Schiphol, tunnel, Intercity, trein, NS

‘Er gebeurt veel, maar het is te weinig’

Is de spoorsector klaar voor de volumegroei die noodzakelijk is als gevolg van de klimaatopgave? En welke Europese ontwikkelingen staan de sector te wachten? Ad Toet, projectleider van het Europese ELETA-programma en voormalig directeur van Koninklijk Nederlands Vervoer, kijkt in zijn column voor SpoorPro terug op het afgelopen jaar en blikt alvast vooruit.

COLUMN – Dingen gebeuren, ook al moet je soms geduld hebben. Sommige gebeurtenissen verwacht je al jaren en toch kan het moment dat ze plaatsvinden bijna onopgemerkt blijven. Dat maakt het schrijven (en lezen) van een nieuwjaarscolumn zo leuk.

Klimaatverandering

De grootste veranderingen hebben te maken met het klimaat. Natuurlijk is er een deel van de wereldbevolking dat de klimaatverandering nog steeds ontkent, maar de gebeurtenissen bepalen dagelijks het nieuws. De pogingen van de Franse president Macron om met verhoging van de brandstofaccijns iets goed te doen voor het klimaat waren zelfs de directe aanleiding voor de gele-vestjesrevolte in Frankrijk. Laten we kijken naar wat de klimaatverandering in 2018 bij onze spoorsector teweegbracht.

Begin 2018 stond plots het internationaal treinverkeer als alternatief voor de korte afstandsvluchten volop in de publieke aandacht. Jarenlang was het normaal om vanuit Amsterdam naar Londen, Berlijn of Frankfurt te vliegen. En dan plots wordt het als groot bezwaar ervaren dat internationale treinverbindingen lange tijd zijn verwaarloosd. Nog sterker, Schiphol erkent dat voor de korte afstand de trein een prima alternatief is. In 2018 is er een begin gemaakt met de invoering van een vliegtaks, maakte het internationaal spoorvervoer een spurt van double digit groei en gingen DB en NS samen aan de slag met de verbetering van hun internationale verbindingen.

Fossiele brandstoffen

De spoorsector gaat heel erg zuinig om met energie en heeft minimale CO2-uitstoot. Dus de toekomst voor de sector ziet er goed uit. Helaas brengt de klimaatopdracht niet alleen goed nieuws, want één van de grootste vervoerstromen bij het spoorgoedervervoer bestaat uit steenkool. Dat loopt fors terug. We wisten dat dit ging gebeuren en zo geschiedde in 2018. Het zelfde zal gebeuren bij het gesleep met andere fossiele brandstoffen. Jammer voor het spoor; goed voor het klimaat.

De vraag is of de spoorsector klaar is voor de noodzakelijke volumegroei in 2019 en daarna. Nog steeds verkiezen 10 keer zoveel Nederlanders dagelijks de auto boven de trein. Het reizigersvervoer per spoor zal vanwege de klimaatopgave flink moeten groeien. Er zal een forse stap gezet moeten worden in uitbreiding van spoorcapaciteit. Daar is geen geld voor tot tenminste 2030. Dus verstoppen we die plannen (voor zover ze er zijn) nog even in een diepe lade; er komt een tijd dat ze eruit gehaald worden.

Rail Freight Day Wenen

Waarom slaagt het Europese spoorgoederenvervoer er niet in om zijn marktaandeel te vergroten? Na bijna twee decennia stimuleringsbeleid is het tij nog niet gekeerd. Op de Rail Freight Day in Wenen presenteerde de sector onlangs opnieuw zijn ambities, maar nog zonder begroting en projectplan. En toch, het zal gebeuren.

In 2019 gaat het Europese Spoor Agentschap (ERA) het heft in hand nemen bij de toelating van rijdend materieel. Dat zal heus niet zonder slag of stoot gaan, maar het is een stap naar grenzeloos Europees spoorverkeer. En ja, daar hoort ook die enorme en veelbesproken investering in ERTMS bij, die aanvankelijk voor de vervoerders ten koste dreigt te gaan van hun rendement. Zullen we in 2019 werk maken van een Europese regeling om de investering in On Board Units slim te financieren?

Europese verkiezingen

Er komen in 2019 verkiezingen voor het Europese Parlement en dus komt er een nieuwe Europese Commissie met een aangescherpt beleid voor de spoorsector. Het jaar 2018 vertoonde voor het eerst een eensgezinde Europese spoorsector, die niet meer kissebissend over ordeningsvraagstukken over de Brusselse straten rolt. Dat belooft voor onze sector in 2019 veel goeds.

Auteur: Ad Toet

Ad Toet is adviseur bij Berenschot en voormalig directeur van Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV)

3 reacties op “‘Er gebeurt veel, maar het is te weinig’”

John rdam|27.12.18|12:33

Wat er verder wel gebeurt is helaas ook nog contraproductief: de BTW op OV-tickets gaat van 6 naar 9%

John rdam|27.12.18|12:49

er gebeurt ook nog wat contraproductiefs: de BTW op OV-tickets gaat per 1 januari van 6 naar 9%. Men is echt goed bezig!

Michael F. Plas|27.12.18|13:10

Als nu 10 zoveel forenzen de auto gebruiken,betekent dit dat als 10% de trein wil nemen er een verdubbeling van de trein capaciteit(en voor en na transport)nodig is
gezien het karakter van de auto als melkkoe voor de belastingdienst wordt dit heel pijnlijk:
verdubbeling kosten OV en 10% minder accijns op brandstof en wegenbelasting,assurantie belasting, BPM etc,droom zacht
dit nog afgezien van de enorme investeringen in spoor, beveiliging en stations ook met co2 uitstoot en lange afschrijving

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.