oefening, hulpverleners, Betuweroute, Zevenaar

Wet Basisnet spoor kan treinramp voorkomen

In Nederland worden er diverse maatregelen genomen om een treinramp met gevaarlijke stoffen, zoals die vrijdag in het Belgische Wetteren gebeurde, te voorkomen. Op dit moment ligt het wetsvoorstel Basisnet spoor ter goedkeuring bij de Eerste Kamer. Deze wet moet de risico’s voor het vervoer van gevaarlijke stoffen voor de omgeving nog verder terugbrengen. Of een treinramp zoals die België met deze wet had kunnen worden voorkomen, is nog onduidelijk.

De goederentrein van DB Schenker die vlakbij een woonwijk in Wetteren ontspoorde en ontplofte, reed kort voor de ramp door dichtbevolkte wijken in Zuid-Holland en Brabant. Na de ramp laaide de discussie over het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor opnieuw op. Bij de ontploffing kwamen giftige stoffen vrij en daarbij viel een dode en 49 mensen raakten gewond. Het is nog onbekend hoe de goederentrein heeft kunnen ontsporen.

Basisnet

Secretaris Pehr Teulings van de Commissie Transport Gevaarlijke Goederen: “Wij zagen in Nederland al lange tijd dat er gevaren kleven aan het vervoer per spoor. Zo worden de steden steeds meer vol gebouwd. Er is sprake van oprukkende ruimtelijke ordening. Daardoor ontstaat externe veiligheidsdruk.”

“Daarom besloten we dat er duidelijkheid moest komen over waar het spoorvervoer en waar de ruimtelijke ordening voorrang krijgt. We zijn daar 6 tot 7 jaar mee bezig geweest en we hebben dit in het wetsvoorstel Basisnet Spoor in kaarten vastgelegd”, aldus Teulings.

Risicoplafond

Het wetsvoorstel heeft voor elk spoortraject een risicoplafond voor gevaarlijke stoffen en is in nauw overleg met de spoorsector, gemeentes en provincies tot stand gekomen. Het is gebaseerd op de vervoersprognoses voor de toename van het vervoer van gevaarlijke stoffen voor het jaar 2020. Daarbij is ook rekening gehouden met de bouwplannen rond het spoor.

Teulings: “In het Basisnet Spoor zijn de groeiscenario’s voor het spoor en de ruimtelijke ordening vast gelegd. Daarbij is gekeken naar essentiële corridors en chemische klusters. De gedachte daarbij is dat het vervoer en de bebouwing zo ver mogelijk uit elkaar dienen te liggen.”

Samenstelling treinen

Verder hebben de verladers en vervoerders een paar jaar geleden afspraken gemaakt over de samenstelling van de treinen. Wagons met brandbaar gas worden zoveel mogelijk gescheiden vervoerd van wagons met zeer brandbaar vloeistof. Door deze methode van treinsamenstelling wordt het risico op een gaswolkontploffing zo veel mogelijk beperkt. 

ProRail houdt de samenstelling van goederentreinen bij in een systeem zodat hulpdiensten bij calamiteiten direct kunnen worden ingeschakeld. Treinen mogen niet vertrekken voordat aan de infrastructuurbeheerder is doorgegeven welke stoffen worden vervoerd.

Om de risico’s nog verder te beperken zijn er volgens Teulings nog een aantal infrastructurele aanpassingen nodig, zoals het aanleggen van een spoorboog bij Geldermalsen. “De spoorgoederenvervoerders hebben gezegd dat ze over de Betuweroute willen rijden in de plaats van over de Brabantroute. Maar als we naar het zuiden willen gaan, is het niet handig om over de Betuweroute te rijden. Daarom moet er een spoorboog bij Geldermalsen komen, die aftakt naar het zuiden.” De Betuweroute is een 160 kilometer lange goederenspoorlijn van de Maasvlakte naar de grens met Duitsland. Deze spoorlijn gaat niet door dichtbevolkte woonwijken.

Hotbox-detectie

Een andere maatregel die ontsporingen van goederentreinen moeten voorkomen is de installatie van hotbox-detectie. Teulings: “Hotbox-detectie kan voelen of de assen van treinen te warm zijn. Bij overhitting kunnen ze vastlopen of breken waardoor treinen kunnen ontsporen.” Als de assen te heet worden, dan worden de treinen door het systeem automatisch tot stilstand gebracht.

Woordvoerder Babet Verstappen van ProRail: “In Nederland zijn er op dit moment 18 hotbox-installaties op het spoor. Vijf daarvan zijn geïnstalleerd op het A15 tracé en de Betuweroute. 13 installaties zitten op het gemengde net. In de loop van 2013 worden hier nog 12 hotbox-installaties aan toegevoegd.”

Gevaarlijke stoffen

In Nederland wordt jaarlijks ongeveer 81 miljoen ton gevaarlijke stoffen vervoerd. Hiervan gaat 67,8 miljoen ton over het water, 9,5 miljoen ton over de weg en 3,5 miljoen ton over het spoor. Over het Nederlandse spoor rijden dagelijks duizenden treinen. Ongeveer tien procent daarvan zijn goederentreinen. Circa tien procent van de goederen die per spoor worden vervoerd valt in de categorie gevaarlijke stoffen.

Marieke van Gompel

Lees ook:

 

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding.

Bekijk de introductieaanbieding

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.