ProRail-directeur John Voppen

ProRail-topman: coronacrisis biedt mogelijkheden om projecten te versnellen

De spoorsector is van een crisissituatie naar een situatie gegaan waarin er weer vooruit kan worden gekeken. Nu de sector zich heeft aangepast aan de coronacrisis, dienen zich ook mogelijkheden aan om projecten te versnellen, meer proeven uit te voeren of op andere manieren te innoveren. Dat zegt directeur John Voppen van ProRail in een video-interview met SpoorPro.

“Het eerste waar we mee bezig waren is zorgen hoe we de treinen konden laten blijven rijden en het ziekteverzuim binnen de perken konden houden”, vertelt Voppen. Dat was in maart nog best wel spannend, omdat er een toename was in het ziekteverzuim onder ProRail-medewerkers. Inmiddels is dit gestabiliseerd naar ruim vier procent.

Dat was volgens Voppen te danken aan de coronamaatregelen die het spoorbedrijf trof. “We zijn met name bij de verkeersleidingsposten ontzettend voorzichtig geweest. Er mocht geen enkel bezoek langskomen, om te voorkomen dat medewerkers daar ziek zouden worden. Daarnaast hebben we een team dat de bovenleiding schakelt over twee locaties kunnen splitsen, in Amersfoort en Utrecht. Dit team bestaat uit medewerkers met een essentiële functie. Als zij ziek worden, dan komt de treincontinuïteit in gevaar. Vandaar dat we er alles aan hebben gedaan om geen enkel risico te lopen.”

Thuiswerken

De ProRail-medewerkers die niet op locatie hoeven te zijn voor hun functie die werken thuis. “We hebben ongeveer 2500 videogesprekken per dag. Ik wissel dat zelf af met gewone telefoontjes, omdat ik dan even een stuk kan gaan lopen. Vorige week hadden we een interactieve sessie met ruim tweeduizend ProRail’ers. Ik vertelde daarbij hoe het met de organisatie gaat en medewerkers konden vragen stellen via de chat. Normaal krijg je het niet voor elkaar krijgen om met zoveel tegelijk in contact te zijn, dus dat was wel bijzonder.”

De medewerkers van ProRail houden de moed erin, vertelt de directeur. “Over het algemeen zijn mensen heel trots dat het ons lukt om in het belang van Nederland door te blijven gaan. Maar er zijn ook mensen die een moeilijke situatie thuis hebben, bijvoorbeeld doordat ze zelf ziek zijn of dat hun partner of iemand in hun familie besmet is met het virus. We moeten veel aandacht voor elkaar hebben en daar roep ik collega’s ook toe op.”

Bekijk hier het video-interview met directeur John Voppen van ProRail:

Goederenvervoer

Het kabinet maakte dinsdag bekend dat de meeste coronamaatregelen met drie weken worden verlengd. Voor de spoorsector betekent dat volgens Voppen dat er wordt doorgegaan op de reeds ingeslagen weg. Dat doet ProRail onder meer door het goederenvervoer te prioriteren. “Het goederenvervoer gaat op een behoorlijk niveau door en dat is belangrijk voor de samenleving. Het reizigersvervoer is afgenomen tot ongeveer tien procent.”

Ondanks de prioritering van het goederenvervoer klinkt er vanuit de sector flink wat kritiek over de staat van de spoorinfrastructuur, met name in de Rotterdamse haven. Daar hebben de vervoerders onder meer last van het verouderde heuvelsysteem op Kijfhoek, de problemen met de blussystemen op Waalhaven Zuid en storingen op Maasvlakte West. De Telegraaf meldde woensdag dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat binnenkort een boete van een ton uitdeelt aan ProRail, omdat de prestatienormen niet zijn gehaald.

Voppen erkent dat er in de Rotterdamse haven problemen zijn met de infra. “Dat vinden de goederenvervoerders niet goed en dat vinden wij ook zeker niet goed”, zegt hij. “We zijn sinds vorig jaar keihard aan het werk om zeventien infraknelpunten op te lossen. Dat is een goed begin, maar er moet nog veel meer gebeuren in de Rotterdamse haven. Daar zitten we bovenop. En we zorgen nu ook dat als er problemen zijn dat de goederentreinen zoveel mogelijk kunnen doorrijden.”

Infra op orde

ProRail is vorig jaar de stuurgroep ‘Infra op orde’ gestart waar goederenvervoerders, de Rotterdamse haven en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat samen prioriteiten stellen. “In deze stuurgroep hebben de goederenvervoerders  een grote stem in wat er moet gebeuren en rapporteert ProRail op een transparante manier terug als er iets in de infra is aangepast. We hebben wekelijkse conference calls waarin we zaken afstemmen. Het is goed om hier de juiste mensen aan tafel te hebben.”

ProRail is daarnaast op dit moment druk bezig met het uitvoeren van het maatregelenpakket voor het spoorgoederenvervoer, aldus Voppen. “Dit maatregelenpakket richt zich niet alleen op de infrastructuur, maar ook de manier waarop we de logistiek organiseren in de haven en de afstemming met bijvoorbeeld Duitsland en andere landen over doorgaande treinpaden. Als er ergens in Europa iets aan de hand is, hoe we sneller om kunnen leiden.”

Doorgang projecten

De coronacrisis biedt ook kansen, zegt de directeur. “Het is ons gelukt om werkzaamheden bij Schiphol naar voren te halen. We zijn nu aan het kijken of we nog meer naar voren kunnen halen. Ook voor de aannemers zijn de werkprocessen aangepast, want in sommige situaties werkten ze toch nog te dicht bij elkaar. De aanpassing van deze processen heeft er in sommige gevallen voor gezorgd dat de buitendienststellingen wat langer duurden dan normaal.”

Daarnaast kijk ProRail ook naar de mogelijkheden om meer proeven uit te voeren of op andere manieren te innoveren. Een goed voorbeeld is volgens Voppen het programma rondom Automatic Train Operation (ATO) waarvoor de afgelopen jaren diverse proeven op het Nederlandse spoor plaatsvonden.

ProRail probeert alle projecten zoveel mogelijk door te laten lopen ook de grotere spoorprogramma’s zoals de  omvorming van ProRail tot zbo en de uitrol van ERTMS. “Minister Stientje van Veldhoven is op dit moment bezig met het wetgevingstraject en ProRail is op dit moment bezig om de organisatie op orde te krijgen. We maken rond de zomer het definitieve besluit om te bepalen of dit is gelukt. Vooralsnog gaan we voor de implementatie in januari 2021.”

Ondanks dat werkzaamheden nog zoveel mogelijk doorgaan, kunnen er door de coronacrisis nog steeds mogelijke knelpunten ontstaan. “Mensen kunnen bijvoorbeeld ziek worden waardoor het werk niet uitgevoerd kan worden. Bij materialen zien we nog geen knelpunten, maar dit monitoren we nauwgezet. Een ander aandachtspunt is de veiligheid op het spoor. Nu er minder treinen zijn, zijn mensen misschien minder voorzichtig op overwegen, maar ik wil ze oproepen om ook nu voorzichtig te zijn.”

Steunmaatregelen

Op Europees en nationaal niveau wordt op dit moment overlegd over mogelijke steunmaatregelen aan spoorvervoerders. ProRail is op dit moment in gesprek met het ministerie over wat de mogelijkheden zijn. “We zien dat de spoorvervoerders het op dit moment moeilijk hebben. Daar waar wij binnen onze bevoegdheid kunnen handelen hebben we de betalingstermijn flink verruimd. Dat biedt even lucht, maar biedt geen structurele oplossing. We zijn nu samen met het ministerie aan het kijken hoe we kunnen zorgen dat al die belangrijke vervoerders het hoofd boven water houden.”

Daarbij kijkt ProRail volgens Voppen naar meerdere opties, waaronder het tijdelijk laten vervallen van de parkeerkosten. De directeur wijst erop dat het ministerie uiteindelijk besluit welke vorm van steunmaatregelen wordt gekozen.

Toekomst

De spoorbeheerder onderzoekt op dit moment ook hoe de 1,5 meter economie er voor de organisatie uit zal zien, als de maatregelen worden versoepeld. “We zijn samen met vervoerders aan het nadenken hoe dat eruit ziet. We zijn aan het nadenken hoe dat er uit zal zien op de stations, op de roltrappen, op de perrons en hoe we dat goed kunnen stroomlijnen. We willen er wel voor zorgen dat het niet te veel op de individuele mensen in de trein terechtkomt om de orde te handhaven. We zien dat de meeste mensen daar heel netjes mee omgaan, maar er zijn ook een aantal mensen die dat niet doen. Ook in het geval van een verstoring moeten we nadenken over hoe we een veilige situatie kunnen handhaven.”

ProRail denkt verder na over hoe het spoorvervoer er na de coronacrisis uit gaat zien, en of dit nog en effect zal hebben op de verwachte reizigersgroei nu mensen gewend zijn om meer thuis te werken. “Ik heb niet de illusie dat we precies kunnen voorspellen wat er na de crisis gaat gebeuren, maar we zijn wel verschillende scenario’s in kaart aan het brengen. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als de reizigersgroei veel langzamer op gang gaat komen? Ik heb wel geleerd als je met allerlei variabelen nadenkt wat dat zou betekenen voor je eigen strategie en product dat dat enorm helpt om te schakelen op het moment dat daar meer duidelijkheid in komt.”

Lees meer in ons Dossier over het coronavirus.

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.