste people mover ingezet als transport attractie sinds 1967. Dit geautomatiseerde vierwagen-railvoertuig vervoerde Disneyland-bezoekers van de attractie naar de andere over een verhoogd spoor. Dit systeem werd ontwikkeld door Walt Disney Imagineering op basis van door autofabriikant Ford ontwikkelde technologie. Twee jaar later presenteerde een ander Amerikaans bedrijf, Westinghouse, zijn eigen concept van de autonome people mover. Vergeleken met de Walt Disney’s PeopleMover, was dit meer een soort bus die over een verhoogd betonnen spoor reed. Als gevolg daarvan kreeg het prototype van Westinghouse de bijnaam Skybus. Waarbij ‘sky’ verwijst naar het verhoogde spoor.  Het Amerikaanse ingenieursbureau deed een voorstel om de nieuwe oplossing in de stad Pittsburgh aan te leggen. Door weerstand vanuit de lokale  politiek is het nooit zo ver gekomen.

Tekst loopt door onder de foto.

People-movers-Tampa-International-Airport

People movers op Tampa International Airport, bron: Wikimedia Commons

De nederlaag in Pittsburgh weerhield Westinghouse er niet van om een nieuwe oplossing te ontwikkelen. In 1971 slaagde de transport divisie van het bedrijf er in om de eerste autonome people mover voor openbaar vervoer te introduceren op Tampa International Airport. Acht geleide treinen met rubberen banden van het type C-100 werden geproduceerd om een snellere toegang tot de terminal van de luchthaven te bieden. Deze voertuigen waren meer trein dan bus, maar hadden wel wielen met rubberen banden. Om die reden worden ze vaak rubber-tyred trains genoemd omdat ze geleid worden door een rail. Al deze factoren vereenvoudigen het gebruik van geautomatiseerde people movers in vergelijking met conventionele treinen op het gewone spoornet. Die hebben immers te maken met een mix van reizigers- en goederenvervoer en veel obstakels en objecten langs het spoor.

Tekst loopt door onder de foto.

Bombardier Innovia APM Frankfurt Airport

Bombardier Innovia APM 100 people movers met rubberen banden op Frankfurt Airport, bron: Fraport

Soorten people movers

Voor Westinghouse, was het project in Tampa een groot succes. Er werden in totaal zes people mover-lijnen aangelegd, waarvan er in de loop van de jaren twee weer zijn verwijderd. Na Tampa werden er people mover- systemen aangelegd op verschillende luchthavens, ook buiten de VS. Andere Amerikaanse bedrijven zoals Rohr en LTV ontwikkelden hun eigen systemen. Desondanks bleef de Westinghouse Transportation Division de voornaamste toeleverancier. Na een reeks van fusies werd dit bedrijf onderdeel van Bombardier Transportation.

In 2008 werden C-100 voertuigen die oorspronkelijk werden gebouwd voor de luchthaven in Tampa vervangen door rollend materieel van het type Innovia APM 100 (ook bekend als CX-100). Later ontwikkelde Bombardier twee nieuwe generaties van deze met rubberen banden uitgeruste voertuigen. De Innovia APM 200 en Innovia APM 300. Dit rollend materieel wordt niet alleen gebruikt voor de people mover netwerken, maar ook voor metro lijnen. Omstreeks het jaar 2000 ging Mitsubishi Heavy Industries de concurrentie aan met Bombardier Transportation door ook people movers te gaan produceren. De door Mitsubishi gebouwde Crystal Mover voertuigen worden onder meer gebruikt op de luchthavens van Washington, Atlanta, Miami, Tampa en Orlando.

Tekst loopt door onder de foto.

Maglev-people-mover-op-Birmingham-Airport

Geautomatiseerde Maglev people mover op Birmingham Airport, bron: Wikimedia Commons

Vanaf midden jaren ’80 verscheen er nieuw soort rollend materieel op de people mover netwerken op luchthavens. Zo werd in 1984 op Birmingham Airport het geautomatiseerde Maglev people mover netwerk in gebruik genomen. In 2003 werd het Maglev systeem vervangen door een kabel-aangedreven automatisch systeem dat werd ontwikkeld door de Oostenrijkse fabrikant Doppelmayr Cable Car. Vergelijkbare kabel-aangedreven oplossingen werden toegepast op de luchthavens van Toronto, Mexico, Doha en Oakland. Momenteel wordt er een kabel-aangedreven systeem aangelegd op de Londonse luchthaven Luton.  In 1991 bouwde Bombardier Transportation een monorail systeem op Tampa International Airport. Dit systeem verbond de hoofdterminal met de parkeergarage voor langparkeerders. Vijf jaar later werd eenzelfde systeem in gebruik genomen op Newark Liberty International Airport om een verbinding te maken tussen de terminal en de vijf kilometer verderop gelegen aansluiting met het hoofdspoornet.

Bent u geïnteresseerd in Automatic Train Operation (ATO)? Dit thema wordt uitgebreid belicht tijdens het Intelligent Rail Summit 2019. Dit vindt plaats op 19 tot en met 21 November in Parijs. Bekijk het volledige programma hier.

Auteur: Mykola Zasiadko

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.